Adına “lawfare/yargının silaha dönüştürülmesi” diyorlar. Kaderin garip tecellisi.
Özel CHP’si ile eşzamanlı olarak Sanchez’in sosyal demokratları da İspanya’da görülmemiş bir yargı baskısında.
Özel CHP’sinin iktidara yürümesi engellenmek istenirken 7 yıldır iktidarda bulunan Sanchez’in de altından koltuğun çekilmesi amaçlanıyor.
Akdeniz’in iki ucunda iki ülke. Siyasal gelişmeleri farklı.
İspanya demokratik gelişmesini tamamlamış, Türkiye gibi “hibrit” rejimler arasında yer almıyor. Adı “otokrasiler” arasında anılmıyor.
Ama ona rağmen bir “rejim krizi” yaşıyor. Bunun farklı nedenleri var. Ancak kök neden, ülkenin derin bir kutuplaşma içinde olması ve tarihi belleği, ulusal kimliğine ilişkin birbiriyle barışık olmayan algılar barındırması.
Bu siyasette bir “Senin ölümün benim yaşamım!” mücadelesini kamçılıyor ve karşı tarafa ölümcül düşmanlıkta sonuca giden her yol mübahlaşıyor.
Sanchez sosyalistlerini de bu bağlamda yargı davalarıyla seçmenler nezdinde gözden düşürmek ve iktidardan uzaklaştırmak makbul görülüyor.
İspanya’da gazeteciliğe başladığım demokrasiye geçişin ilk yıllarında da ülkeyi 1982- 96 arasında 14 yıl boyunca, Sanchez’in bugün başkanlığını yaptığı PSOE-İspanyol Sosyalist İşçi Partisi yönetmişti.
Makyavelist müdahalelere o zaman başvurulmamıştı da neden şimdi başvuruluyor?
KONJONKTÜR FARKI
Bugün çünkü bir “Trump dünyası” olgusu var. Trump dünyasında yaşıyoruz.
80’li-90’lı yıllarda, demokrasilerin yaygınlaşmasını teşvik eden bir uluslararası konjonktür vardı. AB, bunun lokomotifiydi.
Bugün tam tersi söz konusu.
Bir “karanlık/kara sağ enternasyonel” sardı dünyayı.
Trump ve Trump sağının arkasındaki stratejik beyin Steve Bannon, Avrupa sağına yıllardır ideolojik, finansal, lojistik destek veriyor. Washinton’dan desteklenen başlıca sağ partilerden biri de işte İspanya’da Francocu aşırı sağı örgütleyen Vox.
Sanchez hükümeti düştüğünde Vox’un merkez sağdaki Halkçı Parti-PP ile iktidara gelmesinin önünde hiçbir engel kalmayacak.
Böyle bir açık hedefin bulunduğunu bir kez teslim etmek gerek.
Üstelik Trump, işbaşına geldiğinden beri Sanchez’e bilenmiş durumda.
Nedeni Gazze savaşında Sanchez’in İsrail karşıtı, Filistin yanlısı tutum alması. İran savaşında da İspanyol üslerini ABD uçaklarına açmaması. Ve damardan savaşa karşı çıkması.
Trump’ın öfkeyle Madrid’e tehdit yağdırdığına şahidiz.
Göz önünde cereyan eden bu gelişmelerin ardından, Sanchez’in başına acayip şeyler gelmeye başladı.
İspanya başbakanının uçağı son sekiz ayda iki kez havada arıza yaptı. İlki Fransa’da, ikincisi Türkiye hava sahasında yaşandı. Pedro Sanchez, Ankara’ya zorunlu iniş yaptı.
Tesadüf olabilir.
Ama çok sayıda tesadüf üst üste gelince insan, “Vay arkadaş!” oluyor.
Son teknik arızanın üstünden 15 gün geçmeden Sanchez eski ve yeni 13 davayla kuşatıldı.
Davalar doğrudan İspanya başbakanının kendisini hedef almıyor.
Ama aralarında başbakanın eşi ve erkek kardeşini, yakınlarını ilgilendiren davalar var. Eşi “kocasının nüfuzunu” kullanmış, müzisyen kardeşi de abi torpiliyle bir “kültür kurumuna” yerleştirilmiş.
Bunlar büyük ölçüde araçsallaştırıldığı düşünülen davalar.
‘TRUMP’IN EMRİNE BAKAR’
Çok ciddi soruşturmalar da var.
Bunlardan birisi “PSOE’nin Rasputin”i olarak bilinen Santos Cerdan davası. Demir parmaklıklarda beş ay geçiren ve kefaletle serbest bırakılan Cerdan hakkında ağır iddialar ve ithamlar bulunuyor.
Yargı dosyalarının en yaralayıcı olanı, Sanchez’in “siyasi hocası” olarak bilinen, 2004- 2011 yıllarında başbakanlık yapan Jose Luis Rodriguez Zapatero’yu hedef alanları.
Zapatero adını, Erdoğan’ın başbakanlık döneminde beraber başlattıkları “Medeniyetler İttifakı” atılımından hatırlayacaksınız. O tarihte, Türkiye’ye en yakın “Avrupalı başbakan”dı.
Bugün ise İspanyol sosyalistlerinin eski liderine yönetilen suçlamalar arasında yok yok: Organize suç liderliği, nüfuz ticareti, görevi kötüye kullanarak çıkar sağlamak, belgede sahtecilik...
Suçlamalar temelsiz değil ancak burada dikkat çekici olan, Zapatero’nun Maduro dönemindeki Venezuela bağlantıları nedeniyle ABD radarına girmiş olması.
ABD’nin “iç güvenlik bakanlığı”, Maduro’dan görevi devralan kukla Delcy Rodriguez yönetiminden sağladığı bilgileri, işleme konması hedefiyle İspanyol makamlarına iletiyor.
İspanya da yolsuzluk-heyhat- ilk değil ama ABD istihbaratı yönlendirmesiyle soruşturma açmak bir ilk.
İspanya’da önceki sağcı Rajoy hükümeti de yolsuzluktan gitti.
İspanya Kralı Juan Carlos keza gene yolsuzluk ve rüşvet bağlantıları nedeniyle tahtı bırakmaya zorlandı.
Yolsuzluk İspanya da yapısal. Ama ABD önderliğinde bunun bir “lawfare”e çevrilmesi başka bir konu.
“L’Espresso” dergisi, Sanchez’in başına gelenlerin bütün Avrupalı liderlere bir gözdağı olduğunu söylüyor:
“ABD Hazinesi, İç Güvenlik Bakanlığı, CIA; Avrupalı makamları bu paylaşımlarla yönlendirdiğinde siyasi risk büyür. Birçok liderin, vakıflar, lobiler, partilerin finansmanı, uluslararası ilişkiler ve danışmanlıklar konusunda zaafları var. Hepsi de ABD çarklarının bu muazzam dişlilerine takılabilir. Tek emir yeter!”
