Yazımın sonunda yazacağım kendi tanımlamamı şimdi söyleyeceğim: “Derin devlet denilen şey (örgüt) gayrı resmi yani resmi olmayan bir mafyadır. Daha kestirmeden söyleyecek olursak gizli devlet mafyasıdır.”
“Derin devlet” terimi (İngilizce “deep state” ve Türkçe “derin devlet”), genellikle istihbarat servisleri, ordu, yargı ve idare üyelerinden oluşan ve seçilmiş hükümetten bağımsız olarak bir ülke içinde gerçek gücü elinde bulundurduğu iddia edilen gizli bir ağ veya paralel hiyerarşiyi ifade eder. (Vikipedi)
Jeopolitik bağlamlara göre değişen bu kavram, farklı gerçeklikleri kapsar.
İDARİ BÜROKRASİ VE DEVLET ATALETİ
Batı demokrasilerinde bu terim, genellikle kıdemli devlet memurlarının ve uzun süredir var olan kurumların (diplomasi, silahlı kuvvetler) etkisini tanımlamak için kullanılır. Bu mekanizmalar, ataletleri veya kendi çıkarları aracılığıyla, seçilmiş liderlerin siyasi yönlendirmesine direnebilir veya engelleyebilir. (Vikipedi)
KOMPLO TEORİLERİ
Son yıllarda bu terim, komplo teorileri bağlamında yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda, dünya siyasetini ve demokratik kurumları perde arkasından manipüle ettiği varsayılan gizli, karanlık ve kötü niyetli bir klik ifade eder. Bu kavramın tarihsel kökenleri ve farklı yorumları hakkında daha fazla bilgi edinmek için, Vikipedi’deki ansiklopedik analizlere veya FranceTerme portalındaki resmi Fransızca tanımına başvurabilirsiniz. (Vikipedi)
ÉTAT PROFOND-WİKİPÉDİA
L’État profond (calque de l’anglais deep state, luimême un calque du turc derin devlet, aussi appelé État souterrain) fait référe...
Derin devlet (İngilizce “deep state” kelimesinin doğrudan çevirisi olup bu da Türkçe “derin devlet” kelimesinin doğrudan çevirisidir ve yeraltı devleti olarak da adlandırılır) şu anlama gelir:
FranceTerme Culture’e göre “État profond”un tanımı:
“Ensemble de personnes, généralement soutenues par des groupes d’intérêt, dont on suppose que les rôles clés au sein de...”
“Genellikle çıkar grupları tarafından desteklenen ve... içindeki kilit rolleri... olduğu varsayılan bir grup insan.”
“Etat profond”un Fransız Kültür Bakanlığı tarafından yapılan tanımı:
“Dans les pays démocratiques, elle tend à être utilisée pour désigner la fonction publique avec son inertie et ses blocages ainsi q...”
“Demokratik ülkelerde, genellikle atalet ve tıkanıklığıyla bilinen kamu hizmetini ve ayrıca...”
Derin devlet (İngilizce “deep state” kelimesinin, Türkçe “derin devlet” kelimesinin ve yeraltı devleti olarak da adlandırılan kelimenin çevirisi) şunları ifade eder:
“Genellikle çıkar grupları tarafından desteklenen, temel işlev ve görevleri olan bir grup insan...”
Yukarıdaki tanımlamada “çıkar grupları”ndan söz ediyor. Buna göre “derin devlet” tanımı devlet parantezinin dışına taşıyor. Derin devletin tanımını İngilizceye göre bir kez daha yapalım:
Gazeteci Robert F. Worth’a göre, “‘Derin devlet’ ifadesi, 1990’larda Türkiye’de, ordunun Kürt isyancılara karşı kirli bir savaş yürütmek için uyuşturucu kaçakçıları ve tetikçilerle işbirliği yapmasıyla ortaya çıkmıştır.” Profesör Ryan Gingeras, Türkçedeki “derin devlet” teriminin “halk arasında” “bir şekilde iktidara gelmiş ‘suçlu’ veya ‘haydut’ unsurları” ifade ettiğini yazmıştır. Gazeteci Dexter Filkins, on yıllarca “muhalifleri, komünistleri, gazetecileri, İslamcıları, Hıristiyan misyonerleri ve azınlık gruplarının üyelerini -laik düzene tehdit oluşturduğu düşünülen herkesi- bastıran ve bazen öldüren” Türk “askeri subayları ve sivil müttefiklerinden” oluştuğu “varsayılan gizli bir ağdan” bahsetmiştir. Gazeteci Hugh Roberts, polis ve istihbarat servisleri, “bazı politikacılar ve organize suç örgütleri” arasındaki “gizemli bağlantıyı” tanımlamış ve bu örgüt üyelerinin, “ulusun daha yüksek çıkarlarının koruyucuları” oldukları için “her türlü itiraf edilemez şeye kalkışma yetkisine” sahip olduklarına inandıklarını belirtmiştir. (Vikipedi)
Yukarıdaki tanımda sözü edilen örgüt (teşkilat) bizim MİT (Milli İstihbarat Teşkilatı) galiba. Şimdi bizler kaşarlandık ama Ankara’da, İstanbul’da meyhanelerde peşimizi bırakmazlardı. Komünist sandıkları ya da komünist saydıkları insanları meyhanelerde izlerlerdi. Komünistlerin kendilerinden çoook daha fazla yurtsever, vatansever olduklarını anlamaları, beyinleri yıkandığı için mümkün değildi.
Bir anı: Aydın’da, Muğla’da Fransızca öğretmenliği yaptığım sırada, bu görevli kişiler peşimi bırakmazlardı. Bunlardan biri bir gün bir lokantadan çıktığım sırada yanıma yaklaştı ve “Hocam, şimdiye kadar sizi ben izliyordum. Artık emekli oldum. Artık sizi şu arkadaş izleyecek” diyerek ileride, elektirik direğine yaslanarak sigara içen birini gösterdi.
Artık evden pek çıkmadığım için derin devletin beni dışarıda izlemeyi bıraktığını düşünüyorum. Belki telefonum dinleniyordur. Dinliyorlarsa gerçek yurtseverliğin ne olduğunu öğreniyorlardır. Bu cümleyi birkaç yıl önce bir savcıya da söylemiştim...
