İkinci Afganistan: İdlibistan!
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

İkinci Afganistan: İdlibistan!

21.09.2021 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

Suriye’nin İdlib bölgesi ile ilgili gelişmeler yakın geleceğin belirleyicisi olacak.

Türkiye-Suriye sınırı 900 kilometrenin üstünde. Bunun 130 kilometresi İdlib. Buradaki tablo ister istemez Türkiye’yi doğrudan ilgilendiriyor.

AKP iktidarı genel Suriye politikasının yanında İdlib’le ayrıca ilgilenmiş, küresel aktörlere, “Bu bölgedeki sorunları ben çözerim, terör örgütlerinden ben arındırırım” demişti. 

Bugün gelinen nokta şu:

Burada beslenen IŞİD uzantılı terör örgütleri askerlerimizi şehit ediyor!

Bu örgütleri kullananlar yakın geleceğe ilişkin de mesajlar veriyorlar.

***

Önce Ankara’da iktidar çevrelerinde pişirilen planın ana hatlarını özetleyelim:

- İdlib’de pek çok yatırım yaptık. Okul, hastane açtık. Bölge halkının sempatisini kazandık.

- Burası Türkiye’nin yanı başında! Güvenlik ile ilgili önlemler de aldık.

- Bu bölge bizim kontrolümüzde olsun, devamında Türkiye’deki Suriyelileri de buradan ülkelerine göndeririz. 

- Devamı ilhak olur, büyük bir güç gösterisi yaparız.

- 2023’e giderken buradaki varlığımız seçimin ibresini bize çevirir!

Bu hesaplar aklımıza ister istemez Özal’ın Birinci Körfez Savaşı sırasında, “Bir koyup üç alacağız” siyasetini getirdi.

Özal da Türkiye’nin güneyinde böyle bir genişlemenin hayalini kurmuştu. Bu siyasetin olası sonuçları arasında şu saptama öne çıkmıştı:

Bölgede “doğumu” Türkiye’ye yaptırmak istiyorlar!

O dönemde devlet kurumları içindeki denge, bu siyasetin olabildiğince aklın yoluna gelmesini sağlamıştı.

Bugün de iktidar katlarında bu kez Suriye’de böyle bir hayalin peşinde koşanlar var. 

Hemen dikkat çekelim:

Bu çok tehlikeli bir oyun!

Bugünün dünyasında, hele hele Ortadoğu bölgesinde bu tür hayallerin nasıl sonuçlar verdiği son 30 yılda yaşanarak görüldü. Bu bölgede etkin politika, işbirlikleri ile gelişir. Kaldı ki başta ABD ve Rusya olmak üzere büyük devletlerin hemen hiçbiri bölgeden elini çekmiş değil. Tam tersine doğrudan ya da dolaylı daha fazla olmanın yollarına bakıyor.

***

Suriye’den şehit haberlerinin geldiği süreçte Esad, altı yıl aradan sonra ilk kez Moskova’ya gitti. Putin’le yaptığı görüşmeden ana hatlarıyla şunların çıktığı anlaşılıyor:

- Suriye’nin yüzde 90’ına hâkim olan Şam yönetimi yakın gelecekte İdlib’de de var olacak.

- İdlib’de sorun yabancı güçlerin varlığıdır. Bunlar en kısa sürede buradan çekilmelidir. (Türkiye ve ABD kastediliyor.)

- Yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından Suriye’de merkezi yönetim halktan güvenoyu almıştır. Meşruiyet tartışması yoktur.

Kuzey komşumuz Rusya’nın en uzun sınırımızın olduğu güney komşumuzla iman tazelediği görülüyor. Bunun Türkçesi şu:

Görünür gelecekte Rusya hem kuzey hem güney komşumuzdur!

ABD de bölgeden askeri varlık olarak çekilse bile mutlaka maşa bulunduracaktır.

İdlib’deki karmaşa fiilen ikinci bir Afganistan tablosudur.

Böyle bir ortamda iktidar dibimizdeki sorunun çözümü yerine sorunun parçası haline geleceğimiz adımlar atmaktadır. 

Burada yaşanabilecek iki milyonluk potansiyel göç de unutulmamalıdır.

İktidar, önümüzdeki seçimleri kazanmak için önünüzdeki nesilleri hiçe saydığı gibi ülkenin kaderiyle oynamaktan da çekinmemektedir.

Yap-mayın!

Yazarın Son Yazıları

Trump’ın İran yanılgıları!

ABD’nin İran’a saldırısıyla başlayan savaş ikinci haftasını dolduruyor.

Devamını Oku
14.03.2026
Silivri’de zaman!

İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı ve CHP cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun “suç örgütü lideri” olarak yargılandığı İBB davasının üçüncü duruşmasına katıldık.

Devamını Oku
12.03.2026
ETÖ’den İSÖ’ye!

Dünkü Cumhuriyet gazetesinin manşetinde şu başlık vardı...

Devamını Oku
11.03.2026
‘Kadına şiddet’ depremi!

7 Mart Cumartesi günü Ürgüp Belediye Başkanı Ali Ertuğrul Bul’un öncülüğünde gerçekleştirilen kitap fuarındaydık.

Devamını Oku
10.03.2026
Dava başlıyor!

Son anda bir değişiklik olmazsa Ekrem İmamoğlu davası 9 Mart Pazartesi günü başlıyor

Devamını Oku
07.03.2026
Ameri-kan yalanları!

ABD’nin İran’a saldırısıyla başlayan savaş altıncı güne girdi.

Devamını Oku
05.03.2026
Coğrafya silahtır!

İlk İbn Haldun’un Mukaddime’sinde yer alan, daha sonra Napolyon’un da dile getirdiği şu söz genel kabul gören bir değerlendirmedir: Coğrafya, ülkelerin kaderini belirler!

Devamını Oku
04.03.2026
ABD’nin saldırgan çırpınışları!

Trump yönetimi, “İran’la müzakereler devam edecek” haberlerinin gölgesinde savaşı başlattı!

Devamını Oku
03.03.2026
Nuremberg: Yeni Hitler’lere...

Geçen akşam dünyanın ve Ankara’nın en kara gündemleri arasında ailecek filme gidelim dedik.

Devamını Oku
28.02.2026
Asıl hedef: CHP’siz Türkiye!

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun açıklanmasından sonra yeni bir aşamaya geçildi.

Devamını Oku
26.02.2026
Sonuçsuz 4 acı yıl!

24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya düzenlediği “şafak operasyonuyla” başlayan savaş beşinci yılına girdi.

Devamını Oku
25.02.2026
CHP’ye çoklu yargı kıskacı!

2025 yılı boyunca gündeme ekonomi penceresinden bakanlar şunu söylüyordu...

Devamını Oku
24.02.2026
İran ni-Çin hedef?

Haziran 2025’teki 12 günlük İranİsrail (ABD) savaşından sonra bu kez doğrudan ABD-İran savaşı gündemde.

Devamını Oku
21.02.2026
Meclis’ten Meclis’e tavsiyeler!

TBMM çatısı altında ama TBMM’nin genel işleyişi dışında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarını tamamladı.

Devamını Oku
19.02.2026
CHP’nin yüzde 60’lık potansiyeli!

İktidarın elindeki tek seçenek şu: Seçeneğini yok etmek, en azından aşağı çekmek!

Devamını Oku
18.02.2026
Münih meydan savaşı!

62. Münih Güvenlik Konferansı bu yıl sözcüğün tam anlamıyla “güvensizlik” konferansına dönüştü!

Devamını Oku
17.02.2026
Milli ekonomi!

7-8 Şubat’ta Viyana’da 11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi’ne katıldık.

Devamını Oku
14.02.2026
CHP’nin tek seçeneği!

Dün yayımlanan yazımızı gazetelerin zaman akışı gereği önceki gün akşam saatlerinde kaleme almıştık.

Devamını Oku
12.02.2026
Bütün duygularla CHP!

Dün uzunca bir aradan sonra CHP grup toplantısını izlemek için Meclis’e gittik.

Devamını Oku
11.02.2026
Transfer saldırısı!

Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan’ın CHP’den istifa etmesine giden süreç, büyük bir ayıbın içindeyken suçlayarak istifa etme şekli, hemen sonrasında düştüğü durum, her şeyiyle vahim bir çürümeyi gözler önüne seriyor.

Devamını Oku
10.02.2026
O ilk üç gün!

6 Şubat depreminin üzerinden üç yıl geçti.

Devamını Oku
07.02.2026
Emekli Gabar’dı!

Nasrettin Hoca’nın borçlarını ödemek için alacaklısına önerdiği formül malum...

Devamını Oku
05.02.2026
Epstein küre-selleşmesi!

Dünya gündemine oturan Epstein belgeleri bütün “pisliklerin” açığa çıkmasını mı sağlıyor yoksa bu “pislikler” üzerinden başka düzenler mi kuruluyor?

Devamını Oku
04.02.2026
İran’da hedef: Rejim değil, yöneticiler!

Venezuela’daki Trump usulü değişiklikten sonra gözler İran’da!

Devamını Oku
03.02.2026
Prof. Aksoy ve ADD...

Bugün Prof. Dr. Muammer Aksoy’un öldürülüşünün 36. yıldönümü.

Devamını Oku
31.01.2026
Oya Tekin anlatıyor!

Silivri Cezaevi’nden çıkmak kadar girmek de zor!

Devamını Oku
29.01.2026
Yeni bir dünya kurulur!

ABD Başkanı Trump’ın sadece dünyanın değil, kendi ülkesinin dengelerini de değiştiren, ucu açık bir “yeni dünya düzensizliği” denemesinin içindeyiz.

Devamını Oku
28.01.2026
Soğuk denizlere çıkış!

Grönland, Trump’ın ileri geri, yer yer magazin konusu olan çıkışlarından çok daha öte bir anlam ifade ediyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Korkak bin kez... Cesur bir kez ölür!

Başlık Uğur Mumcu’nun yeri geldikçe kullandığı, bir bakıma “yaşam felsefesi” edindiği tanımlamalardan biri!

Devamını Oku
24.01.2026
Dünden geleceğe Suriye!

Suriye’de SDG ile Şam, daha önce yapmış olduğu anlaşmadan sonra bir anlaşma daha yaptı!

Devamını Oku
22.01.2026
Zeydan Karalar’ın kardeşleri!

27 Ocak Adana’da “özgürlük” beklentisinin miladı olmuş.

Devamını Oku
21.01.2026
Oyun yeniden kuruluyor!

18 Ocak Pazar Suriye’deki dalgalanmalar açısından yeni bir milat oldu.

Devamını Oku
20.01.2026
İmamoğlu, kazanacağı erken fark edilince tutuklandı!

İkti-dardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) kurucularından, partide, Meclis’te, hükümette sorumluluklar almış Bülent Arınç’ın 13 Ocak’ta Sözcü TV’ye verdiği röportaj, 4-5 manşet barındıracak kadar doluydu.

Devamını Oku
17.01.2026
Yavaş’a saldırının suyu çıktı!

Şu üç sorun yerel-genel iktidar işbirliği yapmadan kalıcı çözüme kavuşturulamaz: Deprem, kuraklık, orman yangınları!

Devamını Oku
15.01.2026
ABD Trump’la aslına dönüyor!

Her sabah güne iki soruya yanıt arayarak başlıyoruz...

Devamını Oku
14.01.2026
İBB 2026’ya sıfır borçla giriyor!

7 Ocak Çarşamba günü Ekrem İmamoğlu ile Silivri’deki görüşmemizin ana konusu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2025-2026 yılı bütçesiydi.

Devamını Oku
13.01.2026
Adana’dan Silivri’ye!

Çarşamba Silivri’deydik, bugün Adana’dayız!

Devamını Oku
10.01.2026
AKP transfer-fer arıyor!

AKP, emekliye zam oranını artıramayınca Meclis’teki temsil oranını artırmak için harekete geçti.

Devamını Oku
08.01.2026
Kontrolsüz güç, güç değildir!

Başlık klasikleşmiş bir anlatım.

Devamını Oku
07.01.2026
Dünya söyleniyor, Trump eğleniyor!

ABD’nin Venezüella Devlet Başkanı Maduro’yu eşiyle birlikte New York’a kaldırması, dağa kaldırmaktan daha kaba bir operasyon!

Devamını Oku
06.01.2026