Soru: 11 Ocak 1982 doğumluyum. SSK girişim 1 Haziran 2004 olup 4011 gün prim ödemem var. Ağır kalp rahatsızlık nedeni ile süresiz yüzde 60 engelli raporluyum. Malulen emekli olabilir miyim? Ya da ne zaman olurum? Oğuz Y.
1/6/2004 tarihli ilk işe giriş tarihinize göre SSK kapsamında tarafınıza;
-Yaşlılık sigortasından aylık bağlanması için aranan koşullar; 60 yaş 7000 gün veya 60 yaş, 25 yıllık sigortalılık ve en az 4500 gündür.
-Malullük sigortasından aylık bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Sağlık Kurulu’nca maluliyet ve çalışma gücü kaybı tespiti işlemleri yönetmeliğine göre çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybetmiş olmanız yani malul sayılmanız, 10 yıldan beri sigortalı olup en az 1800 gün prim ödemiş olmanız gerekmektedir. Kurum sağlık kurulunca başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunuzun tespiti halinde ise 10 yıllık sigortalılık süresi aranmadan 1800 günle tarafınıza malullük aylığı bağlanacaktır.
- Engellilik durumunuz nedeniyle tarafınıza yine yaşlılık aylığı bağlanmasına gelince engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan 4/a sigortalılarına aylık bağlanmasına ilişkin uygulama 15/1/2025 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten sonra aylık talebinde bulunan engellilere 5510 sayılı kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. Sigortalılığı 2008/Ekim öncesi başlayan 4/a kapsamındaki sigortalıların, bu kapsamda aylık talebinde bulunması halinde, talep tarihinden önceki 6 ay içerisinde kurumca yetkilendirilmiş hastanelerce düzenlenmiş durum bildirir sağlık kurulu raporu varsa bu raporları sevk işlemi yapılmadan, raporların son 6 ay öncesine ait olması halinde ise yeniden sevk işlemi yapılarak alınan sağlık kurulu raporları SGK sağlık kurulunca maluliyet ve çalışma gücü kaybı tespiti işlemleri yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilerek çalışma gücü kayıp oranı belirlenmektedir.
Sigortalılığı 2008/Ekim öncesi başlayan 4/a kapsamındaki sigortalıların, tespit edilen çalışma gücü kaybı yüzde;
- 40 ila 49 arasında olanlara 18 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4100 gün,
- 50 ila 59 arasında olanlara 16 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3700 gün,
Koşullarının yerine gelmesi halinde yaşlılık aylığı bağlanacaktır.
Her ne kadar yüzde 60 engelli raporunuzun olduğunu belirtmekte iseniz de bu oran, ilgili sağlık kuruluşu tarafından erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre belirlenmiştir. Çalışma gücünü yüzde 60 oranında kaybedenler 5510 sayılı kanuna göre malul sayılmakla birlikte, çalışma gücü kayıp oranının SGK sağlık kurulunca maluliyet ve çalışma gücü kaybı tespiti işlemleri yönetmeliğine göre belirlenmesi gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, engellilik derecesi ile çalışma gücü kayıp oranları farklı yönetmeliklere göre belirlenmektedir.
Erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmeliğine göre engellilik derecesi tespiti, sigortalının her bir rahatsızlığı için belirlenen oranların toplamından oluşurken maluliyet ve çalışma gücü kaybı tespiti işlemleri yönetmeliğine göre çalışma gücü kayıp oranı tespiti ise sigortalının en ağır olan hastalık veya engellilik hali esas alınarak belirlenmektedir.
NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM?
Soru: 1995 SSK girişliyim. Toplam 5030 iş günüm var. 46 yaşındayım. Çalışmıyorum. EYT’den faydalanamadım. Emekli olmam için ne yapmam, hangi şartları yerine getirmem gerekir? Yeşim B.
Sigortalılık başlangıç tarihinizi 1995 yılı olarak belirtmişsiniz ancak emeklilik koşullarınızın tespiti için işe giriş tarihinizin ay ve gün olarak da belirtilmesi gerekmektedir. Bu durumda seçenekli olarak emeklilik koşullarınıza bakıldığında; Sigortalılık başlangıç tarihiniz 1995 yılı olduğundan EYT kapsamındasınız. Bu durumda emeklilikte herhangi bir yaş koşulu aranmayacaktır. Bunun yanı sıra 20 yıllık sigortalılık süresi şartını 1995 yılı girişinize göre yerine getirmişsiniz. Prim gün koşulunuzun ise işe giriş tarihiniz;
1/1/1995-23/5/1995 arası ise en az 5750 gün, 24/5/1995-31/12/1995 arası ise en az 5825 gün, olması gerekmektedir.
Mevcut durumda 5030 prim gün sayınızın bulunması nedeniyle işe giriş tarihinize göre belirtilen gün sayısını tamamlamanız gerekmektedir. Eksik günlerinizi, işe giriş tarihinden sonra yaptığınız doğum veya doğumlar var ise ve doğumdan sonraki 2 yıllık sürede çalışmanızın olmaması kaydıyla bu süreleri borçlanabilirsiniz. SSK kapsamında yeniden çalışabilirsiniz veya eksik hizmet sürelerinizi isteğe bağlı sigortaya prim ödeyerek doldurabilirsiniz. Her ne kadar isteğe bağlı sigortaya prim ödenen süreler Bağ-Kur kapsamında hizmet olarak sayılsa bile son 2520 gün içerisinde 1260 gün SSK kapsamında olmak kaydıyla bu kapsamda prim ödeyerek eksik sürelerinizi tamamlayabilirsiniz.
