Belli ki CHP Genel Başkanı Özgür Özel için, kendi seçtiği kardeşmiş, elektrik çarpması sonucu yaşamını yitiren Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek. “Kalbimin, aklımın yarısı gitti” dedi, ağlamaktan defalarca ara verdiği veda konuşmasında. İzleyip de ağlamayan yoktur o konuşmayı. Hele, “Ölmüştü ama eşi Nurcan’ı alıştırmak için üç gün direndi, hayata tutundu” demesi yürekleri dağladı.
Evet, 1.5 yıl gibi çok kısa bir sürede tüm Manisa’nın kalbini kazanan bir karakter. Partiler üstü bir isimdi. Zaten öyle olmasa 2-3 seçim önce yüzde 6 olan oy oranını yüzde 60’a çıkarıp 74 yıl sonra Manisa’yı CHP’ye kazandıramazdı. Cenazesinde milyonlara gözyaşı döktürmezdi.
Peki Zeyrek niçin öldü? Polis raporuna göre, evinin havuz bölümünün altındaki motor dairesinde elektrik çarpması sonucu. Öyle böyle de değil, kızının ifadesine göre üç, eşinin ifadesine göre beş dakika elektrik akımına hedef olmuş. Çok soru işareti var bu ölümcül olayda ancak asıl sorun, Türkiye’nin imalat aşamasında kural tanımazlık alışkanlığı. Bugün Ferdi Zeyrek’i yitirdik, yarınki kurban biz olabiliriz.
Bu işin çözümü, ev ve işyerlerinde tekniğe uygun topraklama yapılıp ölçümünün zorunlu hale getirilmesi, yani AB (ya da ABD) kriterleri. Ayrıca sigorta panolarında mutlaka 30mA kaçak akım sigortası (rölesi) bulunmalı. Ne işe yarar bu 30mA derseniz uzmanlar, “Bir tür kaçak akım şalteri. Değerlerin yüzde 50’si ile yüzde 100’ü arasındaki bir akımda devreye girer. 30mA’lik hayat koruma şalteri, 15- 30mA arasındaki bir kaçak akım oluştuğunda devreyi açar, insanlar elektrik çarpmasını kısa bir temasla atlatır” diye açıklıyor.
Önceki dönem İYİ Parti İBB Meclis üyesi ve elektrik yüksek mühendisi Dr. Suat Sarı da “zorunlu” olması gereken bu sigortayı şöyle yorumladı: “Bu sigorta (30mA), kaçak akımı saniyenin 1/5’inde algılayıp elektrik akımını kapatabiliyor. Bu süre insanda hasara yol açmıyor. Önlem alınmadığı durumda, beyaz eşyalarda, motorlarda ve diğer elektrikli ev aletlerinde olası kaçak akımdan ve hasardan kurtulmak mümkün değil.”
Bırakın 3-5 saniyeyi, Ferdi Zeyrek’in 3 ila 5 dakika akıma tutulduğunu düşünürsek kimin kusuru varsa bunun peşini bırakmamak gerekiyor ki yeni acılar yaşanmasın.
Ki bu devre kesici EMO Yönetim Kurulu Başkanı Mahur Ulutaş’ın açıklamasına göre site girişinde yok! Havuz odasındaki de paslanmış! CHP lideri Özel’in bu konuyu öncelikli olarak gündemde tutacağını tahmin ediyoruz. Elbette Özel’e gerek kalmadan savcılık bu dosyayı sıkı tutmalı, ölüme sebebiyet suçu devreye sokulmalı.
'KOLA EKONOMİSİ'
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek geçenlerde, “En kötü günleri geride bıraktık” demiş. Berat Albayrak da Nureddin Nebati de aynı sözcükleri kullanıyordu, piyasalar allak bullakken hemen ardından koltuklarından oldular. Bu gidişle Şimşek de gider. Çünkü onun güdümündeki TÜİK’e göre her şey güllük gülistanlık ancak çarşı pazar öyle değil. Üstelik, aylık enflasyon kandırmacasıyla emekli-memur yüzde 17’lik artışa mahkûm edilmek üzere.
Piyasada isteyen istediği fiyata ürün satıyor, denetim yok. Gözüme takıldı, 2.5 lt’lik Coca-Cola 70 TL’ye yükselmiş. Yolum bayram tatilinde Kıbrıs’a düştü, Gazimağusa’nın zincir marketinde gözüm bir kez daha takıldı raflara. Aynı fabrikanın Türkiye’de ürettiği aynı ürün 33.90 TL. Ciddi bir navlun (deniz taşımacılığı diyelim) yükünü de taşıyan gazlı içecekler KKTC’de, yarıdan daha ucuza satılıyor.
Ünlü bir firmanın finans sorumlusuna konuyu açtım. Adam Smith’in “görünmez el” kuralından örnek verip Türkiye’de piyasanın fiyatları belirlediğini söyledi, liberal ekonomiymiş! Açıkçası bu piyasayı belirleyen arkadaşları bulup hesap sormak gerekiyor çünkü Turgut Özal’ın icadı serbest piyasa ekonomisi “fırsatçılığı” fırsat bilen toplumlar için riskli, bizde hiç tutmadı.
Emin olun, çarşıdaki, pazardaki yangının en önemli nedeni, girdi fiyatlarının yüksekliği değil! Çoğunluğu “Denize nazır, diploma hazır” türü ABD üniversitelerinden mezun olup piyasa belirleyicisi rolüne soyunan profesyonel fırsatçılar var ya, onları denetlemeli birileri! “Piyasa istiyor” yalanı ile patronları yüksek fiyata alıştırıp yurttaşı bitiriyorlar.
İşin şakası bir yana, Cumhurbaşkanı Erdoğan, aktif siyaset hayatı öncesinde büyük bir içecek-bisküvi grubunun distribütörlüğünü yapmıştı. Girdi maliyetini, toptancı fiyatını, son satış rakamını bilir. O yüzden Mehmet Şimşek’le Türkiye’deki piyasalara “Fransız kalan” Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’a gerek kalmadan şu “kola ekonomisi”ne el atmalı.
Kola burada sadece bir metafor, sıfır evler buradaki devremülk parasına satılıyor. Türkiye’de üretilen peynir, bisküvi dahil pek çok ürün yavru vatanda çok daha ucuz! Zorunlu yiyecek-içecek sektöründe bile ÖTV yükü ve piyasa azgınları aracılığıyla kazıklandığınızı hissediyorsunuz üzülüyorsunuz.
