Düşman hukuku

Düşman hukuku

12.05.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Son zamanlarda “İkinci Silivri Trajedisi” bağlamında, İktidar yanlısı olmayan medyaya, birtakım holdinglere, “Ana Muhalefet Partisi CHP”ye, CHP’li Belediyelere ve buralarda çalışanlara yönelik “İBB Davası”, “Casusluk Davası” gibi davalardaki uygulamaları eleştirmek için sık sık kullanılan “Düşman (Ceza) Hukuku” diye bir kavram var:

En belirgin örneği “Nazi Almanya’sı”nda görülen bu “Düşman Hukuku” nedir?

Bu “Düşman Hukuku”, “İBB Davası” ve “Casusluk Davası” gibi davalarda kullanılmakta mıdır?

***

“Düşman (Ceza) Hukuku” kavramı, Alman ceza hukukçusu Günther Jakobs’un bir teorisidir.

Bu teoriye göre ceza hukuku, “Vatandaş (Ceza) Hukuku” ve “Düşman (Ceza) Hukuku” olarak ikiye ayrılır. Bu iki ayrı hukuk sistemi arasındaki temel farklar şunlardır:

Vatandaş Ceza Hukuku: Normal vatandaş olan kişilere, onların işledikleri suçlara uygulanır.

Onlar için, ancak suç işlendiği kanıtlandıktan sonra cezalandırma, masumiyet karinesi, savunma hakkı, orantılı ceza, sanığa tanınan usul güvenceleri gibi genel hukuk ilkeleri geçerlidir.

Amaç, suçluyu ıslah etmek ve toplumu korumaktır.

Düşman Ceza Hukuku: Devlete ve topluma karşı ciddi bir tehdit oluşturduğu düşünülen ve bu nedenle “Düşman” diye nitelenen kişilere uygulanır. Burada kişi, “vatandaş” statüsünden çıkarılıp tehlike kaynağı olarak görülür. Amaç, tehlikeyi önlemektir.

***

“Düşman (Ceza) Hukuku”nun Özellikleri:

1) Ceza öne çekilmiştir (Yargısız infaz).

Suç henüz işlenmeden, hazırlık veya planlama aşamasındayken, hatta niyete bile ceza verilir.

2) Usul hakları sınırlanmış, kısıtlanmış ve hatta kaldırılmıştır:

Savunma hakkı sınırlanır, kısıtlanır, avukatla görüşme engellenebilir; uzun tutukluluk, gizli tanıklık, gizli soruşturma, gizli dinlemeler gibi tedbirler alınır.

3) Cezalar orantısız ve çok ağır olur:

İndirim olmaz, yüksek hapis cezaları uygulanır.

4) Kişi “unperson” (kişilik dışı) ilan edilir:

Kişinin ifade, haberleşme, adil yargılanma gibi Temel Hak ve Özgürlükleri askıya alınabilir.

***

Klasik örnekleri “Nazi Almanya’sı” gibi totaliter ve bazı otoriter rejimlerde de görülen bu “Düşman (Ceza) Hukuku” düzeni, hukukun evrenselliğini zedeler, keyfiliğe yol açar, Temel Hak ve Özgürlükleri yok eder ve bu nedenlerle de ağır biçimde eleştirilir.

“Demokratik, Laik ve Sosyal Hukuk Devleti” olan bir “Cumhuriyet Rejimi” içinde böyle bir “Düşman (Ceza) Hukuku” uygulaması düşünülemez.

İnsanlar, “Hukuk Devleti”nde, usulünce yargılanmadan ve somut deliller olmadan tutuklanamaz ve mallarına el konulamaz!

Yazarın Son Yazıları

Düşman hukuku

Son zamanlarda “İkinci Silivri Trajedisi” bağlamında, İktidar yanlısı olmayan medyaya, birtakım holdinglere, “Ana Muhalefet Partisi CHP”ye, CHP’li Belediyelere ve buralarda çalışanlara yönelik “İBB Davası”, “Casusluk Davası” gibi davalardaki uygulamaları eleştirmek için sık sık kullanılan “Düşman (Ceza) Hukuku” diye bir kavram var...

Devamını Oku
12.05.2026
Yanardağ davası: Casus belli

Merdan Yanardağ’ın, CHP’nin Cumhurbaşkanı Adayı ve İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve Necati Özkan ile birlikte yargılandığı “Casusluk Davası” ve Tele1 televizyon kanalına el konularak İstanbul’da iyi bir semtteki bir apartman dairesi fiyatına satışa çıkarılması...

Devamını Oku
10.05.2026
Okul sorunu okulda çözülür!

Dün gazeteniz Cumhuriyet’te, eğitim üzerine iki yazı vardı

Devamını Oku
08.05.2026
‘Eğitim kurumu’nda cinayet!

Sosyolojideki “Kurum” kavramı, Türkçemizde iki farklı anlam taşır...

Devamını Oku
07.05.2026
Toplumu çıldırtan çelişki

İktidar, ülkenin bütün kaynaklarını bitirdiği için gücünü yitirdikçe toplumu, aklın, mantığın ve siyasetin kabul edemeyeceği biçimde birbirine zıt olan iki ters yöne doğru zorlamaya başladı...

Devamını Oku
05.05.2026
Butlan davası: 3 iletide yargı sorunu

Değerli okurlarım bilirler; ben saklı, gizli kaynaklardan gelen “özel istihbarat”ı genellikle pek kullanmam, açık bilgiler üzerinden yorumlar yaparım.

Devamını Oku
03.05.2026