Ben bildim bileli kadınların, kazanılmış haklarını savunmak için verdikleri mücadele hiç bitmedi bitmeyecek. Bizde de dünyanın her yerinde de... Bakınız: Bir gecede ansızın çıkıverdiğimiz İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden kavuşabilme çabası. Bakınız: Kadının kendi soyadını kullanabilme hakkı için verilen mücadele vb.
Neyse ki bu arada güzel şeyler de oluyor. Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı’nı (KEDV) kurulduğu 80’li yıllardan beri yakından izlerim. Kurucusu ve yöneticisi Şengül Akçar’ın enerjisine hayran olmamak elde değildir. Çok etkili bir STK olarak kadın yoksulluğuna karşı savaşırlar; kadın emeğini ekonomiye katarlar, kadınların ekonomik gücünü artırırlar; kooperatifleşmelerini, eğitimlerini, turizme açılmalarını sağlarlar; oyuncak fabrikaları, kütüphaneler, pazarlar, kreşler kurarlar; kadın girişimciliğine yol açarlar, afet ve göç mağdurlarını iş güç sahibi kılarlar. Özetle bir kadından başlayıp yüzlerce aileye, binlerce çocuğa uzanırlar.
MUHTEŞEM İŞBİRLİĞİ
Önceki gün harika bir buluşmaya tanıklık ettim.
6 Şubat depreminden sonra, şimdiki adıyla Oxfam KEDV ile Mey Diageo güçlerini birleştirmiş, el ele çalışmaya karar vermişti. İlk hedef, Hatay’ın Samandağ ilçesini, kadınların liderliğinde bir turizm merkezi haline getirmekti. Bölgede sürdürülebilir bir gelecek kurmak için Samandağ Kadın Kooperatifi ve Samandağ Belediyesi’yle güçbirliği yapıp Samandağ Gastronomi Köyü projesini başlattılar.
Önceki günkü buluşmada Samandağ Belediye Başkanı Emrah Karaçay’ın, May Diageo Genel Müdürü Bahar Uçanlar ve KEDV Başkanı Şengül Akçar’ın açıklamalarını dinlerken üçünün de heyecanına tanıklık ediyordum. Genç başkan Emrah Karaçay her ikisine de teşekkürünü, minnetini sunarken olumlu ve yaratıcı belediyecilik örneği veriyordu. Onların bu heyecanı, bu projeye nasıl da gönül verdiklerinin ve sağladıkları ilerlemenin coşkusunu, sevincini yansıtıyordu.
Deprem olmadan önce zaten Samandağ’da bir gastronomi köyü çalışması vardı. Ama gelin görün ki... O korkunç yıkım... Hem doğal afet hem doğal olmayan afet!
Şimdi Samandağ Kadın Kooperatifi tarafından belediyeden kiralanan ve depremde zarar gören gastronomi köyü daha da zenginleştirilerek ayağa kaldırılıyor. Ancak birçok artı özellikle:
YAŞAM BOYU ÖĞRENİM
En büyük artı: Öncelikle bölge kadınlarının (Learning For Life) Yaşam Boyu Öğrenim Programı kapsamında eğitilmesi. Bu eğitimle, kadınların istihdama kazandırılması, yörenin geleneksel gastronomi kültürünün ve lezzetlerinin kayda geçirilip kalıcı hale getirilmesi. Ve elbet bunların sonraki kuşaklara aktarılması. Bu programla gastronomi ve turizm kapsamında, Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversite onaylı dersler veriliyor.
Geçen mayısta 40 öğrenci vardı, haziranda 100 kadına ulaştı. Eğitimlere sadece Samandağ’dan değil, bölgeden isteyen bütün kadınlar katılabiliyor.
20 dönüm alanda; içerisinde eğitim, konaklama, restoran gibi bölümler için elverişli yapılarla, bahçecilik için uygun alana sahip Samandağ Gastronomi Köyü’nün 2024 Ekim’de açılması düşünülüyor. Samandağ’a gelen konuklar gastronomi köyünde konaklayabilecek. Ayrıca yine kadınların ürettiği yöresel ürünlerin satılacağı dükkânlar da olacak. Köy hayata geçtiğinde, şefler ve eğitmenler dışında, kalıcı olarak 50 ila 100 kişi arasında kişi burada görev yapacak.
Büyük depremden üç ay önce Hatay’daydım. Kitap Fuarı, PEN Yazarlar Derneği Buluşması... Elbet Samandağı’nı ziyaret etmiş, Titüs Tüneli, Beşikli Mağarası’nı yeniden gezmiş, tüm nüfusu Ermeni olan o güzelim Vakıflı köyünü yeniden ziyaret etmiştim.
Şimdi önümüze bakmak, tünelin ucundaki ışığı yakalamak, umudu çoğaltmak, “Haydi Samandağ Gastronomi Köyü ileri” demek düşüyor bizlere. Gözümüz Samandağ’da.
