CHP’nin ve liderlerinin tarihsel sorumlulukları

CHP’nin ve liderlerinin tarihsel sorumlulukları

06.06.2023 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

CHP, tarihsel olarak hem Cumhuriyeti hem de Demokrasi’yi kurmuş ama onları, emperyalizm ile Cumhuriyet karşıtlarının oluşturduğu ittifaka karşı koruyamamıştır!

***

CHP ve İsmet İnönü, Cumhuriyeti önce, Din-Tarım toplumunun temsilcileri olan tarikatların ve toprak ağalarının iktidarına devretmiştir.

Bu anlamda bugünkü felaketin başlangıcındaki ilk tohumların 1945- 1950 yıllarında atıldığı ve 1950-1960 döneminden kaynaklandığı söylenebilir.

***

CHP ve İsmet İnönü, daha sonra, “İlk Hedefler Beyannamesi” ile ilkelerini belirlediği 1961 Anayasası ile Cumhuriyete Sosyal Refah Devleti kimliği kazandırmıştır.

Ama bu kez de bu Anayasa’yı koruyamamış ve Demirel’in sorumlu olduğu 12 Mart 1971 Askeri müdahalesini engellemeye gücü yetmemiştir.

***

CHP ve İsmet İnönü, bu iki hatanın bedelini, “Ortanın Solu” ideolojisini savunan Bülent Ecevit’in CHP Genel Başkanı olmasıyla ödemiştir.

***

Ecevit, 12 Mart 1971 Askeri Darbesi’nden sonra, Erbakan ile ortaklık kurmuş ama bu hükümet yürümemiş ve Ecevit hükümeti bırakıp gitmiştir.

Bunun üzerine sağdaki, liberal, dinci ve ırkçı partiler aylar süren uzun müzakereler sonunda 1975’te “Birinci Milliyetçi Cephe Hükümeti”ni kurmuşlar ve bugünkü sorunların temellerini atmışlardır.

***

Ecevit, 1977 seçimlerinde, benim de içinde yer aldığım bir kadro ile CHP’yi yenileyerek yüzde 41.4 oy almış, birinci parti olmuş ama tek başına hükümeti kuramamıştı.

Bir yıl sonra sağdan transfer edilen 11 milletvekili ile hükümeti kurmuş ama bu iktidar da CHP’nin ekonomik başarısızlığıyla sonuçlanınca, “Ortanın Solu”nun bu başarısızlığı, yine Demirel’in muhatap olduğu 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nin yapılmasını kolaylaştırmıştır.

***

Evren-Özal Askeri Darbe Döneminden sonra SHP’nin başına geçen Erdal İnönü DYP-SHP koalisyonu sırasında siyaseti bırakmış, bu arada Ecevit “Demokratik Sol” adı altında bir başka parti kurmuş ve Baykal da yeni açılan CHP’nin başına geçmiştir.

Baykal’ın dar kadrocu ve hizipçi yaklaşımı CHP’yi TBMM dışında bile bırakmış ve sonunda AKP’yi ve Erdoğan’ı iktidara taşıyan Baykal, bu başarısızlıklarının bedelini (haksız ve ahlaksız bir kasetle) ödeyerek Genel Başkanlığı bırakmıştır.

***

Kemal Kılıçdaroğlu, CHP’yi Baykal’dan devraldı, onu “Ortanın Solundan”, “Ortanın Sağına” kaydırdı ve rejimin, Erdoğan/AKP iktidarı tarafından “Parlamenter Demokrasi”den “Şahsım Devleti”ne dönüştürülmesi sırasında CHP Genel Başkanlığı yaptı.

Sonunda sağ partilerle işbirliği yaparak “Millet İttifakı”nı kurdu; bütün araştırma kurumlarının kazanacağını öngördüğü ve bütün muhalif partilerden (ve benden de) destek aldığı 2023 seçimlerine girdi ve kaybetti.

Sonuç olarak, CHP’nin ve Kılıçdaroğlu’nun, bu soldan sağa geçme sürecinin ve bu yenilginin siyasal bedelini ödememesi düşünülemez!

***

Reel politika bakımından haksızlık etmemek için son bir noktayı daha belirtmeliyim:

CHP, sağcı ortaklarıyla birlikte, sadece Erdoğan/ AKP iktidarıyla ve aşırı sağ partilerle değil, artık “Şahsım Devleti” haline getirildiği için doğrudan doğruya tüm devlet güçleriyle de mücadele etmiştir...

Üstelik ne seçim süreci ne de seçimin kendisi şeffaf ve adildir!

Ama işlerin bu noktaya gelmesinde de CHP’nin ve Kılıçdaroğlu’nun, pasifliğinin, ihmalinin ve yanlış olan genel stratejisinin rolü olduğu görmezden gelinemez.

Yazarın Son Yazıları

‘İktidar mensupları’nın da vicdanları vardır! (2)

“Komisyon”un raporuna ilişkin “Vicdani” soruları da Pazar gününe bırakarak...

Devamını Oku
20.02.2026
‘İktidar mensupları’nın da vicdanları vardır (1)

ÖNCE VİCDAN KAVRAMINI TANIMLAYALIM...

Devamını Oku
19.02.2026
Faşizmi siyaseten öldüren, onun ‘mutlak egemenliği’dir!

Tarih, Sosyoloji (Toplumbilim) ve Siyasal Bilim bize bütün Faşist Liderlerin ve Faşist Rejimlerin hem insanlık tarihinden hem insanlık değerlerinden, hem de kendi toplumsal ve kişisel gerçekliklerinden de kopmuş olduklarını gösterir.

Devamını Oku
17.02.2026
Adalet, bilim ve özgürlük, yok edilemez ki! (3)

Korku ne?

Devamını Oku
15.02.2026
Bilim karşıtlığı-2: Rasathane, güvercin ve katledilenler

Unutmayalım: Türkiye bugünlere cinayetlerle ve darbelerle getirildi ve YÖK de bir askeri darbe kurumudur!

Devamını Oku
13.02.2026
Üniversite çökertilirse gelecek kalmaz!

Son kabine değişikliği, seçimlere giderken ortamın daha gerileceğinin işareti olarak görülüyor.

Devamını Oku
12.02.2026
Sami Selçuk: ‘Kaba güç ölümcüldür!’ (8)

Cumhurbaşkanı, Türkiye genelinde toplam 25 bin 449 hâkim ve Cumhuriyet savcısının görev yaptığını belirtmiş.

Devamını Oku
10.02.2026
Sami Selçuk: Değiştirilen yargıçlar ve uzayan davalar (7)

Herhalde İktidar sayesinde (!) olağanlaşmış olan “Haksızlık, Hukuksuzluk ve Adaletsizlikler”, hukuk, yargı ve akademi çevrelerinde bütünüyle kanıksanmış olmalı ki, “Hukuksuzluk Olgusu” üzerine yazdığım yazılar, iki üç kişi hariç, bu çevrelerde, insanları utandıran bir sessizlikle karşılandı.

Devamını Oku
08.02.2026
Laik hukuk yoksa ne ‘süreç’ olur, ne ‘açılım’ ne de ‘barış’! (6)

DÜN 5 ŞUBAT LAİKLİK GÜNÜYDÜ!

Devamını Oku
06.02.2026
Hukuksuzluk en çok iktidara ve topluma zarar verir (5)

Hukuksuzluk, yani kuralsızlık ve keyfilik, en çok onu yapan iktidarlara ve onların yönettikleri toplumlara zarar verir; çünkü istikrarı bozar!

Devamını Oku
05.02.2026
Hukuksuzluk yapanlar hapisteyken... (4)

HUKUKSUZLUK, sadece devletin değil, toplumun da altını oyuyor: Adalet, güvenlik, ekonomi, iş hayatı, aile, günlük yaşam, ahlak, nezaket, terbiye, geleceğe umut, bütün değerler, kurallar, güvenceler yerle bir oluyor...

Devamını Oku
03.02.2026
Yemin, ahlak, hukuk, namus ve şeref (3)

Bugünkü makalem, bu konuda art arda yazdığım üçüncü yazı.

Devamını Oku
01.02.2026
Hukuksuzluk Türkiye Cumhuriyeti’nde sürekli olamaz!

Yine dünkü Cumhuriyet...

Devamını Oku
30.01.2026
Hukuksuzluk, ahlakı, güvenliği ve devleti de yok eder!

Dünkü Cumhuriyet’in manşeti “‘Çete Lideri’ne VIP ayrıcalığı” biçimindeydi...

Devamını Oku
29.01.2026
Engellenen on parmak mucizesi

Kitaplarımı önce el yazımla yazmaya başlardım.

Devamını Oku
27.01.2026
Uğur Mumcu’yu bir devrimci olarak anmak

Dün, Uğur Mumcu’nun 1993 yılında dinci/ faşistler tarafından haince katledilişinin 33. yıldönümüydü.

Devamını Oku
25.01.2026
Emperyalizmin bilinci ahlakı ve vicdanı

ABD, Suriye’yi teslim ettiği HTŞ (Ahmed eş Şara) ile IŞİD’le mücadele ve İsrail’le ittifak konularında anlaşıp artık SDG’ye ihtiyaçlarının kalmadığını ilan edince Kürtler şaşkınlık içinde, “ABD bize ihanet etti, ABD bizi sattı” kıvamındaki sözlerle yakınmaya başladılar.

Devamını Oku
23.01.2026
Yerli ve milli klavye mucizesini kim katletti?

29 Nisan 2025 günü elektronik postama bir mektup geldi...

Devamını Oku
22.01.2026
Sol tartışır sağ malı götürür (6)

Suriye’deki son gelişmeler, Emperyalizm ile radikal siyasal İslamın bütünüyle anlaştığını gösterdi.

Devamını Oku
20.01.2026
Kuramsal tartışmalar ve ittifak arayışları (5)

Gerek Kemalizm ve Atatürkçülük üzerine, gerekse Marksizm ve Sosyalizm üzerine yapılan kuramsal ve kavramsal tartışmaların sonu yoktur.

Devamını Oku
18.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 4

Türkiye şu anda “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” denilen “Şahsım Devleti” modelinden kaynaklanan bir “Rejim Bunalımı” ile karşı karşıya.

Devamını Oku
16.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 3

Kemalistler ile Sosyalistler arasındaki ittifak arayışı, tarihimizin en özgürlükçü Anayasası olan 1961 Anayasası sonrasında, TİP’in kuruluşu...

Devamını Oku
15.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 2

Devletin ve toplumun bütünlüğü ile, Demokratik ve Laik Cumhuriyet Rejimi’ni korumak için bugünlerde dile getirilen, Kemalistler ile Sosyalistler arasında ittifak önerisi, bir hayli eskidir.

Devamını Oku
13.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları (1)

ABD’nin Venezuela’yı basıp Başkan Maduro ve eşini alıp götürmesi, bütün dünyada “İç cephenin güçlendirilmesi” sorununu gündeme getirdi.

Devamını Oku
11.01.2026
Venezuela dersleri 3: Muhalefet

“İç cepheyi tahkim etmek için”, muhalefet de etnikçilik, dincilik ve mezhepçilik üzerinden bölücülük yapmamalı, Bağımsız Cumhuriyeti tehlikeye atacak iç ve dış süreçlere destek vermemelidir.

Devamını Oku
09.01.2026
Venezüella dersleri 2: Muhalefet ne yapmalı?

ABD Başkanı Trump’ın, Venezüella Başkanı Maduro’yu, konutunu basarak alıp götürmesi, bütün dünyada müthiş bir şok etkisi yarattı...

Devamını Oku
08.01.2026
Venezüella olayı: Küreselleşmenin üçüncü aşaması

Küreselleşmenin birinci aşaması Sovyetler Birliği’nin çökmesi ile 1991’de başlamıştı:

Devamını Oku
06.01.2026
Nüfusu eğitmek yerine ithal etmek!

Çağdaş Demokratik Devlet vatandaşlarının eğitimlerini çağın gereklerine göre belirlemek zorundadır...

Devamını Oku
04.01.2026
İktidar toplumla ters düştüğünde

Sosyal Psikolojinin en net kuralıdır...

Devamını Oku
02.01.2026
2026, umut ve direniş yılı olsun!

YENİ YILINIZ KUTLU OLSUN...

Devamını Oku
01.01.2026
2025’ten 2026’ya: Terör yeniden sahnede!

2025’in son yazısı:

Devamını Oku
30.12.2025
Dolandırıcılık, kumar ve uyuşturucu niçin yaygınlaştı (Devlet ve ahlak ilişkileri)

Devlet, vatandaşların güven içinde yaşamaları için vardır.

Devamını Oku
28.12.2025
SHP-HEP işbirliğinin ibretlik ‘hüzünlü öyküsü’

Bu “Hüzünlü Öykü”nün ibretlik kronolojisini Zülâl Kalkandelen ile birlikte yazdığımız “Devrim ve Karşı Devrimin Yüzyılı”ndan özetleyerek aldım.

Devamını Oku
26.12.2025
Asıl uyuşturucu sorunu: Narko devletler

Sovyetler Birliği çöktükten sonra oluşan dünyayı anlamak için onu çökerten Emperyalizmin nasıl bir dünya istediğine bakmak gerek.

Devamını Oku
25.12.2025
CHP’nin ‘süreç’ açmazı

İmralı Heyeti olan DEM Parti yöneticileri, İmralı temaslarını anlatmak ve yeniden oraya gitmeden önce CHP’nin görüşlerini almak için Özgür Özel’le görüştü.

Devamını Oku
23.12.2025
‘Sürecin’ tarihi ve bugünü

“Sürecin bugününü” doğru değerlendirebilmek için terör örgütü PKK’nin ve İktidarla olan ilişkilerinin tarihine bakalım...

Devamını Oku
21.12.2025
İktidarın, PKK ve DEM çıkmazı

Emperyalizm, İsrail’in güvenliğini sağlamak ve bölgeyi daha kesin olarak kontrol edebilmek için Ortadoğu’da, Irak’la birlikte, Suriye’yi de kapsayan bir Kürt Devleti kurulmasını dayatıyor...

Devamını Oku
19.12.2025
Atatürkçülük, Marksizm ve Ataol Behramoğlu

Okan Toygar’ın “HAYATIMIZ GÜZELDİR, Ataol Behramoğlu’nun Siyasal Kimliği” adlı nehir söyleşisi, Tekin Yayınevi tarafından yayımlandı.

Devamını Oku
18.12.2025
On birinci yargı paketi: Komedi değil, trajedi!

31 Temmuz 2023 ve öncesinde suç işleyenlere infaz indirimi de getiren 11. Yargı Paketi, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilmiş:

Devamını Oku
16.12.2025
Tarihi geri götürmek olanaklı değildir!

Orta Doğu’da İsrail’in güvenliği için bir Kürt Devleti kurmak isteyen ve bu nedenle Suriye’de, Terörist Radikal İslam’la uzlaşan ABD, Çağdaş bir Demokratik Laik ve Sosyal Hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ni de, İktidarla el ele, Suriye gibi Orta Çağ’a, dinler, mezhepler ve aşiretler bazında örgütlenmiş olan Merkezi Feodal bir yapıya geri götürmek istiyor!

Devamını Oku
14.12.2025