Soru: 1992 yılında devlet memuru olan ve bu kapsamda çalışırken 2014 tarihinde vefat eden babamdan dolayı yetim aylığı almaktayım. 14/7/2025 tarihinde üniversiteden mezun oldum. 23 yaşındayım. Babamın maaşı kesildi. Yeniden lisans eğitimi yani ikinci bir yükseköğrenime devam etsem babamın maaşını almaya devam edebilir miyim? Rıza E.
Lisans eğitimini aldıktan sonra master ve lisansüstü uzmanlık eğitimine kayıt yaptıran yetimlere kayıt tarihlerini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanmakta ve öğrencilik hakkı devam ettiği sürece 25 yaşını doldurana kadar aylıkları ödenmektedir.
Öte yandan, 5434 sayılı kanunun 74. maddesinin altıncı fıkrası “Bir yükseköğrenimin bitirilmesinden sonra ikinci bir yükseköğrenimde geçen süreler ile doktora veya ikinci defa yapılan master veyahut lisans üstü uzmanlık öğreniminde geçen sürelere aylık ödenmez” hükmünü amirdir. Ancak 15/1/2025 tarihli ve 32783 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 9/1/2025 tarihli ve 7538 sayılı kanunla 5510 sayılı kanunun geçici 4. maddesinin beşinci fıkrasına “Bu madde kapsamında aylık alan ya da hükmün yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylığa hak kazanacak erkek çocuklar için 5434 sayılı kanunun mülga 74 üncü maddesinin altıncı fıkrası hükümleri uygulanmaz” hükmü eklenmiştir.
Buna göre, söz konusu hükmün yürürlüğe girdiği 15/1/2025 tarihine kadar bir yükseköğrenimin bitirilmesinden sonra ikinci bir yükseköğrenime devam edilmesi halinde aylık ödenmez iken, 1/2/2025 tarihinden itibaren, ikinci yükseköğrenim süreleri ile doktora öğrenim sürelerine yetim aylığı ödenmektedir. Bu durumda, yükseköğreniminizden sonra, ikinci bir yükseköğrenime devam etmeniz halinde 25 yaşına kadar yetim aylıklarınızın ödenmesine devam edilecektir.
DOĞUM BORÇLANMASI KOŞULLARI NELERDİR?
Soru: İlk defa 1/8/1992 tarihinde sigortalı oldum. 3 çocuğum var. Birisinin doğum yılı 1989, diğer iki çocuğumun doğum yılları ise 1997 ve 2003’tür. Sigortalı çalışırken yaptığım doğumlar sonrasında 6 ay süreyle çalışmadım. Kaç çocuk için ne kadar süreyle borçlanma yapabilirim? Borçlanma bedeli ne olur? Meryem K.
Kadın sigortalılara kanunlar gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile sigortalı kadının üç defaya mahsus olmak üzere, doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla, talepte bulunulan süreleri doğum borçlanmasına konu edilmektedir. Doğum borçlanmalarında genel kural önce kadının sigortalı olması sonra doğumların gerçekleşmesidir. Kadın sigortalılar doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla üç defa (3 çocuk) olmak üzere ikişer yıllık sürelerini (toplamda 6 yıl) borçlanabilmektedir.
Buna göre, sigortalılık başlangıç tarihinizin 1/8/1992 olması nedeniyle, bu tarihten sonra yaptığınız doğumları borçlanma hakkınız bulunmaktadır. Yani 1997 ve 2003 doğumlu çocuklarınız için borçlanma yapabilirsiniz. Borçlanma sürelerinizin tespitinde ise, doğumlardan 6 ay sonra (180 gün) çalışmaya başladığınızı belirttiğinizden, iki çocuk için toplamda 360 (180+180) gün borçlanabilirsiniz. 31/12/2025 tarihine kadar borçlanma yapmanız halinde, asgari günlük borçlanma tutarı: 866,85 x 0,32= 277,39 TL, 360 günlük borçlanma tutarı ise 277,39 x 360 = 99.860,40 TL olacaktır.
EYT KAPSAMINA GİRER MİYİM?
Soru: Askere sevk tarihim 21/07/1999, terhis tarihim ise 21/03/2000 olup SSK kapsamında sigortalılık başlangıç tarihim 25/05/2000 ve yine bu kapsamda prim ödeme gün sayım 7533 gündür. Bu koşullar ile askerlik süresini saydırıp EYT kapsamında emekli olma şansım var mıdır? Nusret Ali D.
Askerlik hizmeti, sigortalının ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce yapılmış ise bu sürelerin borçlanılması halinde, sigortalının ilk sigortalılık başlangıç tarihi, borçlanılan süre kadar geriye götürülmek suretiyle yeniden belirlenmektedir.
Fiili askerlik hizmetinizi 8 ay (240 gün) olarak ve sigortalılık başlangıç tarihiniz olan 25/5/2000 tarihinden önce yaptığınız anlaşılmaktadır. Öte yandan, EYT kapsamında olmanız için sigortalılık başlangıç tarihinizin 8/9/1999 (dahil) ve öncesi olması gerekmektedir. 8 ay askerlik borçlanması yapmanız halinde, sigortalılık başlangıç tarihiniz olan 25/5/2000 tarihinden 8 ay geriye gidildiğinde, sigortalılık başlangıç tarihiniz 25/9/1999 tarihi olarak belirlendiğinden, EYT kapsamında emekli olmanız mümkün görünmemektedir. Mevcut durumda emeklilik koşullarınız ise; 60 yaş 7000 gün veya 60 yaş 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4500 gündür.
