Kleptokrasi
Murat Ağırel
Son Köşe Yazıları

Kleptokrasi

13.05.2023 02:00
Güncellenme:
Takip Et:

Türkiye, Cumhuriyet tarihinin en kritik virajını pazar günü dönecek. Evet her seçim kritiktir önemlidir ancak yarın yapacağımız seçim gizli bir referandum niteliğinde. 

Artık ülkenin nasıl yönetileceğini de seçeceğiz. 

Tek adamların yöneteceği göstermelik Meclis’in olduğu “meşrutiyet” yönetimi mi yoksa parlamenter demokrasi ile güçler ayrılığının olduğu denetimin sağlandığı bir yönetim şekli mi?

Eğer Erdoğan’ı seçersek bu “tek adam” sadece Erdoğan olmayacak. Rejim, her defasında iyi liderler tarafından değil, kötü liderler seçildiğinde de onun duygu ve kararlarına göre sürüklenecek. 

İşte bu yüzden tek adam rejimlerinde liderin psikolojisi ve karakteri kurulan düzeni de belirler. 

Gelin anlatayım... Kleptokrasi nedir?

Yunanca hırsız anlamına gelen “kleptes” ve hükmetmek/güç anlamına gelen “kratos” kelimelerinden oluşuyor. Klepto Yunanca “hırsızlar” anlamına geliyor. Genel manada ise hırsızlar yönetimine “kleptokrasi” deniyor.

Yönetiminin demokrasi olduğu iddia edilen ancak aslında demokrasiyi “gerektiğinde binilen gerektiğinde inilen” bir araç olarak gören, ülke yönetimini ele geçirip o ülkenin kaynaklarını sistemli olarak soyup soğana çeviren lider, bir aile ya da siyasal veya dini bir gruba kleptokrat oluşturdukları sistemdir bu. Genelde ABD yanlısı Güney Amerika ülkeleri ve Afrika’da görülüyor.

Bu tür yönetim şekillerinde yöneticiler ülkeyi var eden bütün değerleri kendilerine göre tasarlarlar. 

Yağma düzeninden beslenen kleptokratlar düzenlerinin bozulmaması ve beslendikleri düzenin devam etmesi için kendileri, aileleri, arkadaşları veya destekçilerinin yargılanmaması için ilk yaptıkları hukuk sistemini değiştirmek olur. Hukukun üstünlüğü ilkesini yıkıp “üstünlerin hukuku” sistemine geçerler.

Devlet kurumlarını denetlemekle görevli kurumlara sistemin devam edebilmesi adına eş, dost, akraba, partiden ataması yapılır. TDK (Türk Dil Kurumu) karşılığı arkadaş veya akraba kayırma yani nepotizm denir.

Siyasi kayırmacılığın bir türü ise “klientalizm” olarak görülür.

Hukuk ve devlet denetleme kurumları etkisizleştirilince gelsin komisyonlar, devlet fonları, gelsin maliyetinin 5 katına, 10 katına yapılan ballı ihaleler.

Halkın gerçekleri öğrenmemesi için gözü kulağı olan yazılı basın ve medya tamamen propaganda aletine dönüştürülür.

Kolluk kuvvetleri ve silahlı kuvvetler sisteme karşı gelmeyecek kişiler görev alacak şekilde yeniden dizayn edilir.

Devlete ait olan iştirakler, fabrikaların başlarına sistem uşakları yerleştirilir. Kurumlar zarar ediyor bahanesi ile özelleştirme adı altında satılır. Yapılan yatırımlar uzun vadede garanti adı altında sistemin klepteslerine tahsis edilir.

Devamlı zenginleşmek yerine daha da yoksullaşan halkın öfkesini kontrol edebilmek için de etnik milliyetçiliği, ırkçılığı ya da dini kullanırlar.

Kleptokratlar düzenlerinin bozulmaması için devamlı yalan söylerler ve hayali düşman yaratırlar. Olmayanı varmış gibi anlatır, kendi yaptıklarını başkaları yapmış gibi gösterirler. Olumsuz durumlarda dünya ülkelerini örnek gösterir, “Tüm dünyada oluyor” derler ama tüm dünyada olan şeyler istenildiğinde “Dünya ülkeleri bizi ilgilendirmiyor” derler. 

Yandaşlarına yoksul halkın vergilerini aktarabilmek adına devamlı dev projeleri sunar, maliyetlerini ve faydalarını saklayarak arka planda yaratılan ganimeti paylaşmaya devam ederler. 

Yaratılan sistem bir süre sonra artık iflasın eşiğine gelir. Sonuçta ülkenin yerli sanayisi zayıflar. Tarımsal üretim ve hayvancılık bitme noktasına gelir. Ancak sistem devam etmelidir.

Sistemin devam edebilmesi için temel hak ve özgürlükler askıya alınır. Devlet kurumlarının ücretsiz sağladığı hizmetler ücretli hale gelir ve “katkı payı” adı verilir.

Baskı başlar.

Düşünce dile getirilmediği veya yazılmadığı müddetçe suç sayılmaz. Sistemi anlatan kurum, kişi türlü suçlamalar ile derdest edilir ve oluşturulan partili hukuk sistemi içinde partizanlar tarafından yok edilmeye çalışır.

Ülkenin sivil toplum kuruluşları, sendikaları işlevsiz hale getirilir. İşlevsiz hale getirilmeyenler baskı, korkutma ve sindirme yöntemleri ile hain, düşman ilan edilir.

Ve mitomani başlar. Yalan söyleme hastalığı...

Voltaire’e atfedilen ancak kaynağı doğrulanamayan çok sevdiğim bir söz var:

“Sıradan hırsız; paranızı, cüzdanınızı, bisikletinizi çalar. Politik hırsız ise geleceğinizi, hayallerinizi, bilginizi, eğitiminizi, sağlığınızı, gülümsemenizi çalar. İkisi arasındaki fark, sıradan hırsız sizi seçer; siyasi hırsızı ise siz seçersiniz!”

Sonuç olarak pazar günü bir seçim var. 

Ya ihalelerle, garanti ödemelerle, faiz oyunlarıyla köleleştirildiğimiz bir düzeni seçeceğiz ya da demokratik bir düzene geçerek hesap sorabildiğimiz şartları hazırlayacak bir yönetimi...

Yazarın Son Yazıları

Küfürlü şarkılar ve çocuklardaki tehlike

Eğer bir çocuk şiddeti ritimle, suçu kafiyeyle, uyuşturucuyu melodilerle öğreniyorsa; bu yalnızca bireysel bir ebeveynlik sorunu değil, toplumsal bir alarmdır. Ve bu alarmı “gençler böyle” diyerek susturamayız.

Devamını Oku
13.01.2026
PayCO operasyonundan neler çıktı

Yasadışı bahis ile ilgili çok yazı yazdığımı biliyorum.

Devamını Oku
10.01.2026
Sahte diploma skandalında yeni iddianame

Ankara 23. Asliye Ceza Mahkemesi’nde 123 sanık hakkında 4 yıldan 136 yıla kadar hapis isteniyor. İddianameye ulaştım.

Devamını Oku
06.01.2026
Gazeteci korktuğu gün ölür

Yıllardır gazetecilik yapıyorum.

Devamını Oku
03.01.2026
Yedigöller’in ‘altında’ ölüm var

“Bolununsesi” gazetesinde yer alan haberde, Yedigöller Milli Parkı’na yalnızca 7-8 kilometre mesafede bulunan Değirmenbeli, Merkeşler ve Afşar köyleri mevkisinde, 880 hektarlık bir alanda altın ve değerli metal arama faaliyeti için başvuru yapıldığı ve bu başvurunun kabul edildiği belirtiliyordu.

Devamını Oku
30.12.2025
'Soruşturma daha yeni başlıyor'

Yasadışı bahis soruşturmasını kamuoyu gibi ben de yakından takip ediyorum.

Devamını Oku
28.12.2025
Kızılay’ın çadır satışı belgelendi!

Türk toplumunun hafızasında ve tarihinde Kızılay, kişilerden bağımsız olarak çok önemli bir yer tutar.

Devamını Oku
23.12.2025
GAIN Medya soruşturmasında kritik soru: Para nereden geldi

Türkiye’de bazı başarı hikâyeleri vardır.

Devamını Oku
20.12.2025
Tutuklama: Tedbir mi, susturma aracı mı?

Ceza, yargılama sonunda verilir; tutuklama ise istisnai bir koruma tedbiri olarak tanımlanır. Ancak son dönemde Türkiye’de yaşananlar, bu teorik ayrımın pratikte hızla eridiğini gösteriyor. Tutuklama artık “yargılamayı güvenceye alan bir önlem” olmaktan çok, yargılamanın kendisi haline gelmiş durumda.

Devamını Oku
16.12.2025
Bu ülkede binalar değil, adalet çöktü

Türkiye büyük depremler yaşadı.

Devamını Oku
13.12.2025
Bahis soruşturmasının dış bağlantısı İngiltere

Bahis soruşturmasının başlangıcı sayılan olayları tam üç sene köşemde ve kitaplarımda yazdım. Türkiye’yi, kamuoyunu harekete geçirmek için elimden geleni yaptım.

Devamını Oku
09.12.2025
Her işlemde ismi olan kişi hukuken yok

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ilişkin soruşturmada her açıdan yaşanan çelişkiler dikkat çekiyor.

Devamını Oku
06.12.2025
Kamu bağlantıları bir türlü soruşturulmuyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklama dikkatimi çekti. Yasadışı bahisle kararlı şekilde mücadele edileceğini ve gençlerin bu karanlık yapılara teslim edilmeyeceğini söyledi.

Devamını Oku
02.12.2025
Bu bedelin hesabını kim verecek?

Türkiye’de öyle davalar görülüyor ki bir mahkeme salonunun duvarları yalnızca hukukun değil, bütün bir ülkenin vicdanının yankısını taşıyor.

Devamını Oku
29.11.2025
Zehirlenmelerde ‘skimpflasyon’ etkisi

Türkiye bir süredir tuhaf bir ekonomik iklimin içinde yaşıyor.

Devamını Oku
22.11.2025
İBB iddianamesinde olmayanlar!

İBB soruşturmasında da aynı süreç yaşandı. İddianameyi satır satır okumaya devam ediyorum, notlar alıyorum. Özellikle soruşturma aşamasında iddianamede yer alan bilgiler açık açık yazıldı, sosyal medya hesaplarından gündem yapıldı. Şimdi bu iddiaların bir kısmını arıyorum iddianamede, ama yok! Mesela İmamoğlu’nun otellerde yapmış olduğu toplantılarda kamera bantlanması ve yanındaki ekibin taşıdığı valiz çok konuşuldu. Valizlerin para dolu olduğu günlerce yazıldı. Herkes linç edildi. Oysa valizlerde para değil, rahmetli Kadir Topbaş döneminde alınan jammer (sinyal kesici) cihazları vardı ama ne önemi vardı ki?

Devamını Oku
18.11.2025
İmamoğlu iddianamesinde göze çarpanlar

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) soruşturması kapsamında hazırlanan iddianame yaklaşık 237 gün sonra tamamlandı.

Devamını Oku
15.11.2025
Özlem Çerçioğlu ve itirafçının ifadesi

Aziz İhsan Aktaş ve Baki Nugay... Bu iki ismin verdiği ifadeler neticesinde seçilmiş belediye başkanları ve bürokratlar tutuklandı. Operasyon üstüne operasyon yapıldı.

Devamını Oku
11.11.2025
Sayıştay raporları çıktı: Yargılanmayan ‘hatalar’

Sayıştay’ın 2024 yılı mahalli idareler denetim raporları yayımlandı.

Devamını Oku
08.11.2025
Eda Saraç’ın adalet çağrısı

Günlerden pazar... Harbiye’desiniz. “Bugün ne yapayım?” diye düşünürken tiyatroya gitmek istiyorsunuz. Hazırlanıp yola koyuluyorsunuz. Koştur koştur, geç kalmadan tiyatronun yolunu tutuyorsunuz. E malum, İstanbul trafiği! 10 dakikalık yola 1 saatte gidiyorsunuz. Ama bir sorun var. Her yerde polisler, bariyerler, siren sesleri...

Devamını Oku
04.11.2025
Yasadışı bahise operasyonlar art arda

Türkiye’de gündem öyle hızlı değişiyor ki takip edebilmek mümkün değil.

Devamını Oku
01.11.2025
Bahis skandalı: TFF ile konuştum

Düşünün: maçı yöneten hakemler bahis oynamışlar! Ki bir de bu, tespit edilen yasal sitelere girip üye olup oynayan kişiler. Bir de bunun yasadışı bahis ayağı var. Ki son 5 yılda tespit edilebilen rakamlar bunlar. Bu hakemler içinde Süper Lig hakemleri var. Hakem yardımcıları var. Mutlaka uluslararası bakımdan da incelenecektir.

Devamını Oku
28.10.2025
Tele1 soruşturması ve Ekrem İmamoğlu

Türkiye bir kez daha sabaha bir operasyon haberiyle uyandı.

Devamını Oku
25.10.2025
Emniyet’in uyuşturucu raporu (2)

Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı 2025 Uyuşturucu Raporu, Türkiye’deki uyuşturucu gerçeğini bir kez daha gözler önüne serdi. Bu hususta çok yazı yazdım, son rapor ile ilgili de yazdım. Rapordaki belirtilen rakamlar çok korkutucu. Çevirip çevirip tekrar okuyorum. Israrla üzerinde durmamız gereken bir durum.

Devamını Oku
21.10.2025
Emniyet’in uyuşturucu raporunda inanılmaz rakamlar

Bir ülkenin karanlığını anlamak istiyorsan rakamlara değil, o rakamların sessizliğine bakacaksın.

Devamını Oku
18.10.2025
'Sahte diploma' skandalında yeni perde!

Bu satırları apar topar aldığım bir haber nedeniyle hızlıca yazıyorum. Haber her şeyden önce gelir diyerek o yüzden ifadelerimi de kısa tutacağım.

Devamını Oku
15.10.2025
Milyarlarca liralık Papara iddianamesi çıktı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen hafta yaptığı açıklamada “Yasadışı bahis bataklığının üzerine kararlılıkla gideceğiz” mesajını paylaştı.

Devamını Oku
14.10.2025
'Adaletin değil, rövanşın hikâyesi...'

Türkiye’de hukuk metinleri bazen adaletin pusulasıdır bazen de siyasetin kılıfı.

Devamını Oku
11.10.2025
Gazetecilik değil gerçeği saklamak suçtur

Saat 05.45. Kapıya vurulan tok sesle uyandım. Polisler evdeydi. Gözaltı kararı vardı. Suçum: Gazetecilik. Ama belgede şantaj yazıyordu.

Devamını Oku
07.10.2025
Yargının başka işleri var

En son yazımda Sayıştay raporlarından hükümet bütçesinin nasıl bir batakta olduğunu anlatmıştım.

Devamını Oku
04.10.2025
Norveç mi Türkiye mi?

Türkiye Varlık Fonu ise 360 milyar dolar büyüklüğünde. Fakat her bir Türk vatandaşına sadece 3 bin 644 dolar düşüyor. Peki, bir Norveç vatandaşıyla bir Türkün yatırım varlığı arasındaki 318 milyar dolarlık fark nerede?

Devamını Oku
30.09.2025
Unutmayın, unutturmayın

Melih Gökçek’in Ankara Büyükşehir Belediye başkanlığı dönemi, kentin tarihine tartışmalı ihaleler ve usulsüzlük iddialarıyla geçti.

Devamını Oku
27.09.2025
Sahte Sayıştay denetçisi!

Haber böyle. Kimdir bu kişi diye araştırdığınızda ise muhteşem bir katalog ve fotoğraflarla karşılaşıyorsunuz. Bu kişi gerçekten Sayıştay amblemi bulunan bir araçla gelmiş.

Devamını Oku
23.09.2025
Futbola da soruşturma başlatıldı

Bugün sizlere iki durumdan bahsedeceğim...

Devamını Oku
20.09.2025
Bu kadar öğrenci ve öğretmen ne olacak

“Bu firma sigara ihracatı yapıyor gibi gözüküyordu. Dolayısıyla ürettiği sigarayı ihraç ediyordu ancak sigaralar ya tekrar getiriliyor ya da ihraç edilmiş gibi gösterilip iç piyasaya dağıtılıyordu. Yasal olarak elde ettikleri KDV iadesini de mahsup ediyorlardı. Mahsubu ise Awox isimli teknoloji şirketinin ithalat işlemlerinde ödenecek vergi tutarına kullanılıyordu.”

Devamını Oku
16.09.2025
Cevabını herkesin bildiği soru

Paraya ihtiyacınız oldu ve bankadan kredi almaya gittiniz.

Devamını Oku
13.09.2025
Çürümenin fotoğrafı

Türkiye son yıllarda büyük bir yıkım sürecinden geçiyor.

Devamını Oku
06.09.2025
Savcıları bile kandırmaya kalkıştılar

Dolandırıcılık dediğimiz şey genelde sıradan vatandaşın bir telefonla tuzağa düşmesiyle sınırlı kalır. Ama bu kez tablo bambaşka.

Devamını Oku
02.09.2025
Sahte kanser ilacı ürettiler: İstenen ceza şaşırttı!

Depo baskınında 2 milyar TL değerinde ilaç bulunurken sanıklar hakkında sadece bir yıldan beş yıla kadar hapis istenmesi şaşkınlık yarattı.

Devamını Oku
31.08.2025
'Berlin büyükelçiliği' dolandırıcılığı

İnsanlığın bir toplum olarak var olduğu dönemlerden bu yana aradığı iki şey var...

Devamını Oku
30.08.2025