İlham perisi Hitler dönemi
Özdemir İnce
Son Köşe Yazıları

İlham perisi Hitler dönemi

04.03.2022 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

Hitler’in III. Reich dönemiyle ilgili kitapları dikkatle okurum, filmleri mutlaka izlerim… Bir ulus neden bu denli sefilleşir, bu denli sürüleşir ve aklını yitirir sorularına yanıt ararım… Kendimce bulurum da: Benzer nesnel (objektif) ve öznel (sübjektif) koşullar oluştuğu zaman her ulus, her halk bu duruma düşebilir. Düşebilir de, doğal siyasal insanın kerizmatik insana dönüşmesindeki o kimyayı mutlaka anlamak zorundayız. Ama “hangi” nedene girerse girsin “düşüş” ve “kurtuluş” liderin niteliğine bağlıdır. Yani M.K. Atatürk ile Aldolf Hitler farkına… Ne yazık ki bu öyküde Hitler bir tane değil.

***

Son okuduğum kitabın adı: HİTLER, Demokrasiden Diktatörlüğe; yazarı Şükrü Ülker, yayınevi SİA. Bu kitaptan alıntılar yaparak derdime bir çare arayacağım:

BAKIN, HİTLER HALKI VE YURDU YIKIMDAN NASIL KORUYOR!

“Hitler’in 30 Ocak 1933 günü Şansölye koltuğuna oturmasının üzerinden bir ay geçmeden 27 Şubat’ta parlamento binası yandı. 28 Şubat’ta tüm özgürlükleri kısıtlayan ‘Devletin ve Halkın Korunması’ kararnamesini Hindenburg imzaladı, yürürlüğe girdi. 19 komünist milletvekili tutuklandı. Komünist Parti’nin faaliyeti askıya alındı. Sosyal Demokrat Parti’den 12 parlamenter de tutuklananlar arasındaydı.” (s.123)

“5 Mart günü tekrar seçim yapıldı. Bu sefer parlamentodaki sandalye sayısı 647’ye yükselmişti. Alman halkı, gene Hitler’in Nazi Partisi’ne sandıkta da parlamentoda da çoğunluk vermedi. Oy oranı %43.91’de kaldı. Nazi Partisi 288, Hugenberg’in partisi 52, Merkez Parti 73, Sosyal Demokrat Parti 120 ve Komünist Parti 81 milletvekili çıkardı. 324 milletvekili salt çoğunluktu. Hitler ve Hugenberg’in partilerinin üye sayısı toplamı 340 oluyordu. İki parti koalisyon kurdu. Hitler gene Şansölye idi.” (s.123)

 “Hitler’in stratejisi, yıkmak istediği Weimar Cumhuriyeti’nin kurallarına göre adımlar atmaktı. Oyun bu kurallara göre oynanmalıydı. Cumhurbaşkanı Hindenburg destekli (25+48+53) kararnameler yerine, parlamento yasa çıkarmalıydı.” (s.123)

EYVAH YOKSA DİKTATÖRLÜK MÜ GELİYOR? YOK CANIM SEN DE...

Seçimlerden on gün sonra 15 Mart’ta Şansölye Hitler’in kabinesi ilk toplantısını yaptı. “Halkı ve Yurdu Yıkımdan Koruma Yasası” (Gesetz zur Behebung der Not von Volk und Reich) tasarısı Bakanlar Kurulu’na sunuldu. Beş maddelik bir yasa tasarısıydı.

Birinci maddede Hükümete federal parlamentonun (Reichstag) onayı olmadan kanun yapma yetkisi tanınıyordu. (s.123)

İkinci madde ile federal parlamento ve eyalet temsilcilerinden oluşan Devlet Yönetimi Temsilciler Konseyi (Reichsrat) etkilenmediği müddetçe çıkacak kanunlar anayasaya uygun olmayabilecekti. Cumhurbaşkanının yetkileri değişmiyordu.

Üçüncü maddeye göre kanunlar Şansölye tarafından hazırlanacak, Resmi Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girecekti.

Dördüncü maddeye göre, yabancı ülkelerle yapılan antlaşmaların yürürlüğe girmesi federal parlamentonun onayını gerektirmeyecekti.

Beşinci maddeye göreyse hükümette değişiklik olsa bile bu değişikliğin federal parlamento tarafından onayı şartı yoktu. Bu yasa Nisan 1938 tarihine kadar geçerliydi. (s.124)

Bu yasa hükümleri, Weimar Cumhuriyeti’nin Almanya’da yarattığı özgürlüklerin ve demokrasinin sona ereceğinin işaretiydi. Çünkü hükümete verilecek yetkileri Hitler istediği biçimde uygulama olanağına kavuşuyordu. Her türlü toplantıyı, gösteriyi yasaklayabilecek, gazeteleri kapatabilecek, sansür uygulayabilecekti. Devletin yapısını değiştirebilecekti. 

Dış politikada kararları tek başına alabilecekti. Vergi sisteminden, mali politikalardan söz etmeye hiç gerek yok. Bunlar ufak tefek işlerdi.

Böylece Alman toplumunun ekonomik ve sosyal yaşamının nasıl olacağını, devletin iç ve dış politikalarını Hitler tek başına kararlaştırıp yönlendirecekti.

Hitler’in Weimar Cumhuriyeti’nin anayasasını değiştirmek gibi bir derdi yoktu. Anayasa değişmiyordu ama çevresinden dolanılacaktı. Bu anayasanın tanıdığı siyasi özgürlüklerden yararlanarak iktidara gelmişti. Ama iktidardayken kendisini iktidara taşıyan anayasanın elini kolunu bağlamasını istemiyordu. (s.124)

 Hazırlanan bu yeni yasa tasarısı federal parlamentoda kabul edildiğinde, Weimar Cumhuriyeti’nin ruhuna Fatiha okunacaktı. Hitler, tek başına alacağı kararlar için yasal kılıf hazırlıyordu. İmzalayacağı her karar yasa olacak ve bu şekilde yasal bir çerçeveye oturtulacaktı. Evrensel ve ulusal hukuka uygun muydu o başka bir konu. (s.125)

***

“O bir başka konu”yu bizim memlekette Devletlü ve Şevketlü Devlet Bahçeli halletmiş idi... 

Yazarın Son Yazıları

Ahmet Hakan'ın zırvaları

Ahmet Hakan'ın zırvaları

Devamını Oku
22.03.2026
Ebedi Kemalizm

20-25 yıl kadar oluyor... Bir zamane genç ökesi (dâhisi) bize meydan okurcasına, damdan düşercesine “Eh artık Kemalizmi tartışmak zamanı gelmedi mi” demez mi?

Devamını Oku
20.03.2026
Televizyon ve ben (2)

Görevde bulunduğum süre içinde televizyonda reklama karşı çıktım ve Başbakan Bülent Ecevit’e firmaların reklam giderlerini vergiden düştüklerini anlattım ama engel olamadım.

Devamını Oku
17.03.2026
Televizyon ve ben (1)

Bu yazıyla ilgisiz görünmekle birlikte çok önemli bir sorundan söz edeceğim...

Devamını Oku
15.03.2026
Cumhuriyet gazetesi

Cumhuriyet gazetesine yazan (yazabilen) bir yazar olmasaydım şu anda kesinlikle Mazhar Osman’da olurdum.

Devamını Oku
13.03.2026
Türkolog Orhan Tümen

Bu yazının adı “Yazar ve Okur” olacaktı ama özel bir teşhir nedeniyle “Türkolog Orhan Tümen” oldu.

Devamını Oku
10.03.2026
Hükümet nedir? (4)

Cumhuriyetler...

Devamını Oku
08.03.2026
Hükümet nedir? (3) Hükümet biçimleri

Platon’un “Devlet” adlı kitabında, hükümetleri beş temel tipe ayırdığı belirtilmektedir. (Dört tanesi mevcut formlar ve biri Platon’un ideal formu olup “yalnızca sözde var olan” bir formdur.)

Devamını Oku
06.03.2026
Hükümet nedir? (2)

Modern hükümetler 17. yüzyılın sonlarından itibaren, cumhuriyetçi hükümet biçimlerinin yaygınlığı arttı.

Devamını Oku
03.03.2026
Hükümet nedir?

Değerli okur(lar), devletin ve biçimlerinin neler olduğunu Vikipedi’den aktararak bilginize sunmuştum.

Devamını Oku
01.03.2026
Devlet nedir? (4)

Liberal felsefeden doğmuştur ve bu nedenle “liberal teori” olarak anılır.

Devamını Oku
27.02.2026
Devlet nedir? (3)

Devlet şekilleri...

Devamını Oku
24.02.2026
Devlet nedir? (2)

Kavramsal tarihi...

Devamını Oku
22.02.2026
Devlet nedir? (1)

Çok yorgunum! Bu nedenle “insan aklı ya da beyni terbiyeciliği” belasından bir süre kurtulmak istiyorum.

Devamını Oku
20.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (2)

AKİT adlı mizah gazetesinin tozunu attırmayı ne yazık ki bugün de sürdüreceğiz...

Devamını Oku
17.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (1)

Akit adlı gazete tam anlamıyla bir mizah gazetesidir.

Devamını Oku
15.02.2026
AKP’nin ortak aklının iflası

Değerli okur!

Devamını Oku
13.02.2026
AKP’nin ortak aklı

Değerli okur(lar) bugün okuyacağınız yazıyı 16 Eylül 2001 günü Hürriyet Pazar’da “AK Parti’nin kollektif aklı” adıyla yayımlamıştım.

Devamını Oku
10.02.2026
‘Rum’ demek ne demek?

On yıl kadar önce Sisam (Samos) Adası’nın Karlovassi kasabasında kutlanan Uluslararası Yannis Ritsos Günleri’nde yaptığım konuşmaya şöyle başlamıştım:

Devamını Oku
08.02.2026
Şeriata karşı çıkmak

Basından öğrendiğime göre, SOL Parti’nin “Şeriata karşıyız” pankartına karşı Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin AKP hükümeti, daha doğrusu R.T. Erdoğan hükümeti nedense soruşturma açmış...

Devamını Oku
06.02.2026
Devletin cebinden...

Çiğdem Toker’in “Yap İşlet Devlet Projeleri’ne DEVLETİN CEBİNDEN Büyük Simbiyoz” (Tekin Yayınları, 2025) adlı kitabı AKP’nin ekonomik uygulamalarını hallaç pamuğu gibi atan bir kitap.

Devamını Oku
03.02.2026
İşçi burjuva olamaz

Jean-Paul Sartre’ın Les Temps Modernes adlı dergisinin ilk sayısında yayımlanan “Sunuş” başlıklı yazısından bir kez daha alıntı yapıyorum.

Devamını Oku
01.02.2026
Duymadık demeyin!...

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli partisinin TBMM grup toplantısında “MHP iktidar ortağı değil” demiş.

Devamını Oku
30.01.2026
Kendin ettin kendin buldun

Emekliler ekonomik ve siyasal bir toplum kitlesidir.

Devamını Oku
27.01.2026
İktidar kanadında Esra Erol kavgası

19 Ocak 2026 tarihli Sözcü gazetesinin 14. sayfasında yayımlanan bir haber: “İKTİDAR KANADINDA ESRA EROL KAVGASI.

Devamını Oku
25.01.2026
Dondurma isteyen çocuk

Bir okurdan gelen e-postayı okumanıza sunuyorum:

Devamını Oku
23.01.2026
Cumhuriyetin fazilet ve adaleti

DEM Parti demlenmeye ve demletmeye devam ediyor.

Devamını Oku
20.01.2026
İskenderiye Dörtlüsü ve hayatımız...

Lawrence Durrell’in İskenderiye Dörtlüsü’nden (Justine, Balthazar, Mountolive, Clea) ilk kez Yusuf ağabey (Yusuf Atılgan) söz etmişti İzmir’de.

Devamını Oku
18.01.2026
Arkamdan ne derler...

11 Ocak 2026 gün ve 418665 başlıklı yazım “Çünkü ‘Arkamdan ne derler’ kaygısı her zaman en önemli ilkem oldu...” cümlesiyle bitiyordu.

Devamını Oku
16.01.2026
418665

“Dört yüz on sekiz bin altı yüz altmış beş” çocuk işçilik döneminde benim sağlık sigortası numaramdır.

Devamını Oku
13.01.2026
Anadolu 4

12 Aralık 2025 tarihli yazımdan bir alıntı yaparak bugünkü yazıma başlayacağım...

Devamını Oku
11.01.2026
Anadolu (3)

Luvi bölgeleri...

Devamını Oku
09.01.2026
Anadolu 2

Anadolu tarihi: Anadolu’nun tarihi bir anlamda Balkanlar, Kafkasya ve Ön Asya’dan gelen işgal, istila ve fetih dalgalarının tarihidir.

Devamını Oku
06.01.2026
Anadolu

Değerli okurlar geçmişi, şimdiyi ve geleceği anlamak, kavramak için “Şimdi”yi anlayarak değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyorum.

Devamını Oku
04.01.2026
Gerçek liderlik ne değilmiş?...

2000-2012 yıllarında yazı yazdığım Hürriyet gazetesinin genel yayın yönetmeni Ahmet Hakan Coşkun (AHC), Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel’i hiç mi hiç beğenmiyorlarmış.

Devamını Oku
02.01.2026
Digiturk’ten şikâyet!!!

Digiturk’ten şikâyetçi olan benim. Kanalın hem normal hem spor yayınlarına aboneyim. İki abonelik için ayrı ayrı ücret ödemekteyim.

Devamını Oku
30.12.2025
DEM’in zırvaları

Sizler “zırva” sıfat sözcüğünü ağır buluyorsanız başka bir sözcük kurlanıp “DEM Parti’nin kıyakları” ya da “dehası” derseniz karışamam.

Devamını Oku
28.12.2025
Kürtçe anadilde öğretim mi?

Değerli okur(lar) 23 Aralık 2025 günü “DEM’in isterim de isterimleri” adlı yazımı okudunuz.

Devamını Oku
26.12.2025
DEM’in isterim de isterimleri...

Basında yer alan en önemli ortak haber: Öcalan için “özgürlük” talebi; MHP lideri Devlet Bahçeli’nin açıklamalarıyla başlayan “terörsüz Türkiye” sürecinde DEM Parti de TBMM’deki komisyona raporunu sundu.

Devamını Oku
23.12.2025
Devri sabık yaratmak (2)

Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı genç Özgür Özel’in, Çatalca’daki açık hava konuşmasında, “coşkun kalabalığa seslenirken” rütbeleri sökülerek TSK’den atılan teğmenler hakkında “Teğmenlere rütbelerini takacağız” dediğini televizyonda duyunca şimdi yazdığım gibi “Aferin aslanım” dedim ve alkışladım.

Devamını Oku
21.12.2025