Mümtaz Soysal

Fersude Yelek

11 Mayıs 2012 Cuma
\n

\n

\n

\n

YENİ demokrasi kutusundan çıka çıka başkanlık sistemi çıktı. Görünüşe bakılırsa, Sayın Başbakanın yanındakilerden biri bunun lafını etmiş, o da anayasa çalışmaları vesilesiyle konunun tartışılabileceğini söylemiş.\n

\n

Pek ısrar edercesine değil, hiç önemser gözükmeden.\n

\n

Böylece, yeni anayasa denen bilmeceden kimilerince neler beklendiğini öğrenmiş olduk. Bereket, Başbakan onlardan daha akıllı. Bu kavrama saplanıp kalmaz herhalde.\n

\n

Uzak ve yakın örnekleriyle ABD dışında başkanlık sisteminin hangi durumlarda ve neden özlendiğini bilenler için sürpriz sayılmaz bu tür beklentiler. Genellikle, böyle düşünceler kendini beğenmiş önderlerdeki diktatörlük hevesinin belirtisi sayılır ama, o klasik varsayım yanlıştır. Çünkü kişisel değil, toplumsal bir durum söz konusu.\n

\n

Aslında bozulmaya yüz tutan, iflasın eşiğine yaklaştığı sezilen düzenler vardır. Öyle düzenlerde neredeyse hayvansal bir sezgiyle geleceği görmeye başlayan bazı politikacılar kendilerini güvenceye almak için birinin paçalarına tutunup otoriter bir rejime zemin hazırlamaya başlarlar.\n

\n

Başkanlık sistemi öyle dönemlerde tutunulan cankurtaran simidi ya da can yeleğidir. Ama özel koşullar dolayısıyla tek başarılı olduğu Amerika dışında, olur olmaz durumlar için ve yarım yamalak kullanılınca devlet kurtarmayan fersudeleşmiş bir yelek.\n

\n

Evet, eskidir, Arapça kökenlidir, geçmiş devirlerden İstanbul diline Osmanlıcadan kalma bir hediyedir şu fersudesıfatı: Eskimiş, yıpranmış, lime lime olmuş demektir, ama eskiliğiyle eskiyi daha iyi anlatır gibidir... Sayın sayabildiğiniz kadar anlamlarını.\n

\n

Hiç değilse kendi tarihimizin deneyimlerinden gelen ve cumhuriyetçi ilkelerle pekala işletilebilen parlamenter sistem neyinize yetmiyor da öyle işe yaramaz bir sistem özlediniz ki?

\n\n

Yazarın Son Yazıları

Çelişki Korkusu 19 Mart 2014
Acı 14 Mart 2014
Sayıştay Kararları 12 Mart 2014
İnsan 10 Mart 2014
Durgunlukta Dinlenme 7 Mart 2014
Acıların Acısı 5 Mart 2014
Komşu Dostluğu 3 Mart 2014
Safsata ve Ciddiyet 28 Şubat 2014
Kayma 26 Şubat 2014
Opera 24 Şubat 2014
Kanser ve Hukuk 21 Şubat 2014
Yerinde Saymak 17 Şubat 2014
Camia, Cemaat, vs. 14 Şubat 2014