Soru: İsteğe bağlı sigortaya prim ödüyorum. Aylık talebinde bulunacağım ancak yaklaşık 5 aylık prim borcum var. Ödenmiş primlerimle aylığa hak kazanıyorum. Prim borcumu ödemeden tarafıma aylık bağlanabilir mi? Ömer K.
İsteğe bağlı sigortaya prim ödeyen sigortalıların ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte primi ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmamakta ve hizmet olarak verilmemektedir.
İsteğe bağlı sigortalılığın sonlanma şeklinden biri sigortalının yazılı istekte bulunmasıdır. İsteğe bağlı sigortalılığını sona erdirmek için SGK’ye yazılı talepte bulunanların sigortalılıkları;
- Talepte bulunulan ayın primi ödenmemişse talep tarihinden önceki primi ödenmiş ayın sonu,
- Talepte bulunulan ayın primi ödenmişse dilekçenin SGK kayıtlarına intikal ettiği tarih, istemesi halinde ise bulunduğu ay sonu itibarıyla,
- Talepte bulunulan ayın primini kısmi ödeyenlerin, ödediği primi karşıladığı gün itibarıyla, sona erdirilmektedir.
Diğer taraftan, isteğe bağlı sigortaya ödenen primler BağKur kapsamında hizmet olarak değerlendirilmektedir. Buna göre, en son isteğe bağlı sigortaya prim ödeyip 2829 sayılı kanun gereği tarafına;
- 4/b yani Bağ-Kur kapsamında aylık bağlanacakların, aylık talep tarihi itibarıyla prim ve prime ilişkin borcu bulunmaması gerekmekte olup, prim borcu olan sigortalıların aylık talep tarihinden sonra yazılı talepte bulunmaları halinde isteğe bağlı sigortalılıkları primi ödenmiş son gün itibarıyla sonlandırılmakta, yazılı talepte bulunmaması halinde ise prim borcunun ödeneceği tarihe kadar isteğe bağlı sigortalılıkları devam ettirilmektedir.
- 4/a yani SSK kapsamında aylık bağlanacakların aylık talep tarihinde 4/b kapsamında prim ve prime ilişkin borcunun bulunması halinde, tahsis talepleri, borçlarını ödediği tarih itibarıyla geçerli sayılmaktadır.
ÖLEN BABAMIN PRİMLERİNİ ALABİLİR MİYİZ?
Soru: Yıllarca sigortasız olarak çalışan ve en son Bağ-Kur kapsamında iken 2025 yılı şubat ayında ölen babamın SSK ve BağKur kapsamındaki hizmetleri anneme ölüm aylığı bağlanması için yetmediğinden annemin aylık talebi reddedildi. Babamın primlerini toplu olarak alma imkânımız var mı koşulları nedir? Süleyman M.
5510 sayılı kanunun 32. maddesinde 4/b kapsamında yani Bağ-Kur’lu iken vefat eden sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için ölen sigortalı adına en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekmektedir. 1800 gün içerisine borçlanma süreleri de dahildir. Ölen sigortalının 1800 gününün bulunmaması diğer bir ifadeyle, ölen sigortalının bu koşulu yerine getirememesi ve hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaması durumunda, ölüm tarihi esas alınmak kaydıyla kanunun 31. maddesinin birinci fıkrasına göre hesaplanan ölüm toptan ödeme tutarı sigortalının hak sahibi eş, çocuk, ana ve babasına ölüm aylığı bağlanması sırasında uygulanan oranlara göre dağıtılır.
Hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanmasında aranan koşullar, ölüm toptan ödemesi yapılmasında da aynen aranmaktadır. Ölüm toptan ödeme tutarı, ölen sigortalının ödediği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin (yüzde 20) her yıla ait tutarının, primin ait olduğu yıldan itibaren ölüm toptan ödemesi istek tarihine kadar geçen yıllar için, her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan tutarıdır.
Buna göre, en son Bağ-Kur kapsamında sigortalı iken vefat eden babanızın mevcut hizmet süresi (borçlanmaları dahil) 1800 günden az ise annenize talebi halinde ölüm toptan ödemesi yapılır. Annenizin çalışması veya emekli olması ölüm toptan ödemesi almasına engel teşkil etmez. Böyle bir durumda, sadece toptan ödeme hissesi yüzde 75’ten yüzde 50’ye düşer.
