İkinci el otomobiller bir süredir sıfırından daha pahalıya alıcı buluyor. Bu durumun başlıca nedeni sıfır araç bulmaktaki zorluk. 2023 Ocak-Haziran döneminde otomobil ve hafif ticari araç satışları 555 bin 867 adet ile tarihi rekor kırmasına rağmen hâlâ ikinci elde pek çok araç sıfırdan daha pahalıya satılıyor. Bu fiyatların ne zaman düşeceğiniyse herkes merak ediyor.
Öncelikle ikinci el otomobillerin fiyatlarının düşmesi için sıfır araca olan talep düşmeli ancak bu araçlar yatırım aracı olarak düşünülüyor ki bir önceki yazımda değindim. En başta bu araçların yatırım aracı olmaktan çıkması gerekiyor; bunu siyasi etki ile ekonomi yönetiminin yapabilmesi ise verilen faiz kararlarından da okunduğu kadarıyla pek kolay değil. Şimdilik bulunan çözümse ceza vermek. Kalkınmak için üreticiyi teşvik edip uygun koşullarda kredi sağlamayı, tüketici için de sözüm ona 'Nas' nidaları ile sunan anlayış, düşük mevduat faizinin de büyük etkisi ile enflasyonu körüklemeye devam ederken bu durumdan kurtulmaksa ancak iki şekilde mümkün.
Birincisi pek tabii ki enflasyonu düşürmekti ki Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan yıl sonu enflasyon hedefinin yüzde 58 olduğunu paylaşması ile bu seçeneğin önünün kapalı olduğunu açıkladı. İkincisiyse fiyat artışları devam ederken nispeten başka ürünlere oranla araçların fiyatlarının daha az artabileceği beklentisi yaratmak. Bu da matrah düzenlemesi ve yerli üretim yapılan araçlarda vergi muafiyeti getirilmesi beklentisi yaratmakla olur. Ancak bunun da kademeli yapılması gerekir.
2024 Mart'taki yerel seçimler de göz önüne alınırsa birkaç ay sonra matrah düzenlemesi yapılacağını ve böylece sıfırda, dolaylı olaraksa ikinci elde fiyatların düşeceğini tahmin ediyorum.
İKİNCİ EL İTHALATI
İkinci el araç ithalatına yeşil ışık yakılmasını seçimlerden önce beklemiyorum ancak şayet böyle bir durum olursa bu da ikinci el araç fiyatlarının düşmesini sağlayacaktır. Ancak öncelikle benim beklentim 2023 sonu ya da 2024 başında sıfır araçlardan alınan Özel Tüketim Vergisi'nde (ÖTV) yapılacak değişiklik. Daha önce kademeli alınan ÖTV ile 1.600 cc motor hacmi altındaki araçlar fiyatlarına göre yüzde 45, 50, 60, 70 ve 80'lik vergi dilimine tabii iken Türk Lirası'nın hızlı değer kaybıyla artık tüm otomobiller yüzde 80'lik dilimde bulunuyor.
