Çöküşün hikâyesi
Veysel Ulusoy
Son Köşe Yazıları

Çöküşün hikâyesi

26.03.2023 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Hanehalkı, firma ve devlet ekonominin yapısal aktörleridir. Bu üçlü hem tüketim hem de üretim gücüyle ekonomiyi yönlendirir.

Sadece ekonomiyi de değil, bu güçleri ile sosyal hayata şekil verir, onun uzantısı olan siyaset kurumunu da aktif olarak yönetir. 

Aktif yönetim, her ne kadar devletin (hükümet edenlerin) tekel gücüne bırakılmış gibi gözükse de her şeyin paydası olan insan faktörü hanehalkı ve firmaların (üretim birimlerini) yönetime ortak olmasını sağlamaktadır.

Hal böyleyken bu aktörlerden biri ya da birkaçının görevleri dışına çıkmaları ya da bilinçli bir şekilde farklılaştırılmaları sonucu nelerin yaşanacağını tartışmak lazım.

İsterseniz tartışmayı kurumsal yapı ile başlatalım...

KURUMSAL YAPI: DEVLETİN İSKELETİ

Çekirdek ailede çevre, toplumsal, kültürel ve insani değerleri içinde barındıran bir kurallar/değerler bütünü mevcuttur. Bu değerler aile yapısını çoğu zaman sağlamlaştırır, aksamalar olduğunda ise gerekli düzeltmeler yine aile meclisi tarafından yapılır.

Üretim gücünün unsuru olan firmalarda da böyledir. Zamana ve arz ile talebin yapısına göre bazı durumlarda aksamalar olsa da sürekli bir büyüme ve gelir elde etme süreci yaşanır. Piyasaların döngüsel değişimi içindeki türbülansların doğurduğu olumsuzluklar ise belirli bir kısmının üretim gücünden çıkmasına neden olabilir ama yenileri ve değişime uğrayanları ile yola devam edilir.

Devlette durum tamamen farklıdır. Yapısı gereği tüketici, üretici ve düzenleyici rolü ile toplumsal kalkınmanın kurumsal ögesidir devlet. O çökerse her şey çöker...

Şu an ülkemizde olduğu gibi.

Sanki ayakta dimdik duruyormuşçasına verilen görüntünün arkasında esasında bir enkaz var...

Aynen Hatay’da süslü ve renkli bir ortamda konuşan karar vericilerin arkasında saklanamayan enkazın kendisi gibi. 

Basit anlamıyla asırlık Kızılay’ın hayatlar sönüp giderken ticari kurnazlıklar peşinde koşması, ulusun can damarı olan askerin enkazların altında kaybolup giden vatandaşlarla buluşturulmaması, yokluğun ve yoksunluğun kol gezdiği ülkede kendisi zaten enkaz haline gelmiş kurumlarda tam bir saltanat yaşamının sürdürülmesi, devleti planlayan unsurların sadece bir tabelaya dönmesi çökmüş bir yapının kalıntısında gördüklerimizden bazılarıdır.

Daha eğitimi, dış ilişkilerin acınacak halini, merkez bankası ve Hazine’nin kasalarındaki varlıkların nasıl ve nerelere transfer edildiğini, kamu bankaları ve benzer kurumlar ile devletin fakirleştirildiğini katmıyorum sürece... 

Toprağın verimini ortadan kaldıran ve köylüyü ekmeğe muhtaç eden uygulamalara dokunmuyorum bile...

Depremin ilk dakikalarında sokağa çıkması gereken belediye ve valilik görevlilerinin 10-15 gün ortadan kaybolmasını dillendirmiyorum esasında...

Yapmıyorum tüm bunları çünkü hepsi bir sonuç... 

Esas olan tüm bunların nedenini sorgulamak ve yapılması gerekenleri planlamak.

15 Mayıs saat 09.00’da.

Yazarın Son Yazıları

Enflasyon, sessiz fakirleşme ve sözleşme

Enflasyon ile hayat pahalılığı çoğu zaman analitik ayrım yapılmaksızın aynı düzlemde ele alınmaktadır.

Devamını Oku
22.02.2026
Kalıcı fakirlik, mekânsal kilitlenme ve yeni sanayi politikaları

Kalıcı fakirlik çoğu zaman gelir azlığından değil, düşük verimlilik-düşük ücret döngüsünden, zayıf öğrenme ve teknoloji yayılımından, kırılgan istihdamdan ve dışa bağımlı üretim yapısından doğar.

Devamını Oku
08.02.2026
İşsizlik: Hayatları askıda kalan insanlar

Ekonomik büyüme, enflasyon, dış ticaret verileri gibi birçok göstergenin bir görünen bir de görünmeyen yanı vardır.

Devamını Oku
25.01.2026
Emekli

Çalışma hayatları boyunca ödedikleri prim ve vergiler karşılığında, üretim sürecinden çekildikten sonra ekonomik anlamıyla ertelenmiş gelir elde eden kişilerdir emekliler.

Devamını Oku
11.01.2026
Yeni teknoloji, eski ekonomi politikaları

Yeni bir döşümün eşiğindeyiz.

Devamını Oku
28.12.2025
Hangi devlet?

Devlet, insanın doğal gelişiminin son ve en olgun aşamasıdır.

Devamını Oku
14.12.2025
Vasat siyaset tuzağı

Bir ülkede orta gelir seviyesine ulaştıktan sonra, teknolojik gelişme için yapılan harcamaların birim maliyetleri düşürmemesi ve diğer girdi maliyetlerdeki artışın getirdiği ekonomik yavaşlamaya paralel olarak büyüme modellerinin uygulanmasında aksaklıklar ortaya çıkar.

Devamını Oku
30.11.2025
Hukukun üstünlüğü, ekonomik büyüme... Osimhen ve Mario Lemina örneği

Bir ülke adının veya devletin önüne sıfat koyup onu tanımlarken çok dikkatli olmak gerekir.

Devamını Oku
16.11.2025
Yapısal değişim ve ithal ikamesi: Açık ama korumacı bir model

Türkiye’de kendini sadece öğretici değil, aynı zamanda topluma karşı sorumlu hisseden ekonomistler uzun zamandan beri yapısal değişimin gerekliliğini vurguluyor.

Devamını Oku
02.11.2025
Enflasyon normalleşmedi, tabelası değişti

Son aylarda Türkiye’de enflasyonun düşme trendine girmesine dair anlatı daha çok ölçüm ve etiketlemedeki değişimle ilgilidir.

Devamını Oku
19.10.2025
Türkiye ekonomisinde fiyat düzeyi-gelir uyumsuzluğu: Pahalı ama fakir paradoksu

Enflasyon ülkemiz dışında çoğu ülkede artık bir sorun olmaktan çok uzaktadır.

Devamını Oku
05.10.2025
Bir ekonomi politikası hikâyesi...

Ekonomi politikaları toplumun sosyal refahını daha yukarılara çıkarmak ya da sıkıntılı zamanlarda piyasa dengelerini yeniden ayarlamak için kullanılır.

Devamını Oku
21.09.2025
Yapısal çürüme

Devletteki çürüme kurumsal çöküş ile son noktaya evrilir.

Devamını Oku
07.09.2025
Bir temiz vurgun: döviz kuru korumalı mevduat

Ekonomimizde tarif edilemez bir yalancı mutluluk yaşanıyor bugünlerde. Yanlış anlamayın...

Devamını Oku
24.08.2025
Sahte profesör, sahte ekonomi

Ahlaki çöküntü toplumsal bir olgu haline geldiğinde onun elinden kurtulmak yıllar alır.

Devamını Oku
10.08.2025
Sözde büyüme, gerçekte fakirleşme: Bir derecelendirme hikâyesi

Sizi yönetenlerin ülke notumuz yükseldi kelimesi kapsamında sevindiklerine bakmayın.

Devamını Oku
27.07.2025
KTV-karbon tüketim vergisi, terörsüz Türkiye ve eğitim kalitesinin ortak noktası

Ekonomik ve siyasal sürecin sanki önümüzdeki pazar günü seçim olacak fikri üzerine kurulu olduğu ülkemizde yeni proje diye yapılan tanıtımların sayısında ivme artışı gözlemliyoruz son günlerde.

Devamını Oku
13.07.2025
Asgari ücret ve enflasyon… ya döviz kuru!

Asgari ücretteki artış enflasyon oranını yukarılara taşır mı? Bu soru çoğu ekonomist tarafından ampirik olarak incelenmiş ve sorunun sade bir yanıtının olmadığı, etkileşimin çeşitli nedenlere ve olgulara bağlı olarak değiştiği gözlemlenmiş ve veri analizleri ile ortaya konmuştur.

Devamını Oku
29.06.2025
İstanbul Üniversitesi: Bir diploma iptali oyunu ve yarattığı maliyet

Sahnenin en çarpıcı bölümü ise sanki tüm yanlışlıkları ve usulsüzlükleri sadece bir siyasi partinin kamu yöneticileri yapıyormuş algısının vurgulandığı kısımdır.

Devamını Oku
15.06.2025
Hastalıklı büyüme

Ulusal gelirimiz 2025 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2 arttı. Bunu TÜİK söylüyor.

Devamını Oku
01.06.2025
Jeoekonomik ticaret politikası

ABD-Çin arasında tarife yani uluslararası ticarette ithalatta alınan vergilerin artırılması ile yeniden başlayan ekonomik savaşlar tedarik zincirindeki kırılmaları tetiklemeye devam ediyor.

Devamını Oku
18.05.2025
Buğday ve döviz kuru

Buğday ve döviz kuru

Devamını Oku
04.05.2025
Orta gelir-siyasi tuzak

Orta gelir-siyasi tuzak

Devamını Oku
20.04.2025
Boykot

Boykot

Devamını Oku
06.04.2025
Özel çıkar grubu

Özel çıkar grubu

Devamını Oku
23.03.2025
Gıda enflasyonu

Gıda enflasyonu

Devamını Oku
09.03.2025
İnsan sermayesi, yolsuzluk...

İnsan sermayesi, yolsuzluk...

Devamını Oku
23.02.2025
Merkez Bankası ve ekonomik durum

Merkez Bankası ve ekonomik durum

Devamını Oku
09.02.2025
Yapay zekâ ve bizdeki zekâ

Yapay zekâ ve bizdeki zekâ

Devamını Oku
26.01.2025
Tehlikenin farkına varmak

Tehlikenin farkına varmak

Devamını Oku
12.01.2025
Ekonomik büyüme ve refah

Ekonomik büyüme ve refah

Devamını Oku
29.12.2024
Silkeleme

Silkeleme

Devamını Oku
15.12.2024
Fakirsiniz çünkü...

Fakirsiniz çünkü...

Devamını Oku
01.12.2024
Çaput

Çaput

Devamını Oku
17.11.2024
Neden sürekli kriz içindeyiz?

Neden sürekli kriz içindeyiz?

Devamını Oku
03.11.2024
Bir çöküşün hikâyesi

Bir çöküşün hikâyesi

Devamını Oku
20.10.2024
Kurnaz ekonomik politikaları ve döviz kuru

Kurnaz ekonomik politikaları ve döviz kuru

Devamını Oku
06.10.2024
Eğitim, eğitim kurumlarında hijyen ve gelişmişlik

Eğitim, eğitim kurumlarında hijyen ve gelişmişlik

Devamını Oku
22.09.2024
Ekonomi programının anatomisi

Ekonomi programının anatomisi

Devamını Oku
08.09.2024
Çiftçi

Çiftçi

Devamını Oku
25.08.2024