NATO toplantısı gerekçesiyle hak ve özgürlükler üzerinde devlet baskısı arttı. Bu sırada, milli eğitim bakanı, “Kurtuluş Savaşı” kavramının yeni müfredatta yer almayacağını söylemiş, eklemiş, “Neyden kurtuluyoruz? Ondan önce koskoca Osmanlı İmparatorluğu vardı”. Ben sosyal medyada “Şaşırmayın, ‘Ne oluyor? Ne oluyor?’ diye sormayın: ‘şeyler kendi serini izliyor’” notuyla karşıladım. “Kendi seyrini izleyen” şeyleri sorarsanız, bunları AKP Siyasal İslam ve Restorasyon (Tekin Yayınları-2015) kitabımda tartıştım, daha sonra da restorasyon çabalarının, çağımızda, bir “süreç olarak faşizme” dönüşmesinin kaçınılmazlığını göstermeye çalıştım.
SORUN SINIFSAL
İdeoloji, kültür, bilgi kategorileri sınıflar üzerinde düşünürken pek akla gelmez. Odisseia filmi ve o kurucu metnin çevirileri üzerinde süren tartışmaları, bilgi mülkiyeti bağlamında özgün bir sınıf şekillenmesine işaret edebilmek için aktarmıştım:
“Ya toplumsal yapısı, kültürü, dili, duyarlılıkları bugünden çok farklı temel/kurucu bir metin, vatandaşların karşısına, bugün toplumsal yaşamı belirlemek amacıyla konursa? O zaman özgün bir bilginin üretimi, dolaşımı, tüketimi bağlamında sınıfsal bir yarılma, şekillenme oluşmaz mı?” Bir tarafta “Bu kurucu metni anlayan, yorumlayan, ondan kaynaklanan bir hakikat rejimini” toplumu düzenlemek amacıyla dayatan, “siyasi kültürel seçkinler” sınıfı, diğer tarafta “bunların sunduğu ‘bilgiyi’, tartışma, yorumlama eleştirme, sorgulama olanağına, hakkına sahip olmayan, hatta izin verilmeyen, sunulan bilgiyi kabul etmek, uymak zorunda olan vatandaşlar”. Bir tarafta bir egemen sınıf diğer tarafta egemenlik altında olan sınıflar.
AKP’nin uzun iktidarına bu sınıfsal şekillenmenin merceğinden bakınca, eğitimi, kültürü, cinsel eğilimleri denetlemeye, tarihsel mirasın anlatılarını yeniden kurgulamaya verdikleri özel önem, topluma dayattıkları hakikat rejiminin ilkelerine, kurucu metne ilişkin özgün yorumlarını sorgulayanlara karşı kişisel ya da devlet şiddetine varan bir öfke ile verdikleri tepki daha kolay anlaşılır. Cumhuriyetin çok partili döneminde, özellikle 12 Eylül darbesinin ardından, fiziki, kurumsal olarak, emperyalist sistemin ve liberal entelijansiyanın katkılarıyla, büyük sermayenin onayıyla, toplumsal meşruiyet kazanarak şekillenen bir sınıf, varlığının fiziki kaynaklarını, tarihsel dayanaklarını restore etmek, böylece iktidarını kalıcılaştırmak istiyor. Öyleyse Cumhuriyetin, kurumları yıkılmalı, tüm simgeleri, tarihsel izleri silinmelidir!
PEKİ YA NATO
NATO toplantısı bağlamında yükselen baskı, bu emperyalist militarist kuruma yönelik eleştirilerin baskılanması, solcu, çevreci, cumhuriyetçi entelektüellerin tutuklanması ile bakanın “Neyden kurtuluyoruz” sorusu arasında da biri tarihe diğeri söyleme ilişkin iki bağlantı var. Tarihe ilişkin: Emperyalist işgale karşı savaşta, sınıfsal ayrıcalıklarını korumak için emperyalizmle işbirliği yapan ulemanın bugünkü mirasçıları, bu ihaneti örtmek, emperyalizmin rolünü tarihten silmek için, imparatorluğun çoktan çöktüğü, sultanın kaçtığı gerçeğini ısrarla yadsıyor “Cumhuriyet yıkmasaydı...” fantezisine sığınıyorlardı. Bugün de emperyalizmin, siyasal İslamın şekillenmesinde, Soğuk Savaş döneminde komünizme, ulusalcılığa karşı, sonra BOP bağlamında “ılımlı İslam” arayışında doğrudan desteğini (“iç ve dış dinamikler örtüştü” filan), restorasyon sürecinin yerli ve özgün olmadığını gizlemek için yine o fanteziyi devreye sokuyorlar: “Ondan önce koskoca Osmanlı İmparatorluğu vardı”.
Söyleme ilişkin: Bir hakikat rejimi, doğru ve yanlışı tanımaya olanak veren prosedürleri belirler, konuşulabilenin sınırlarını, kimi kavramları sözcükleri, düşünme modellerini bastırarak, dışarıda bırakarak da çizer. Siyasal İslamın hakikat rejimi, dikkat ettiyseniz, bireysel özgürlükler, eşitlik, demokrasi, kapitalizm, sınıf, sömürü, emperyalizm gibi kavramları dışarıda bırakıyor, bastırıyor. “Emperyalizm” ise ekonomik siyasi bir destek kaynağı olarak algılanıyor. Siyasal İslamın iktidara yürüyüşünün her aşamasında emperyalizm tarafından desteklenmiş olduğu için de bakan, emperyalizmin açık işgalini yadsıyarak “Neyden kurtuluyoruz?” diye biliyor. “Şeyler kendi seyrini izliyor”.
