İslam ülkeleri neden geri kaldı?
Özdemir İnce
Son Köşe Yazıları

İslam ülkeleri neden geri kaldı?

05.11.2019 07:30
Güncellenme:
Takip Et:

Yazımın adı aynı zamanda İsmail Tokalak’ın kitabının (1) da adı. Yazar kitabını bana 25.03.2013 günü imzalayarak göndermiş. Kitabı notlar alarak okumuşum ama köy kitaplığımda bir yere koymuşum. Buldum onu. Önsözden bir alıntı yaparak yazarı selamlamak istiyorum. İlgilenenlere kitabı tavsiye ederim:

1- İslam ülkelerinin çoğunluğu neden dünyadaki en fakir ülkeler arasındadır? Neden dünyada kalkınmış tek bir Müslüman ülke yok? Doğal kaynaklarından dolayı zengin kategorisinde olanlar dahil, tarihte İslam devletlerinin zenginliği neden hiçbir zaman halka yansımamıştır?

2- İslam ülkelerindeki halk, neden dünyada eğitim seviyesi en düşük milletler arasındadır? İslam ülkelerinde, neden Müslümanların hatırı sayılır bir kısmı hâlâ hükümetlerin politikasında İslami kurallara yer vermesini olumlu bulurken, neden eğitimli sınıfın büyük çoğunluğu şeriat değil demokratik yasalar istiyor?

3- İslam ülkelerinde neden bilim gelişmiyor ve yeterli bilim adamı yetişmiyor? İslam ülkelerinde neden teknolojik buluşlar yetersiz? İslam ülkeleri neden dünyadan kopuklar?

4- İslam ülkeleri neden bağımsızlıklarını kaybedip Batı devletleri tarafından yönetilen, sömürülen ve aynı zamanda onlar tarafından korunmaya muhtaç bir duruma düştü? Neden en fakirinden zenginine kadar İslam ülkelerinin milyarlarca dolar dış borcu var?

5- İslam ülkelerinin çoğu neden despot otoriter ve işinin ehli olmayan yöneticiler tarafından yönetiliyor? İslam ülkeleri neden bir avuç elitin yönetiminde, onların çıkarlarına uygun olarak yönetiliyor? Batı’da gelişmiş ülkeler arasında birlik varken, İslam ülkeleri arasında neden bu dayanışma yok?

6- İslam ülkelerinde neden insan hakları ihlalleri oldukça çok? Temel insan hak ve hürriyetleri neden İslam ülkelerinde kısıtlı? Özeleştiri yapacak ortam neden oluşmadı? İslam ülkelerinde neden yolsuzluklar yaygın? Neden bir nevi rüşvetrokrasi hâkim?

7- İslam ülkelerindeki petrol zengini ülkeler de dahil olmak üzere, bir avuç zengin ile halkın çoğunluğunu teşkil eden fakir tabaka halk arasında neden büyük bir gelir dağılımı uçurumu var?

8- Batı, modern yaşama kolay adapte olurken, Müslümanlar neden yoğunlukta geleneksel yaşam biçimlerine bağlı kalarak geçmişe ve içine dönük yaşamak istiyor?

9- İslam ülkelerinde neden kadınlar erkeğin yönetiminde ve onun gölgesi altında yaşamaya mahkûm ediliyor? İslam ülkeleri, diğer az gelişmiş ülkelerle beraber neden “Cinsiyet Eşitsizlik Endeksi”nde son sıralarda? İnsan kaynağının yarısı olan kadınların çoğunu üretim alanı dışına iten, eğitim olanaklarını sınırlayan bir sistemin ileriye gitmesi mümkün olur mu?

10- İslam ülkeleri neden kötü gidişlerin nedenlerini etraflıca araştırıp ortaya koyamıyor ve sorunlarına kalıcı çözümler üretemiyor?


-Dinlerin adaletli olma iddiaları vardır, fakat demokratik değildirler. Allah’ın adaletini talep ederler, fakat bunun nasıl sağlanacağının kapsam ve detaylı ilkelerini vermezler. Bu boş bırakılan yerleri adaletli idare ve demokrasi değil, despotizm doldurmuştur. Demokrasi ise din ile devlet işlerinin ayrılmasına paralel gelişmiştir.

-Dinler, insanlığa doğru yolu göstermek için tebliğlerle dünyaya hâkim olup dünyayı ve insanlığı kendi ideallerine göre şekillendirmeye çalışırlar. (...Oysa...) Toplumsal düzende; sosyal, politik ve ekonomik kurallar önemli rol oynar.

-Dinler, değişmez kabul edilen kurallarla bir bütündür. Değişmez kurallara sahip din, değişen kurallar ile gelişen temel dinamiklere müdahale ederek toplumu yönetmeye kalktığında, toplumun gelişimini önler.

-Geri kalmışlığın, eğitimsizliğin, bilgisizliğin, fakirliğin; açıkça, sömürülmenin ilahi bir izahı yoktur. Bunun ilahi bir açıklamasını beklemek, cevabını veya çözümünü kutsal kitaplarda aramak da mümkün değildir. Bütün bu olumsuz gelişmelerin nedenini ortaya koymak için olayları kutsallık çerçevesi ve bakış açısından soyutlayarak, bilimsel ve akademik bir bakış açısıyla, tarihsel gelişimi içinde ekonomik, politik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla incelenmek gerekir.

 

(1) Gülersoy Yayıncılık

Yazarın Son Yazıları

Devlet nedir? (1)

Çok yorgunum! Bu nedenle “insan aklı ya da beyni terbiyeciliği” belasından bir süre kurtulmak istiyorum.

Devamını Oku
20.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (2)

AKİT adlı mizah gazetesinin tozunu attırmayı ne yazık ki bugün de sürdüreceğiz...

Devamını Oku
17.02.2026
Akit adlı mizah gazetesi (1)

Akit adlı gazete tam anlamıyla bir mizah gazetesidir.

Devamını Oku
15.02.2026
AKP’nin ortak aklının iflası

Değerli okur!

Devamını Oku
13.02.2026
AKP’nin ortak aklı

Değerli okur(lar) bugün okuyacağınız yazıyı 16 Eylül 2001 günü Hürriyet Pazar’da “AK Parti’nin kollektif aklı” adıyla yayımlamıştım.

Devamını Oku
10.02.2026
‘Rum’ demek ne demek?

On yıl kadar önce Sisam (Samos) Adası’nın Karlovassi kasabasında kutlanan Uluslararası Yannis Ritsos Günleri’nde yaptığım konuşmaya şöyle başlamıştım:

Devamını Oku
08.02.2026
Şeriata karşı çıkmak

Basından öğrendiğime göre, SOL Parti’nin “Şeriata karşıyız” pankartına karşı Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin AKP hükümeti, daha doğrusu R.T. Erdoğan hükümeti nedense soruşturma açmış...

Devamını Oku
06.02.2026
Devletin cebinden...

Çiğdem Toker’in “Yap İşlet Devlet Projeleri’ne DEVLETİN CEBİNDEN Büyük Simbiyoz” (Tekin Yayınları, 2025) adlı kitabı AKP’nin ekonomik uygulamalarını hallaç pamuğu gibi atan bir kitap.

Devamını Oku
03.02.2026
İşçi burjuva olamaz

Jean-Paul Sartre’ın Les Temps Modernes adlı dergisinin ilk sayısında yayımlanan “Sunuş” başlıklı yazısından bir kez daha alıntı yapıyorum.

Devamını Oku
01.02.2026
Duymadık demeyin!...

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli partisinin TBMM grup toplantısında “MHP iktidar ortağı değil” demiş.

Devamını Oku
30.01.2026
Kendin ettin kendin buldun

Emekliler ekonomik ve siyasal bir toplum kitlesidir.

Devamını Oku
27.01.2026
İktidar kanadında Esra Erol kavgası

19 Ocak 2026 tarihli Sözcü gazetesinin 14. sayfasında yayımlanan bir haber: “İKTİDAR KANADINDA ESRA EROL KAVGASI.

Devamını Oku
25.01.2026
Dondurma isteyen çocuk

Bir okurdan gelen e-postayı okumanıza sunuyorum:

Devamını Oku
23.01.2026
Cumhuriyetin fazilet ve adaleti

DEM Parti demlenmeye ve demletmeye devam ediyor.

Devamını Oku
20.01.2026
İskenderiye Dörtlüsü ve hayatımız...

Lawrence Durrell’in İskenderiye Dörtlüsü’nden (Justine, Balthazar, Mountolive, Clea) ilk kez Yusuf ağabey (Yusuf Atılgan) söz etmişti İzmir’de.

Devamını Oku
18.01.2026
Arkamdan ne derler...

11 Ocak 2026 gün ve 418665 başlıklı yazım “Çünkü ‘Arkamdan ne derler’ kaygısı her zaman en önemli ilkem oldu...” cümlesiyle bitiyordu.

Devamını Oku
16.01.2026
418665

“Dört yüz on sekiz bin altı yüz altmış beş” çocuk işçilik döneminde benim sağlık sigortası numaramdır.

Devamını Oku
13.01.2026
Anadolu 4

12 Aralık 2025 tarihli yazımdan bir alıntı yaparak bugünkü yazıma başlayacağım...

Devamını Oku
11.01.2026
Anadolu (3)

Luvi bölgeleri...

Devamını Oku
09.01.2026
Anadolu 2

Anadolu tarihi: Anadolu’nun tarihi bir anlamda Balkanlar, Kafkasya ve Ön Asya’dan gelen işgal, istila ve fetih dalgalarının tarihidir.

Devamını Oku
06.01.2026
Anadolu

Değerli okurlar geçmişi, şimdiyi ve geleceği anlamak, kavramak için “Şimdi”yi anlayarak değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyorum.

Devamını Oku
04.01.2026
Gerçek liderlik ne değilmiş?...

2000-2012 yıllarında yazı yazdığım Hürriyet gazetesinin genel yayın yönetmeni Ahmet Hakan Coşkun (AHC), Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel’i hiç mi hiç beğenmiyorlarmış.

Devamını Oku
02.01.2026
Digiturk’ten şikâyet!!!

Digiturk’ten şikâyetçi olan benim. Kanalın hem normal hem spor yayınlarına aboneyim. İki abonelik için ayrı ayrı ücret ödemekteyim.

Devamını Oku
30.12.2025
DEM’in zırvaları

Sizler “zırva” sıfat sözcüğünü ağır buluyorsanız başka bir sözcük kurlanıp “DEM Parti’nin kıyakları” ya da “dehası” derseniz karışamam.

Devamını Oku
28.12.2025
Kürtçe anadilde öğretim mi?

Değerli okur(lar) 23 Aralık 2025 günü “DEM’in isterim de isterimleri” adlı yazımı okudunuz.

Devamını Oku
26.12.2025
DEM’in isterim de isterimleri...

Basında yer alan en önemli ortak haber: Öcalan için “özgürlük” talebi; MHP lideri Devlet Bahçeli’nin açıklamalarıyla başlayan “terörsüz Türkiye” sürecinde DEM Parti de TBMM’deki komisyona raporunu sundu.

Devamını Oku
23.12.2025
Devri sabık yaratmak (2)

Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı genç Özgür Özel’in, Çatalca’daki açık hava konuşmasında, “coşkun kalabalığa seslenirken” rütbeleri sökülerek TSK’den atılan teğmenler hakkında “Teğmenlere rütbelerini takacağız” dediğini televizyonda duyunca şimdi yazdığım gibi “Aferin aslanım” dedim ve alkışladım.

Devamını Oku
21.12.2025
Gunnamak

“Doğurganlık hızı felaket!” Cumhurbaşkanı R.T. Erdoğan, Saray’da yapılan Aile ve Kültür-Sanat Sempozyumu’nda, doğurganlık hızının “felaket düzeyine indiğini” söylemiş.

Devamını Oku
19.12.2025
Atatürk’ü örnek verip...

1 Ekim 2025 günkü Sözcü gazetesinin 11. sayfasında şöyle bir haber yayımlandı:

Devamını Oku
16.12.2025
Piliç değil bilinç

İnsanın kendisine sorduğu “Ben kimim” sorusu ve bir sorgulayıcının ona sorduğu “Sen kimsin” sorusu, gerçek anlamda, o kişiye varlığının adresini sormaktan başka bir şey değildir.

Devamını Oku
14.12.2025
MHP’li Semih Yalçın’a cevap

7 Aralık 2025 günü yayımlanan ve MHP’nin siyaset dağarı ile tarzını tasvir ettiğim “Vehim denen şey” başlıklı yazıma partinin genel başkan yardımcısı ve yazıda adı geçen kişinin (Semih Yalçın) tepki göstereceğini kuşkusuz tahmin ediyordum.

Devamını Oku
12.12.2025
Tek parti=Cumhuriyet

Tarih cahilleri ve tarih inkârcıları için bir kez daha okunması için dökümlü bir şekilde ve tekrar yazıyorum:

Devamını Oku
09.12.2025
Vehim denen şey

1. Gerçekte var olmayan fakat var olduğu sanılan, varmış gibi tasarlanan düşünce ve zan.

Devamını Oku
07.12.2025
Ekümeniklik mavalı

Şu kavanoz kıçlı dünyada her nesnenin, olgu ve olayın bir tanımı vardır.

Devamını Oku
05.12.2025
Kürtçe güçlendirilecekmiş...

Kürtçe güçlendirilecekmiş, hatta kalıcılaştırılacakmış.

Devamını Oku
02.12.2025
30 Kasım 2007

Gelecek yıllarda adını sık sık anmak zorunda kalacağımız Prof. Dr. Engin Arık (14 Ekim 1948) 30 Kasım 2007 günü (nedeni kuşkulu) bir uçak kazasında ekibiyle birlikte aramızdan ayrılmıştı.

Devamını Oku
30.11.2025
3 Kasım 2002’yi hatırlamak!

3 Kasım 2002 günü olanı, olanları aramızdan kaç kişi anımsamakta?

Devamını Oku
28.11.2025
Eski defterler...

Eski defterler son derece önemlidir.

Devamını Oku
25.11.2025
AKP’yi iktidara getiren seçim

1 Kasım 2002 günü “İki gün sonra 3 Kasım 2002” başlığıyla Hürriyet gazetesinin Avrupa baskısında...

Devamını Oku
23.11.2025
Devri sabık yaratmak

Devri sabık yaratmak, Türkiye siyasi tarihinde yeni gelen yönetimin/iktidarın, kendinden önceki dönemi sorgulaması, hesap sorması vb. anlamında kullanılan ifadedir.

Devamını Oku
21.11.2025