CHP’de tüzük ve program
Örsan K. Öymen
Son Köşe Yazıları

CHP’de tüzük ve program

02.09.2024 04:01
Güncellenme:
Takip Et:

Bir siyasi partinin tüzüğü, o siyasi partinin nasıl yönetileceğine ve örgütleneceğine dair ilkeleri, kuralları ortaya koyan hukuki metindir.

Bir siyasi partinin programı da o siyasi partinin temel ilkelerini, ideolojisini ve Türkiye’nin her alandaki sorunlarına yönelik çözüm önerilerini ortaya koyan metindir.

Tüzük ve program kurultay tarafından belirlenir ve kurultay delegelerinin onayıyla geçerli hale gelir.

CHP bu hafta içinde tüzük kurultayını gerçekleştirecek. Kurultayın sonunda da program kurultayına yönelik ön çalışma toplantısı gerçekleştirilecek.

Aslında tüzük kurultayında sadece tüzüğe odaklanmak, program konusunu tamamıyla program kurultayına bırakmak en doğrusudur. Program, ideolojik tartışmaların en yoğun yaşandığı ve bir siyasi partinin ontolojik temellerini oluşturan alandır. Program, tüzük kurultayına sıkıştırılamayacak kadar önemli bir konudur.

***

Nitekim CHP eski genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu şimdiden bu fırsatı kullanarak, yönetimde olduğu dönemde yaptığı gibi, CHP’nin temel ilkeleri olarak bilinen “altı ok”u tartışmaya açtı ve “altı okun çağdaş koşullara göre yeniden yorumlanması gerekliliğinden” söz etti.

Oysa “altı ok”un yeniden yorumlanmaya değil, uygulanmaya ihtiyacı var.

Cumhuriyetçilik ve halkçılık, monarşinin ve oligarşinin antitezidir.

Devletçilik, özelleştirmeciliğin ve neoliberal ekonominin antitezidir.

Laiklik, teokrasinin antitezidir.

Milliyetçilik, ümmetçiliğin antitezidir.

Devrimcilik, statükoculuğun antitezidir.

AKP iktidarında, monarşi, oligarşi, teokrasi, özelleştirmecilik, ümmetçilik, statükoculuk düzenin parçaları haline gelmiştir ve bunların çağdaşlıkla uzaktan yakından bir ilgisi olmadığı gibi, hepsi ilkelliğin göstergeleridir.

Dolayısıyla çağdaş dünyanın parçası olmak isteyen bir siyasetçi, altı oku yeniden yorumlamak saçmalığını bir kenara bırakır, bu ilkeleri olduğu gibi uygular.

Çağdaşlık dünyanın her yerinde bu ilkelerin uygulanması sayesinde elde edilmiştir. Sosyal demokrasi ve demokratik solculuk da özünde, altı ok ile çelişen değil, altı oku tamamlayan ilkelerdir.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in ve onunla birlikte partideki “değişim” hareketini başlatan İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun emperyalizmin bu tuzağına düşmeleri durumunda, CHP gerçek bir değişimi gerçekleştiremeyeceği gibi, bir daha asla seçim kazanamaz, 2024 belediye seçimlerinde CHP’nin yeni yönetimine seçmen ve parti üyeleri tarafından açılan kredi hızlı bir tükeniş sürecine girer, partide bölünmeler ve parçalanmalar oluşur, yeni bir siyasi partinin kurulması bile söz konusu olabilir.

***

Tüzük değişikliği sayesinde sağlanabilecek parti içi demokrasinin, partinin temel ilkeleri, ideolojisi ve programı ile dolaylı bir ilişkisi vardır. Çünkü parti içi demokrasinin sağlanması durumunda, partide, partiyi kurnazlıkla ele geçiren oligarşik güçler değil, üyeler egemen olur. Üyelerin egemen olduğu bir partide de oligarşik güçler, partinin temel ilkelerini, ideolojisini, altı oku, partinin ve devletin kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk’ü tartışma konusu haline getiremezler. Çünkü CHP üyelerinin çoğunluğu, Atatürk’ü, altı oku, partinin temel ilkelerini ve ideolojisini benimseyen kişilerdir.

12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra CHP’de parti içi demokrasinin bir türlü tesis edilmemesinin temel nedeni de budur. Çünkü emperyalizmin uşağı olan alçak oligarşik güçler, medya, belediyeler ve delege ağalığı üzerinden, partiyi, özellikle son yıllarda, bu şekilde ele geçirmişlerdir.

Bu nedenle, CHP İlke ve Demokrasi Hareketi’nin, www.chpilkedemokrasi.org adresli web sitesinde yayınlanıp CHP’nin yetkili organlarına da sunulan, önseçim, çarşaf liste, mahalle kongreleri, adaylaşma, parti içi eğitim, üyelik, parti meclisinin yetkileri gibi konulardaki tüzük değişikliği önerileri, hem CHP hem de Türkiye için yaşamsal öneme sahiptir.

Yazarın Son Yazıları

Karakter sorunu

İstanbul’da, Ankara’da, İzmir’de, Bursa’da, Adana’da, Antalya’da, Mersin’de, Aydın’da, Afyon’da, Kocaeli’nde, Uşak’ta, Bolu’da, Adıyaman’da halkın seçtiği belediye başkanları ya tutuklandılar ya da AKP’ye transfer edildiler.

Devamını Oku
10.10.2026
Türkiye’de felsefe ve Kuçuradi

Anadolu antikçağda, felsefe ve bilim açısından dünyanın en gelişmiş bölgelerinden birisi olduğu halde, Türkiye felsefe açısından dünyanın en geri kalmış ülkelerinden birisidir.

Devamını Oku
05.10.2026
Mağduriyet ve zalimlik

Roma İmparatorluğu, baskıcı ve zalim bir yönetime sahipti.

Devamını Oku
03.10.2026
Yapay zekâ geri zekâ mıdır?

Türkiye ortaçağdan kalma sorunlarla boğuşurken, dünya yıllardır yoğun bir biçimde yapay zekâyı tartışmaktadır.

Devamını Oku
28.09.2026
Miskinlik ekonomisi

Herhangi bir üretime dayanmayan, ortaya bir ürün çıkartmayan ekonomiye, miskinlik veya tembellik ekonomisi de denebilir.

Devamını Oku
26.09.2026
Güvendeki aile

AKP hükümetinin “Ailem Güvende” adı altında LGBT derneklerine, kuruluşlarına ve platformlarına karşı gerçekleştirdiği gözaltı ve tutuklama operasyonlarının, ailenin güvenliğinin sağlanmasıyla ilgili olmadığı, yaşam tarzına ve cinsel tercihlere yönelik bir baskı olduğu açıktır.

Devamını Oku
21.09.2026
Ekonomide kısır döngü

İstanbul Borsası’nda bu hafta gerçekleşen hızlı düşüş, ekonomik krizi ve istikrarsızlığı yeniden gündeme getirdi.

Devamını Oku
19.09.2026
Millete hakaret

Yasama, yürütme, yargı arasında güçler ayrılığının; yargı bağımsızlığının; düşünceyi ifade, yayınlama, medya, örgütlenme özgürlüğünün; özgür ve serbest seçimlerin; laikliğin olmadığı bir ülkede, halkın, milletin egemen olması olanaksızdır.

Devamını Oku
14.09.2026
Hukuksuzluk ve ahlaksızlık

Antik çağlardan beri ahlak, erdem ve adalet kavramları iç içe geçmiştir, birbirleriyle bağlantılı olarak ele alınmıştır.

Devamını Oku
12.09.2026
Özelleştirmecilik

AKP hükümetinin köprüleri ve karayollarını özelleştirmekle ilgili geçen hafta aldığı kararlar, özelleştirme konusunun yeniden gündeme gelmesini sağladı.

Devamını Oku
07.09.2026
Dogmatizm ve fetihçilik

AKP iktidarının Osmanlı İmparatorluğu’nun monarşik ve teokratik yapısına özendiği, bu anlamda halk egemenliğine dayalı cumhuriyete karşıt bir noktada konumlandığı, özellikle 2007 yılından itibaren meydana gelen olgularla kanıtlanmıştır.

Devamını Oku
05.09.2026
Avrupa’dan kopuş

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin işadamı Osman Kavala’nın yaklaşık on yıldır tutuklu olmasını hukuka aykırı bulmasına ve tahliye kararı vermesine yönelik AKP hükümetinden gelen tepkiler, Türkiye’nin Avrupa ile ilişkilerini yeniden tartışma konusu haline getirdi.

Devamını Oku
31.08.2026
Zaferden çöküşe

Mustafa Kemal Atatürk 19 Mayıs 1919’da Kurtuluş Savaşı mücadelesini başlattı ve bu mücadeleyi 30 Ağustos 1922’de zaferle sonuçlandırdı.

Devamını Oku
29.08.2026
Seçimsiz Türkiye

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli geçtiğimiz günlerde yeni bir seçim sisteminin getirilmesi gerektiğinden söz etti.

Devamını Oku
24.08.2026
Türker Ertürk’ün tutuklanması

Emekli Tuğamiral Türker Ertürk’ün bu haftanın başında tutuklanması, Türkiye’nin ne kadar vahim bir noktaya geldiğinin de göstergelerinden birisidir.

Devamını Oku
22.08.2026
Mekke’nin yolu

Türkiye’deki Müslümanlar Suudi Arabistan’ın Mekke kentine genelde hac ziyaretine giderler.

Devamını Oku
17.08.2026
Eskicideki ‘yenilik’

On binlerce askerin, polisin, sivil vatandaşın katledilmesinden sorumlu olan terör örgütü PKK’nin üyelerine fiili af ve siyaset yapma olanağı getiren, ayrıca teröristlerin silah bırakma konusunu teröristlerin kişisel beyanlarına bırakan “çerçeve yasanın” TBMM’de kabul edilmesine yönelik tepkiler sürüyor.

Devamını Oku
15.08.2026
Siyaset oligarşisi

Dini, mezhebi, felsefi görüşü, etnik kimliği, ırkı, cinsiyeti ne olursa olsun, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ve bu anlamda Türk milleti, genelde iyi niyetlidir. Bu durum dünyadaki tüm insanlar için geçerlidir.

Devamını Oku
10.08.2026
Çerçeve

2024 yılı Türkiye Cumhuriyeti’nin en karanlık yıllarından birisidir.

Devamını Oku
08.08.2026
Neler yapılmalıydı?

AKP’nin “mutlak butlan” kararıyla Kemal Kılıçdaroğlu’nu kullanarak CHP’nin içinde gerçekleştirdiği darbe ve işgal hareketinden sonra, CHP’yi kurtarmak için yapılması gereken birçok şey ne yazık ki yapılmamıştır.

Devamını Oku
03.08.2026
Asıl hedef Atatürk

Mustafa Kemal Atatürk, iki büyük eserinin olduğunu ifade etmişti...

Devamını Oku
01.08.2026
CHP’deki feodalizm sorunu

AKP’nin bağımsız yargıyı ortadan kaldırarak ve anayasanın 138. maddesini ihlal ederek CHP’de gerçekleştirdiği “mutlak butlan” darbesinden sonra, CHP eski genel başkanı Özgür Özel’in öncülüğünde Yeni Parti’nin kurulması, CHP tabanındaki ve örgütündeki bölünmeyi daha da derinleştirdi.

Devamını Oku
27.07.2026
CHP’deki ‘yeni’ sorunu

CHP’de “yeni” sözcüğü altında kümelenen sorunlar yıllardır bir türlü sona ermiyor.

Devamını Oku
25.07.2026
Hatırlamak

Türkiye’ye değer katan ve aramızdan ayrılan önemli aydınları, gazetecileri, yazarları, siyasetçileri hatırlamak, onları öldükten sonra da yaşatmak, genç kuşaklar için iyi bir geleceği kurabilmenin de önkoşullarından birisidir.

Devamını Oku
20.07.2026
Yeni parti tuzağı

AKP iktidarının eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nu kullanarak, CHP’de, hukuka aykırı biçimde bir darbe gerçekleştirmesinden sonra, CHP kadrolarının yeni bir parti kurması konusu gündeme geldi.

Devamını Oku
18.07.2026
Kurtuluş

20. yüzyılın ilk yarısında emperyalizmin ve sömürgeciliğin dünyadaki öncüsü Britanya İmparatorluğu idi.

Devamını Oku
13.07.2026
Militarizm ve faşizm

Militarizm ve faşizm genelde paralel bir biçimde gelişen ve birbirini besleyen hareketlerdir.

Devamını Oku
11.07.2026
Tutsak kent

Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, emperyalizme karşı yürüttüğü Kurtuluş Savaşı’nı kazanıp Cumhuriyeti kurduktan sonra, Ankara’yı Türkiye’nin başkenti yaptı.

Devamını Oku
06.07.2026
NATO’dan çıkış

1949 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin öncülüğünde, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ne karşı emperyalist amaçlarla kurulan NATO adlı askeri ittifak örgütü, SSCB ve NATO’ya karşı bir tepki olarak kurulan “Varşova Paktı” yıkıldıktan sonra da varlığını sürdürdü.

Devamını Oku
04.07.2026
NATO

NATO adlı askeri ittifak örgütü, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, 1949 yılında, Amerika Birleşik Devletleri’nin öncülüğünde, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin dünyadaki etkisini kırmak için kuruldu.

Devamını Oku
29.06.2026
Ne yapmalı?

Türkiye’de halk, AKP iktidarının kurduğu baskı rejimine karşı nasıl mücadele edileceği konusunda bir çaresizlik yaşıyor.

Devamını Oku
27.06.2026
Müfettiş Kemal

Yüksek Seçim Kurulu’nun yetkileri gasp edilerek hukuka aykırı biçimde AKP tarafından CHP’nin “yönetimine” getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Sözcü TV’de yaptığı açıklamalar, Kılıçdaroğlu’nun çelişkilerini ve samimiyetsizliklerini bir kere daha ortaya çıkardı.

Devamını Oku
22.06.2026
Genel manzara ve yeni parti

AKP’nin “mutlak butlan” darbesiyle işbaşına gelen CHP’nin fiili kayyumu Kemal Kılıçdaroğlu, “göreve” atanır atanmaz, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’e, kararın hukuka aykırı olduğunu, Yüksek Seçim Kurulu’nun yetkilerinin gasp edildiğini, Özel’in dört ayrı kurultayda farklı delegeler tarafından seçilmiş genel başkan olduğunu, bu nedenle olağanüstü kurultayı acilen toplayacağını ve kendisinin de kurultayda aday olmayacağını aktarmış olsaydı, CHP’de bugün yaşananlar yaşanmayacağı gibi, Kılıçdaroğlu’nun iyi niyetli olduğu sonucuna da varılabilirdi.

Devamını Oku
20.06.2026
Devlet ve millet

Devlet, millet için var olan bir yapıdır.

Devamını Oku
15.06.2026
CHP’deki kadro sorunu

AKP Genel Başkanı ve “Cumhurbaşkanı” Recep Tayyip Erdoğan, CHP’li belediye başkanları ve 38. olağan kurultay ile ilgili “yargı” süreçlerinin hiçbir yerinde olmadıklarını, bunların CHP’nin iç çekişmeleriyle ilgili olduğunu, yaklaşık bir yıldır, defalarca söylemektedir.

Devamını Oku
13.06.2026
Faşizm ve ahlaksızlık

Faşizm yapısı gereği ve kategorik olarak ahlaksızlıktır.

Devamını Oku
08.06.2026
CHP’nin kayyumu

Bir zamanlar hak, hukuk, adalet için yürüyüş yapan eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Türkiye’de onlarca yıldır haksızlık, hukuksuzluk ve adaletsizlik uygulayan AKP hükümeti ile işbirliği yapmaya devam ediyor.

Devamını Oku
06.06.2026
CHP’nin bölünmesi

CHP’nin cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun hukuka aykırı biçimde üniversite diplomasının iptal edilmesi ve tutuklanmasından sonra, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in de hukuka aykırı biçimde görevden alınmasıyla gerçekleşen darbe, CHP’nin bölünüp bölünmemesi sorununu da beraberinde getirdi.

Devamını Oku
01.06.2026
Ahlak nedir?

Türkiye’deki sorunların temelinde ahlakın ne olduğunun bilinmemesi yatmaktadır

Devamını Oku
30.05.2026
Mutlak emperyalizm

Hukuk ters yüz edilerek, CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesi ve tutuklanması da, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in “mutlak butlan kararıyla” görevden alınıp yerine CHP eski genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun getirilmesi de, emperyalizmin bir operasyonu ve projesidir.

Devamını Oku
25.05.2026