Lozan’a ve Cumhuriyete diyalektik bakış!

Lozan’a ve Cumhuriyete diyalektik bakış!

15.05.2025 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

TARİHE “DİYALEKTİK BAKIŞ”

Hem “diyalektik düşünce mantığına” hem “teknoloji-ideoloji etkileşimine” hem de “sınıfları” yaratan “üretim biçimine” dayalıdır.

***

Diyalektik düşünce mantığının üç temeli vardır:

1) Her olgu, kendi zıddını da içerir.

2) Her nicelik (miktar) değişmesi nitelik (mahiyet değişmesine, her nitelik değişmesi de nicelik değişmesine yol açar.

3) Her olay, kendi zıddını yaratır, zıtların etkileşiminden bir bireşim doğar ve o da kendi zıddını yaratır ve bu etkileşim, sonsuza kadar böyle devam eder.

***

İnsan-doğa çelişkisi teknolojiyi yaratır.

Teknoloji mülkiyeti insan-insan çelişkisini doğurur. İnsan-doğa ve insan-insan çelişki ve ilişkileri hem kendi içlerindeki hem kendi aralarındaki etkileşimlerle üretim biçimlerini belirler.

Bu üretim biçimleri kendilerini temellendiren teknolojilerin mülkiyetlerinin yol açtığı ideolojileri yarattığı için o ideolojiler döner, insan-insan çelişki ve ilişkilerini, sınıfları ve sınıflar arası çatışmaları yeniden üretir ve siyasal rejim (devlet) olarak kurumlaştırır.

***

Teknoloji ve ideoloji etkileşimiyle belirlenen üretim biçimleri, sınıfları ve devletleri yaratır.

İnsanlığın bu evrim süreci kabaca dört aşamada özetlenebilir.

(Diyalektik olarak her aşamanın bir öncekinin kalıntılarını ve bir sonrakinin tohumlarını da içinde taşıdığını ve soyut modellerin aşırı basitleştirmelerden dolayı bazı nüansları dışarıda bıraktığını unutmayın.)

1. Aşama. Üretim biçimi: Toplayıcı+avcı. Toplum yapısı, rejim: Göçebe, aile, aşiret. İdeoloji/İnanç: Paganizm. Sınıflar: Önceleri sınıfsız sonra, efendiler ve köleler.

2. Aşama (Tarım Devrimi): Üretim biçimi: Tarım. Toplum yapısı, rejim: Kozmopolit monarşi (Krallar, Padişahlar). İdeoloji/İnanç: Tek tanrılı dinler, mezhepler, tarikatlar, ümmet anlayışı. Sınıflar: Toprak ağaları, din adamları, köle köylüler.

3. Aşama (Endüstri Devrimi): Üretim biçimi: Tarım+Endüstri. Toplum yapısı, rejim: Ulusal (milli) devlet, Cumhuriyet, Demokrasi denemeleri, seçimle değişen yöneticiler. İdeoloji/ İnanç: Tek tanrılı dinler, mezhepler, yükselen milliyetçilik, ırkçılık, Faşizm ve Komünizm denemeleri, temel hak ve özgürlüklerin tomurcukları, millet (ulus) anlayışı. Sınıflar: Toprak ağaları, tüccarlar, sermayedarlar, fabrikatörler (Burjuvazi), işçiler, sivil ve asker bürokratlar.

4. Aşama (Bilişim Devrimi): Üretim biçimi: Tarım+Endüstri+Bilişim (robotik+yapay zekâ). Toplum yapısı, rejim: Eşitlikçi, katılımcı demokrasi, Laik, Demokratik, Hukuk Devleti. İdeoloji/ İnanç: Bütün eski kimlikler ve eşit yurttaşlık. Sınıflar: Eski kalıntılar, yeni tomurcuklar!

***

LOZAN VE CUMHURİYET:

Osmanlı niye çöktü?

Dünya, Endüstri Devrimi’ne geçtiği halde Din/Tarım aşamasına, ümmet yapısına saplandığı, geri kaldığı için savaşta yenildi ve Emperyalistler tarafından işgal edilerek Sevr ile bölüşüldü.

Mustafa Kemal Atatürk Cumhuriyeti nasıl ve niçin kurdu?

Emperyalistleri, Halife’nin Padişah ordusunu ve dinci isyancıları İstiklal Savaşı ile yenen Atatürk, Sevr’in Diyalektiği olan Lozan’la yeni bir devlet kurdu ve Endüstri Devrimi ile Demokrasiyi yakalamak için “Kurtarıcı Karizmasını” kullanarak Cumhuriyeti ilan etti.

Cumhuriyetin sorunu neydi; hâlâ nedir?

1) İnsanlığın ikinci aşamasındaki Din/Tarım Toplumu yapısı üzerine, üçüncü aşamasındaki Endüstri Devrimi’nin siyasal rejimi olan Cumhuriyetin kurulması sorunları.

2) Burjuvazinin (sermaye sınıfının) ve işçi sınıfının yokluğunda, bu sınıfların eseri olan Cumhuriyeti (Demokrasi’yi) sınıfsal temel olmadan kurma atılımının sorunları.

3) Bir “Milli Demokratik Devrim” olan Cumhuriyet atılımının, Osmanlı’da olmayan Burjuva sınıfı varmış, ya da olmayan Burjuvazi bir devrim yapmış gibi, “Burjuva Devrimi” denilerek küçümsenmesi.

4) Dinci/mezhepçi ve ırkçı/aşırı milliyetçi, kimlik politikalarının, Devrim’in Diyalektiği olan “Karşı Devrim” direnişi ile Cumhuriyet Devrimi’nin, Atatürk Reformlarının (Devrimlerinin), Çok Partili Düzen’in ve bunların temeli olan Lozan’ın altını oyması.

5) Çok Partili Düzen’in ilan edildiği 1 Kasım 1945 tarihinden itibaren de, bir önceki üretim biçiminin egemen sınıfları olan Toprak Ağalarının ve Din adamlarının, (tarikatların), kimlik politikalarını kışkırtan Emperyalizm ve Faşizm ile birlikte, siyaseti ve devleti etki altına alması.

***

Yaşasın Lozan...

Yaşasın Cumhuriyet...

Kahrolsun “Karşı Devrim”...

Kahrolsun Emperyalizm ve Faşizm!

Yazarın Son Yazıları

CHP davası: Bir 'anayasa darbesi!'

Salı günü Özgür Özel’in yaptığı konuşma haklı olarak gündemin başına oturdu. “Haklı olarak” diyorum çünkü bu konuşma aslında bir “Anayasa Darbesi” açıklamasıydı: İktidarın yargı eliyle yaptığı bir “Anayasa Darbesi!”

Devamını Oku
19.03.2026
İddialar abartılı: Ya savunmalar?

Dün, Silivri’de, İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nu “Suç örgütü lideri” olarak suçlayan iddianameyle açılan davanın, ikinci hafta başındaki ilk (sözde) duruşması yapıldı ve medyaya yansıyan haberlere göre yaklaşık 7 dakika sürdü.

Devamını Oku
17.03.2026
CIA ajanı başkan olduğunda...

Bay N’nin gerçek yaşamöyküsü Brecht’in Hitler’i eleştirmek için yarattığı kurgusal tiyatro karakteri Arturo Ui’yi bile gölgede bırakır...

Devamını Oku
15.03.2026
İç cepheyi güçlendiren destan

İran’a da sıçrayan sıcak savaş, Türkiye’nin “Ortadoğu Bataklığı”na girmesinin ne denli sakıncalı olduğunu, İktidara bir kez daha anımsatmış görünüyor.

Devamını Oku
13.03.2026
Üçüncü darbe: 12 Mart

Bugün, ülkemizi bu karanlık döneme taşıyan “12 Mart 1971 Darbesi”nin 55. yıldönümü.

Devamını Oku
12.03.2026
Dava: İktidarın iletişim felaketi

Bir halk, bir iktidardan ne bekler?

Devamını Oku
10.03.2026
En korkunç yalan ve yalancı

Sizce en korkunç yalan hangisidir?

Devamını Oku
08.03.2026
Savaşa çare: 4 ülkede seçim!

Ortadoğu’daki savaşa ve bu savaşın ülkemize bulaşma olasılığına karşı tek çare, ABD, İsrail, İran ve Türkiye’deki seçimlerdir!

Devamını Oku
06.03.2026
Türkiye’ye füze düşerken, emperyalizmle savaş?

Bir İran füzesinin Türkiye’ye düştüğü sırada bir okurum soruyor: “ABD, İran’daki ‘Molla Diktatörlüğüne’ saldırdı.

Devamını Oku
05.03.2026
Savaşın tetikçisi ve asıl amacı

İsrail ve ABD’nin İran’a saldırısı, “Büyük Ortadoğu Savaşı”nın günümüzdeki son aşamasıdır.

Devamını Oku
03.03.2026
Emperyalizm, Lumumba, Musaddık, Allende ve Atatürk

ABD ve İsrail, İran’a saldırıyı başlattı.

Devamını Oku
01.03.2026
Statü: Anzaklılaştırma bakanlığı

Ey Okur Bu yazı, son yıllardaki akıl almaz trajik olayların yaktığı beynimin ürettiği bir İRONİ yazısıdır.

Devamını Oku
27.02.2026
Laiklik sadece devletin değil toplumsal barışın da temelidir

“Siyaset” ya da “Politika”; biri Osmanlıcadan biri Batı dillerinden gelen aynı anlama sahip iki sözcüktür.

Devamını Oku
26.02.2026
En korkunç darbe yargı eliyle laikliğe karşı darbedir!

Çağdaş Demokratik Devlet, kültürel, mukaddes ırk ve inanç kimlikleri ne olursa olsun, bütün vatandaşlarına eşit muamele eden devlettir.

Devamını Oku
24.02.2026
‘İktidar mensupları’nın da ‘vicdan’ları vardır (3)

Bu üç yazılık diziyi, Sosyal Psikolojik temellere dayanarak “Grup Baskısı” kavramı ve kimi zaman onunla çatışan “Bireysel Vicdan” hakkındaki bilgilere dayanarak yazdığımı açıklamalıyım...

Devamını Oku
22.02.2026
‘İktidar mensupları’nın da vicdanları vardır! (2)

“Komisyon”un raporuna ilişkin “Vicdani” soruları da Pazar gününe bırakarak...

Devamını Oku
20.02.2026
‘İktidar mensupları’nın da vicdanları vardır (1)

ÖNCE VİCDAN KAVRAMINI TANIMLAYALIM...

Devamını Oku
19.02.2026
Faşizmi siyaseten öldüren, onun ‘mutlak egemenliği’dir!

Tarih, Sosyoloji (Toplumbilim) ve Siyasal Bilim bize bütün Faşist Liderlerin ve Faşist Rejimlerin hem insanlık tarihinden hem insanlık değerlerinden, hem de kendi toplumsal ve kişisel gerçekliklerinden de kopmuş olduklarını gösterir.

Devamını Oku
17.02.2026
Adalet, bilim ve özgürlük, yok edilemez ki! (3)

Korku ne?

Devamını Oku
15.02.2026
Bilim karşıtlığı-2: Rasathane, güvercin ve katledilenler

Unutmayalım: Türkiye bugünlere cinayetlerle ve darbelerle getirildi ve YÖK de bir askeri darbe kurumudur!

Devamını Oku
13.02.2026
Üniversite çökertilirse gelecek kalmaz!

Son kabine değişikliği, seçimlere giderken ortamın daha gerileceğinin işareti olarak görülüyor.

Devamını Oku
12.02.2026
Sami Selçuk: ‘Kaba güç ölümcüldür!’ (8)

Cumhurbaşkanı, Türkiye genelinde toplam 25 bin 449 hâkim ve Cumhuriyet savcısının görev yaptığını belirtmiş.

Devamını Oku
10.02.2026
Sami Selçuk: Değiştirilen yargıçlar ve uzayan davalar (7)

Herhalde İktidar sayesinde (!) olağanlaşmış olan “Haksızlık, Hukuksuzluk ve Adaletsizlikler”, hukuk, yargı ve akademi çevrelerinde bütünüyle kanıksanmış olmalı ki, “Hukuksuzluk Olgusu” üzerine yazdığım yazılar, iki üç kişi hariç, bu çevrelerde, insanları utandıran bir sessizlikle karşılandı.

Devamını Oku
08.02.2026
Laik hukuk yoksa ne ‘süreç’ olur, ne ‘açılım’ ne de ‘barış’! (6)

DÜN 5 ŞUBAT LAİKLİK GÜNÜYDÜ!

Devamını Oku
06.02.2026
Hukuksuzluk en çok iktidara ve topluma zarar verir (5)

Hukuksuzluk, yani kuralsızlık ve keyfilik, en çok onu yapan iktidarlara ve onların yönettikleri toplumlara zarar verir; çünkü istikrarı bozar!

Devamını Oku
05.02.2026
Hukuksuzluk yapanlar hapisteyken... (4)

HUKUKSUZLUK, sadece devletin değil, toplumun da altını oyuyor: Adalet, güvenlik, ekonomi, iş hayatı, aile, günlük yaşam, ahlak, nezaket, terbiye, geleceğe umut, bütün değerler, kurallar, güvenceler yerle bir oluyor...

Devamını Oku
03.02.2026
Yemin, ahlak, hukuk, namus ve şeref (3)

Bugünkü makalem, bu konuda art arda yazdığım üçüncü yazı.

Devamını Oku
01.02.2026
Hukuksuzluk Türkiye Cumhuriyeti’nde sürekli olamaz!

Yine dünkü Cumhuriyet...

Devamını Oku
30.01.2026
Hukuksuzluk, ahlakı, güvenliği ve devleti de yok eder!

Dünkü Cumhuriyet’in manşeti “‘Çete Lideri’ne VIP ayrıcalığı” biçimindeydi...

Devamını Oku
29.01.2026
Engellenen on parmak mucizesi

Kitaplarımı önce el yazımla yazmaya başlardım.

Devamını Oku
27.01.2026
Uğur Mumcu’yu bir devrimci olarak anmak

Dün, Uğur Mumcu’nun 1993 yılında dinci/ faşistler tarafından haince katledilişinin 33. yıldönümüydü.

Devamını Oku
25.01.2026
Emperyalizmin bilinci ahlakı ve vicdanı

ABD, Suriye’yi teslim ettiği HTŞ (Ahmed eş Şara) ile IŞİD’le mücadele ve İsrail’le ittifak konularında anlaşıp artık SDG’ye ihtiyaçlarının kalmadığını ilan edince Kürtler şaşkınlık içinde, “ABD bize ihanet etti, ABD bizi sattı” kıvamındaki sözlerle yakınmaya başladılar.

Devamını Oku
23.01.2026
Yerli ve milli klavye mucizesini kim katletti?

29 Nisan 2025 günü elektronik postama bir mektup geldi...

Devamını Oku
22.01.2026
Sol tartışır sağ malı götürür (6)

Suriye’deki son gelişmeler, Emperyalizm ile radikal siyasal İslamın bütünüyle anlaştığını gösterdi.

Devamını Oku
20.01.2026
Kuramsal tartışmalar ve ittifak arayışları (5)

Gerek Kemalizm ve Atatürkçülük üzerine, gerekse Marksizm ve Sosyalizm üzerine yapılan kuramsal ve kavramsal tartışmaların sonu yoktur.

Devamını Oku
18.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 4

Türkiye şu anda “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” denilen “Şahsım Devleti” modelinden kaynaklanan bir “Rejim Bunalımı” ile karşı karşıya.

Devamını Oku
16.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 3

Kemalistler ile Sosyalistler arasındaki ittifak arayışı, tarihimizin en özgürlükçü Anayasası olan 1961 Anayasası sonrasında, TİP’in kuruluşu...

Devamını Oku
15.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 2

Devletin ve toplumun bütünlüğü ile, Demokratik ve Laik Cumhuriyet Rejimi’ni korumak için bugünlerde dile getirilen, Kemalistler ile Sosyalistler arasında ittifak önerisi, bir hayli eskidir.

Devamını Oku
13.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları (1)

ABD’nin Venezuela’yı basıp Başkan Maduro ve eşini alıp götürmesi, bütün dünyada “İç cephenin güçlendirilmesi” sorununu gündeme getirdi.

Devamını Oku
11.01.2026
Venezuela dersleri 3: Muhalefet

“İç cepheyi tahkim etmek için”, muhalefet de etnikçilik, dincilik ve mezhepçilik üzerinden bölücülük yapmamalı, Bağımsız Cumhuriyeti tehlikeye atacak iç ve dış süreçlere destek vermemelidir.

Devamını Oku
09.01.2026