İ
ngiltere’nin, 30 Ekim 1918
tarihli Mondros Ateşkes
Antlaşması’nın 7. maddesi
uyarınca İskenderun Körfezi’ne
yerleşmeye başladığını gören ve
Damat Ferit Hükümeti’nin de
bu girişimi onayladığını sezen
Mustafa Kemal Paşa, 6 Kasım
1918 tarihinde Adana’dan İstanbul
Hükümeti’ne çektiği bir telgraf
ile kumandasındaki 7’nci orduya
işgale direnme emrini verdiğini
bildirince İstanbul’a geri çağrılır.
Söz konusu bu emre uymak
durumunda kalan Mustafa Kemal,
üç günlük bir tren yolculuğundan
sonra, 13 Kasım 1918’de
İstanbul’dadır.
ANADOLU'YA GEÇİŞ
Anadolu’ya geçerek ulusal direnişi örgütlemenin yollarını aradığı ve İstanbul’da bulunduğu oldukça gerilimli altı ayın sonunda, 15 Mayıs Perşembe günü, “9’uncu Ordu Müfettişliği” görevi yetki belgesi, sarı paşanın cebindedir ve Ruşen Eşref (Ünaydın) ile Beyoğlu’nda, Fransız Sefareti’nin (elçiliği) karşısındadırlar. Her taraf silahları süngülü, Fransız askerleri ile doludur. Ruşen Eşref, o anlarda Mustafa Kemal’in, gergin ve sapsarı bir yüzle onlara bakarak “Hele bir Anadolu’ya geçeyim, görürsünüz!” dediğini belirtir. Yine aynı gün, İzmir de Yunan işgaline uğramıştır ve Mustafa Kemal Paşa, bir gün sonra (16 Mayıs) Samsun’a doğru yola çıkacaktır.
O tarihte 38 yaşını sürmekte olan bu eşsiz yurtseverin, işgal altında bulunan Osmanlı ülkesinin yaklaşık üçte ikisindeki askeri ve sivil orunlara (makam) emir vermeyi içeren müfettişlik yetkisini nasıl elde ettiğini anlamak için Alev Coşkun’un, “Samsun’dan Önce Bilinmeyen 6 Ay” adlı eserinin mutlaka okunması gerekir. O İstanbul ki bu süreçte, tıpkı Fatih Sultan Mehmet’in fethinden önceki Bizans gibi, surların arkasına hapsedilmiş gibidir! Gazi Mustafa Kemal’in, böylesi bir düşkünlük içindeki imparatorluktan çıkaracağı Cumhuriyete uzanan çileli ama onurlu yolu açacak olan kapının anahtarını, bir “İhtilal Komitesi” oluşturmaktan tutun da Osmanlı Hükümeti’nde “Harbiye Nazırlığı”nı üstlenmeye kadar pek çok somut denemeden sonra elde ettiği de unutulmamalıdır.
Mustafa Kemal Atatürk’e 13 Kasım 1918’de, Kartal adlı tekne ile Boğaz’a demirli işgalci zırhlıların arasından geçerken “Geldikleri gibi giderler!” daha sonra 15 Mayıs 1919’da Beyoğlu’nda “Hele bir Anadolu’ya geçeyim, görürsünüz!” dedirten, onun özgüvene dayalı güçlü liderliğidir. Nitekim işgalci emperyalistler, yaklaşık üç buçuk yıllık kanlı bir boğuşmadan sonra çekip gitmek zorunda kalmış ve göreceklerini görmüşlerdir!
19 MAYIS 1919'UN ANLAMI
Arkasından bir devrimle
gelen “Laik demokratik Atatürk
Cumhuriyeti” gibi büyük bir
rejim dönüşümü ve çağdaş
birey, çağdaş toplum ile
çağdaş devletin yaratılması! 19
Mayıs’lara yüklenecek anlam
budur. Erişilen başarının gizi
de “Kuvayı Milliye” ruhunda ve
“Müdafaa-i Hukuk” direnişinde
saklıdır. Bu kavramlar, kökten
dinci bir devlet kurma uğraşı
içinde olan “Hamas” gibi bir terör
örgütü ile özdeşleştirilemez.
Ayrıca döneminde Kuvvacıları
karalayıp sövenler de Şeyhülislam
Mustafa Sabri’ler, Sait Molla’lar,
Ali Kemal’ler yani hareket karşıtı
halife sultancılar ve şeriatçı
yobazlardır. Bu nedenle Ulusal
Mücadele tarihimizde özgün
anlam derinliği olan bu kavramlar
dile getirilirken ağızlar, birkaç kez
çalkalanmalıdır. 105 yıl önce 19
Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a
ayak bastığında Mustafa Kemal
Paşa’nın zihninde bir din devleti
değil, laik bir Cumhuriyet vardır.
Aksi yöndeki örtülü örtüsüz sinsi
ve planlı çabalara geçit verilemez,
verilmemelidir ve 19 Mayıslar bu
bilinçle kutlanmalıdır!
