Önce Cumhuriyet!
Zülal Kalkandelen
Son Köşe Yazıları

Önce Cumhuriyet!

12.04.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Image

Elimde değerli bir kitap var. Şöyle başlıyor:

“Neden böyle bir kitap? Her şeyden önce şunu söylemeliyiz ki amacımız Cumhuriyet gazetesi okuru olmanın diğer gazete okurlarından çok farklı bir şey olduğunu belgelemek ve bu belgeyi tarihe not düşmektir. Okur olarak farklıyız, çünkü okuru olduğumuz, 101. yaşına giren Cumhuriyet de diğer gazetelerden çok daha farklı.”

Bu satırları yazan dostumuz Nejdet Özer, dünyada benzerine az rastlanan bir gönüllü okur örgütlenmesi olan Cumhuriyet Okurları (CUMOK) Ankara Dönem Sözcüsü. Ne büyük onur ki okurlarımız, Cumhuriyet Devrimi’nin ilkeleri doğrultusunda bağımsız bir gazete olarak yayın yapan gazetemize destek olmak için bu kitabın basılmasına öncülük ettiler.

Gazetenin uzun soluklu yolculuğunu anlatan kitabı özenle yayına hazırlayan gazeteci-yazar Adnan Gerger, Cumhuriyet’in “Her dönem çok büyük bedeller ödeyerek gazetecilerle, edebiyatçılarla, düşünürlerle ve akademisyenlerle ‘Aydınlanma kürsüsü’ işlevi gördüğünün” altını çiziyor.

PUSULA VE TARİHİ MİRAS

Gazetemizin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler, önemli dönüm noktaları, 2. Cumhuriyetçilerin kalkıştığı iç darbeler ve iktidarların baskısına direniş öyküsünün de yer aldığı kitapta, okurların kaleme aldığı yazılar, Cumhuriyet’in niteliğine ışık tutuyor.

“Cumhuriyet gazetesi benim için bir aidiyet sembolüdür” diyor Ahmet Tatar; “CUMOK gönüllüleri bir araya gelip el ele verdiğinde, üstesinden gelemeyeceği hiçbir toplumsal sorun olamayacağına yürekten inanıyorum” diyen Fatma Koluman, dayanışmanın önemini anlatıyor.

Sıradan bir gazete okuru ile Cumhuriyet okuru arasındaki farkı sorarsanız, Ankara CUMOK Eski Dönem Sözcüsü Hür Keçeci’nin yanıtı çarpıcı: “Fark, Köy Enstitüleri ile bugünkü eğitim arasındaki nitelik ve derinlik farkı kadar keskin ve büyüktür.”

Gazeteye “Bir duruşun pusulası ve aile mirası” diyerek sahip çıkan İlker Bülbül’ün söz ettiği pusula, İlhan Selçuk’un Cumhuriyet’in 85. yıldönümünde yazdığı mirastır:

“Cumhuriyet gazetesinin tarihçesinde Ulusal Kurtuluş Savaşı direnişiyle Kemalist Devrim’in harcı karılmıştır...”

“Önce Cumhuriyet” kitabı, Cumhuriyet çalışanlarının üstlendiği bu tarihi mirası okurlarının da üstlendiğini kanıtlayan arşivlik bir belgedir.

Kezban Gökçeoğlu’nun yazısında vurguladığı şekilde okurlarıyla sempatiden öte bir bağ kuran Cumhuriyet, avukat İsmail Sami Çakmak’ın ifade ettiği gibi birçok okurun hayatını değiştirmiştir.

BAŞKA HİÇBİR GAZETENİN SAHİP OLMADIĞI GÜÇ!

Kitabı hazırlarken benden katkı istediklerinde yazdıklarımı da paylaşmak isterim:

Cumhuriyet’te yazmanın birçok onurlu yanı var. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün adını koyduğu, Aydınlanmanın ve Cumhuriyet Devrimi’nin ışığında 101 yıldır yayın yapan bu gazete, bir holding ya da patron gazetesi değildir, bağımsız bir vakıf tarafından yayımlanır ve asıl sahibi okurlarıdır!

Tam da bu niteliğine uygun olarak hiçbir gazetenin sahip olmadığı büyük bir gücü vardır: CUMOK yani Cumhuriyet Okurları Hareketi! CUMOK’lar, Cumhuriyet okurlarının bir gönüllülük hareketi olarak, gazete ile organik bir şekilde bütünleşerek Aydınlanma ilkelerinin daha geniş kitlelere yayılmasında önemli bir görev üstleniyor.

CUMOK gönüllüleri, düzenledikleri kültürel ve sanatsal etkinliklerle yazarlarımızın halkla buluşmasına öncülük ettikleri gibi, toplumsal sorumluluk projeleriyle de yurttaşlarımızın Cumhuriyet ilkelerinin etrafında bir araya gelmesine aracılık ediyor. Yazarlarımıza desteklerini her zaman hissettiren ve gazetemizin yaygınlaşması için aktif rol alan CUMOK’ların çabası, gazete emekçilerimiz için çok değerli bir katkı.

Yalnızca Cumhuriyet gazetesi adına değil, laik Cumhuriyet adına da örnek bir taban örgütlenmesi olan CUMOK gönüllülerine en içten teşekkürlerimi sunuyor, her ilimizde CUMOK kurulmasını yürekten diliyorum!

Kitabı herkesin okuması dileğiyle emeği geçen herkesi kutluyorum!