Hayatta kalma eşiğine yakınız
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Hayatta kalma eşiğine yakınız

05.08.2021 07:30
Güncellenme:
Takip Et:

Geleceğini planlayamayan ülkenin ayakta kalma şansı yok

İklim değişimi geliyor başlıyor falan değil... İklim değişimi sürecinin uzun zamandır içindeyiz. Orman yangınları artık sıradan. Avustralya’da Türkiye’nin birkaç katı alan 300 gün boyunca yandı, milyarlarca canlı ile birlikte... ABD’de orman yangınları önlenemiyor. Devasa alanlar... İngiltere’de görülmemiş fırtınalar ve yüksek sıcaklıklar. 50 derece sıcaklık artışları saptanıyor. 

Yaşadıklarımızın hiçbiri normal değil.. Çünkü biz artık yeni bir iklim düzenine geçtik. Yeni düzenin normallerini yaşıyoruz.

Almanya ve Belçika’da görülmeyen sel baskınları, köyler, kasabalarda evler su altında kalacak kadar. 200 kadar ölüm. “Olacak şey değil” demek anlamsız, çünkü ancak normal düzenlerde kaldı bu tabirler. 

Uzun zamandır farklı bir atmosfer ve iklim düzenine geçtik. Dolayısıyla bu tür olaylar artık bizim için de “normal” oldu. Düne kadar belki doğa için yaşanıyordu felaketler. Biz sanıyorduk ki, bize bir şey olmaz.

İlk büyük işareti atmosferde ozon tabakasının delinmesiyle gördük. Güneş ışınları belirli bölgelerde filtresiz insana değdi. 50 faktör kremler çıktı!

İLK İŞARET

Ozon deliğine neden olan olayların başında, anladık ki fosil yakıtlar, kullandığımız gazlar geliyor. İnsanlığın aklı ve başarısı olarak kutsadığımız Sanayi Devrimi, doğa ve atmosfer için akılsızlık ve başarısızlık oldu. Doğayı değiştirmeye başlayan kötülüklerin sonuçlarını da biz gecikerek yaşamaya başladık.

Sonra baktık ki buzullar eriyor. Kutup buzulları gümbür gümbür suya, okyanuslara karışıyor, eriyor, deniz yüzeyini yükseltiyor; baktık ki okyanusta bazı adalar kaybolmaya başladı...

Aaa Alpler dahil, orada da buzullar yok olmaya başladı...

Vay canına dedik, dünyada sıcaklık artışları küçük küçük tırmanıyor. 2 derece tırmanırsa dünya ve canlılar için felaket olacağı alarmlarını veriyor bilim dünyası. Tayfunlar artıyor, atmosferin dinamikleri daha güçleniyor, köyleri, kasabaları, evleri daha güçlü silip süpürüyor.

Sıcaklık dalga dalga. Bilim, “Sıcaklık hayatta kalma eşiğine yakın seyretmeye başladı” diyor. HBT’nin 279. sayısının kapağına bakıyorum: “İnsanlık ve yerküre aşırı sıcaklık dönemine girdi” diyor. Kanada’nın Vancouver sahillerinde 1 milyar deniz canlısının ölümü haber veriliyor. 2020’de aşırı sıcaklık dalgalarına dayanamayan 2 bin 500 İngilizin hayata veda ettiğini okuyorum.

Aşırılıklar daha sık olmaya başlamış tanımlamasını okurken, yeni normal hayat diyorum.

Mesele salt insan sağlığı ile ilgili olsa... İnsan yaşamı söz konusu: “İnsanoğlunun bağlı olduğu tarım, balıkçılık ve tatlı su dahil, insanların bağlı olduğu ekosistemde geniş çaplı hasarlar” oluşuyor.

İÇİLEBİLİR SU KITLIĞI...

2070’e kadar küresel buharlaşma yüzde 16 artacak. Somon balığı yasaklanıyor bazı yerlerde çünkü yüzde 90 azalma var. Kutup ve Alp bölgelerinde buzul göllerindeki denge bozukluğu başka bölgelerde sel baskılarına yol açabiliyor.

Her şey hassas, tüm yaşam ve atmosfer sistemi birbirine bağlı. Bozulma olunca sistemde zincirleme sonuçlarını yaşıyoruz.

İklim değişikliği bir tür “kriz çarpanı” etkisi yapıyor. Sel baskınları da susuzluk da bunun sonuçları.

Bugün çıkan yeni sayısının kapağında Celal Şengör, uzun vadede başka bir tehlikeye işaret ediyor ve bir zamanlar bize benzeyen, suları, okyanusları olan Venüs gezegeni bugün hepsini kaybetti ve Kızıl Gezegen’e dönüştü: 475 derece! Peki, bu nasıl oldu? 

14 bin bilim insanı: “Acil önlem alınmazsa insan ırkı büyük acılar çekecek.” Onlar iyimser kesim. Pek çoğu da “iş işten geçti” görüşünde. 2080’de dünyanın işini bitirenler var.

BUNLARI NEDEN HATIRLATIYORUM?

Orman yangınları ve ülkenin kapısını çalan susuzluk ve aşırı sıcaklar, kuruyan göller, ölen flamingolar (aslında orada bizler öldük, onlar öncülerimizdi) ülkenin ne kadar hazırlıksız olduğunun kanıtları.

Hiçbir şeye hazırlıklı değil ülke. Bir gelecek planlamamız yok. İktidar 20 yıldır hiçbir hazırlık yapmadı, işi gücü rant dağıtımı, adam ve siyasetçi zenginleştirme. Dünyadaki orman yangınları bile bir işaret olmamış hiçbirine. Yoksa bugün kaybettiğimiz ormanlarımızın ve canlarımızın büyük kısmını kurtarabilirdik!

Felaketlere nasıl hazırlanacağız? Su konusunu ne yapacağız... Binaların atık sularını havza arıtma sistemleriyle kent kullanımına sunacak sistemler kurulması düşüncelerini seyrediyor yetkililer... Aman pahalı... Aman inşaatçılara, ev sahiplerine zarar vermesin... Görmüyorlar ki yarın tüm bunlar değişecek. Susuz kalacağız. Tarımda bir gelecek hazırlığı sıfır. 

Bakıyorum yandaşların laflarına, bakanım acaba yanlış anlaşılır mısınız, şu konuyu bir kez daha izah eder misiniz, yalaka - korkak - gazetecilikten uzak söylemlerin bataklığında çırpınıyorlar.

Yazarın Son Yazıları

Dünyada her şey çöktü, kendini korumak bile ne kadar mümkün?

“Önce Amerika”, “En büyük Amerika” sloganları bugün yaşadıklarımıza (Venezüella’ya baskın) ve arkasından yaşayacaklarımıza ilişkin her şeyi açıklıyordu.

Devamını Oku
05.01.2026
İran’da rejimin tek çıkış yolu nükleeri iptal etmek mi?

En sonunda İranlılar, ekonomik çöküşe başkaldırdılar.

Devamını Oku
04.01.2026
Ekonomik panoramada kısa gezinti ve utanmazlık skalası tartışması

Ekonomik tablo yıllardır felaket.

Devamını Oku
30.12.2025
HÜDA PAR/DEM/İmralı el ele Kürt karanlığına

AKP, Türkiye ve Ortadoğu’da Kürdistan isteyen pankürdist, geçmişi karanlık HÜDA PAR’ı, 4 milletvekili vererek Meclis’e soktu.

Devamını Oku
29.12.2025
Hey Türkler, Anadolu, Trakya, savaşı kaybettiğinizden haberiniz var mı?

Kürt meselesini çözüm komisyonu sanki çıkmaza girdi gibi.

Devamını Oku
28.12.2025
Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis

Anımsıyorum, 6-7 yıl önce Amerikan üniversitelerini bitiren fen alanlarında mühendislerin sayısı muhtemelen 400 bin kadar olduğuna ilişkin bir istatistiğe hayret etmiştim.

Devamını Oku
25.12.2025
Çin, 20 yılda kritik teknoloji araştırmalarının yüzde 90’ında öncü

Yukarıdaki başlık bana ait değil, dünyanın en önemli iki bilim dergisinden biri olan NATURE’a ait.

Devamını Oku
23.12.2025
6 yıllık ‘Manhattan Projesi’ ile Çin ABD tekelini kırdı

Bu proje İkinci Dünya Savaşı’nı bitiren atom bombası üretme projesi değil.

Devamını Oku
22.12.2025
Anket sonuçlarına ne kadar güvenmeli?

Onlarca anket önümüze geliyor ve buna göre yorumlar yapıyoruz.

Devamını Oku
21.12.2025
13 yıl öncenin büyük öngörüsü gerçekleşiyor mu?

Kaybettiğimiz Doğan Kuban Hoca’nın seçme yazılarına her hafta Herkese Bilim Teknoloji dergisinde yer veriyoruz.

Devamını Oku
18.12.2025
Ankara’nın F-35 rüyası bitti veya çok bedel ödemesi gerekir

Hayır, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Barrack’ın F-35 konusunda verdiği yanıta dayanarak Ankara bu uçakların rüyasını bile göremez demiyorum.

Devamını Oku
16.12.2025
Bu anlaşmayı kim ‘Feshet’ dediyse suçlu o! Suriye tek mi olacak çok mu?

Bütün mesele bu. Derinden bir savaş veriliyor, bir varlık ve yokluk savaşı bu, olmak mı olmamak mı...

Devamını Oku
15.12.2025
Bu övgünün ardında ne var?

Şam hükümetini ve Suriye’yi kimler zayıf bırakarak dış güçlerin sürekli müdahalesine açık bir ülke konumunda tutmak istiyor sorusu çok önemli ama bugün Trump’ın Erdoğan’a olan büyük sevgisinin arka planında ne var sorusuyla başlayacağım.

Devamını Oku
14.12.2025
Tarihe geçecek diploma iptali davası Dreyfus’u gölgede bırakır

Bir ülke, bir iktidar, bir hukuk, bir yargı düşünün ki topluca hareketle bir kimsenin 31 yıl önce aldığı üniversite bitirme diplomasını geçersiz saysın ve iptal etsin.

Devamını Oku
11.12.2025
‘Bana uy, seni tekrar büyük yapacağım, yoksa yok olacaksın’

Trump yönetiminin hazırladığı Milli Güvenlik Stratejisi (Belgesi) büyük tartışma yarattı, özellikle Avrupa’ya ilişkin bölümleri. Trump karşıtı Amerikan medyası ve entelektüel yazarlar, Trump Avrupa’yı adeta düşman olarak görüyor yorumunu yaptılar.

Devamını Oku
09.12.2025
Ümmet mi millet mi? Av kim, avcı kim?

Bakın ne buldum.

Devamını Oku
07.12.2025
Şu 29 maddeye noldu ey komisyon? Yanıt: DEM istemedi!

CHP, “Öcalan’a serbestlik, anayasa değişikliğine DEM desteği, PKK’ye ülkede siyaset yapma özgürlüğü” komisyonuna katılırken demokratikleşme olmadan Kürt sorunu çözülmez diyerek 29 maddede bir paket sunmuştu, hatırlatmak istedim özetle de olsa...

Devamını Oku
04.12.2025
Ümmet: Parçalanmış bir Türkiye

Dünkü yazımın sonu “Peki niye şimdi ümmet” sorusuyla bitiyordu. Yer darlığından yanıtı yoktu.

Devamını Oku
02.12.2025
İmralı ve PKK’nin ‘ümmetçi Türkiye’ söyleminin anlamı ne?

Bugüne kadar seküler parti havası basan Kürt milliyetçi siyasal hareketini bir süredir “ümmet” heyecanı bastı.

Devamını Oku
01.12.2025
CHP’yi kurultay sonrası çok zor bir dönem bekliyor

CHP programını yeniledi, parti meclisini 80 kişiye çıkararak kapsayıcılığını ve halk nezdinde temsiliyetini artırdı, büyük bir inançla Özgür Özel iktidara geleceklerini söyledi.

Devamını Oku
30.11.2025
Adeta yargısız infaz kararı

Evet Fatih Altaylı’ya verilen 4.2 yıllık mahkûmiyet kararı, sözlerinde açık bir tehdit asla olmayan ve doğrudan cumhurbaşkanını hedef almayan, ana fikri Türk halkının seçimlerde oy kullanmayı artık çok sevdiği ve bundan asla vazgeçmeyeceği idi.

Devamını Oku
27.11.2025
DEM’in kaçırdığı, CHP’nin yapması gereken

CHP’nin “çözüm” komisyonuna katılırken verdiği sözü tutması iktidar kanadını ve bu kanada eklemlenenleri rahatsız etti.

Devamını Oku
25.11.2025
Yeni seçim ittifaklar olasılığına bir bakış ve sırat köprüsünde yürüyenler

Dünkü yazımın sonunda şu cümleler vardı: Süreç zaten yeni ittifaklar yaratacak ortama itildi.

Devamını Oku
24.11.2025
Neden İmralı dayatması? Çünkü sürecin lideri!

Evet, apar topar ve medyaya kapalı bir toplantı ile milletvekillerinden oluşan ve 5 kişi olacağı söylenen bir heyet, İmralı Adası’na gidecek.

Devamını Oku
23.11.2025
İddianamede yaldızlı bir casus öyküsü

İddianamede Eylem 13 başlığı altında çok ciddi bir iddia var:

Devamını Oku
17.11.2025
Burası Türkiye abicim, yarın ne olacağını kestirmek zor

AKP çok şükür kendinden önceki sağcı iktidarların izinden giderek ülkeyi, geçmişe kıyasla en büyük ekonomik çöküşe ve yoksullaşmaya itti.

Devamını Oku
16.11.2025
Olağanüstü döneme olağanüstü iddianame

4 bin sayfalık iddianame mi olurmuş?

Devamını Oku
13.11.2025
Millet, ‘dâhi adam’ın bu topraklardan çıkmasının gururunu yaşıyor

AKP’den önce 10 Kasım’larda sirenler çaldığında köprüde, caddelerde sokaklarda durmayan araçların ve yayaların sayısı hatırı sayılır ölçüde fazlaydı.

Devamını Oku
11.11.2025
Cumhuriyetin temeli ve Ata’nın bize mirası 3+2 altın anahtar

Bugün büyük Türk’ü anıyoruz.

Devamını Oku
10.11.2025
Üniversite diploması ne kadar değerli

ABD’de Gallup’un ağustos ayında gerçekleştirdiği anket ilginç sonuçlarıyla tartışma yarattı...

Devamını Oku
09.11.2025
Mesele salt İmamoğlu değil, yenilikçilik ve yerellik

Ekrem İmamoğlu’na casusluk suçlamasının hemen ardından oğlu ve babasının sorguya çekilmesine sıra geldi.

Devamını Oku
06.11.2025
Ahmet Türk ve hayal alemi

DEM heyeti ile cumhurbaşkanı arasında son yapılan ve sonucu merakla beklenen görüşme üzerine bir açıklama beklerken cumhurbaşkanı hukuk başdanışmanlarından Mehmet Uçum merakımızı giderdi.

Devamını Oku
04.11.2025
İstanbul ‘iş bilmez kadir bilmezler’in mi elinde? Peki ‘Biz ihanet ettik’ kim dedi?

Cumhurbaşkanı, İstanbul’un en değerli havaalanı Atatürk Havaalanı’nın yıkılarak yerine yapılan “millet bahçesi”ni ziyaret etmiş ve “İstanbul’umuzu iş bilmez, kadir kıymet bilmez, tarih ve medeniyet şuurundan yoksun kifayetsizlerin insafına terk etmiyoruz. İstanbul bizim göz bebeğimizdir. Bu aziz şehrin bir fetret devri daha yaşamasına gönlümüz asla razı değil” demiş.

Devamını Oku
03.11.2025
Bayrampaşa’ya çökme, genel seçimlerin provası mı?

Bayrampaşa Belediyesi’ni “ele geçirme eylemi” tam bir milli iradeyi hava cıva gören bir iktidar anlayışının tipik örneğidir.

Devamını Oku
02.11.2025
En büyük iki devrim: Ulus ve kadın devrimi

Bu döneme özgü karamsarlıkları erteleyerek bir de şu açıdan bakalım: Atatürk’ün Cumhuriyet hedeflerine önemli ölçüde varılmıştır; bu hedeflerin artık geri döndürülemez olduklarına, tüm Türkiye’nin dün Cumhuriyeti ve Atatürk’ü olağanüstü sahiplenmesiyle sürekli tanıklık ediyoruz.

Devamını Oku
30.10.2025
Casuuusss... Cephanelerini çabuk tüketiyorlar... Hedef Tele1 miydi!?

Yahu bekleyin kardeşim, insanları en çok etkileyebilecek bir konuyu...

Devamını Oku
27.10.2025
İslamcı ‘muhafazakâr demokrat’ olabilir miydi?

“Muhafazakâr demokrat”ların en son numarası, bertaraf etmek istedikleri muhalif rakiplerini casuslukla suçlamak oldu.

Devamını Oku
26.10.2025
Ya İmralı gelsin veya İmralı’ya gidelim!

Evet, DEM (ve tabii ki Kandil) “terörsüz Türkiye” komisyonunu, daha doğrusu AKP iktidarını ve MHP’yi, Öcalan’ın serbest bırakılması noktasına indirgedi ve sıkıştırdı.

Devamını Oku
23.10.2025
Demokrasi yoksa ne çözümü!

Tarafların pozisyonuna bakalım, evet yeniden, fotoğraf net olarak görülmezse politika üretilemez ve kararlar alınamaz.

Devamını Oku
21.10.2025
Ey Meclis milletvekillerine sahip çıkma özgürlüğün de mi yok

Önce: Merkez Bankası başkan yardımcısının dolandırıcılık suçlamasıyla hakkında soruşturma açılmasına şaşırdık mı, hayır demeyeceğim ama evet de diyemiyorum.

Devamını Oku
20.10.2025