CUMOK kitabı!
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

CUMOK kitabı!

07.05.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Cumhuriyet gazetesi 102 yaşına girdi. Bir fikir gazetesi için büyük başarı. Sadece bizde değil, dünyada da ülkelerin siyasi çalkantılarından ilk fikir gazeteleri etkilenir. Bazıları olağanüstü değişime ayak uyduramaz. Ya başkalaşır ya kapanır!

Cumhuriyet de Türkiye’nin, devrimlerin temellerinde harcı olan bir gazete olarak bir asırdır ülkemizin yaşadığı her şeyle karşı karşıya geldi, hemhal oldu.

Terörün yaşandığı dönemde, şehitler verdi...

Yargı uçlu karşıdevrimin yaşandığı dönemde, mahpuslar verdi...

Siyasal dönüşümün yaşandığı dönemde, her türlü suçlamayla karşı karşıya kaldı...

Ekonomik krizlerin yaşandığı dönemde, dara düştü...

Kendi içinde çalkantıların olduğu dönemde, okur pusulasıyla rayına girdi...

Bütün bu süreçlerden ayakta çıktı!

Bugün de en küçük bir tartışmalı durum olduğunda hemen gazetenin hedef seçilmesi rastlantı değil.

***

Türkiye’de kurumuna en sadık, en örgütlü grupların başında Cumhuriyet okurları gelir. Bu ayrıca araştırılması gereken, dünyada eşine az rastlanabilecek, belki de rastlanmayacak bir durumdur.

Bu saptama yıllar önce özellikle yazarlar tarafından yeri geldikçe vurgulanan bir gerçekti.

1995’ten beri değil!

Zamansız yitirdiğimiz sevgili Deniz Som, Cumhuriyet okuru Erol Geyran’ın çağrısını 3 Aralık 1995’te köşesinde yayımladı. Çağrı, Cumhuriyet okurlarından arzu edenleri o gün saat 17.00’de Fenerbahçe burnundaki kafeye davet ediyordu.

Deniz o günü şöyle anlatmıştı:

“Belki giden olmaz, çağrıyı yapan yalnız kalır diye uğradım... İçeri girmekte zorlandım... Kafe ağzına kadar doluydu!”

Benzerini ben de yaşadım. İstanbul’dan kısa bir süre sonra Ankara’da da bir grup okur Cinnah Caddesi üzerinde bir kafede buluşma kararını gazetede duyurdu. Ben de Deniz’e benzer duyguyla gittiğimde aynı tablo ile karşılaşmıştım.

Buluşmalar hızla Anadolu illerine yayıldı, CUMOK (Cumhuriyet okurları) kuruldu. T

ekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı sevgili Candan Yüceer’le, Rize Milletvekili sevgili Tahsin Ocaklı ile ilk CUMOK temsilcisi olduklarında tanışmıştık!

Ankara CUMOK, 30. yılında yukarıda özetlediklerimizi kitaplaştırdı. Sevgili Adnan Gerger’in yayına hazırladığı kitap şu başlığı taşıyor:

Önce Cumhuriyet!

Ankara CUMOK’un öteden beri yükünü ve onurunu taşıyanlar Cumhuriyetin anlamını, önemini, gücünü, değerini o kadar güzel anlatmışlar ki!

Şöyle ifade edilebilir; Cumhuriyetin okuru aynı zamanda yazarıdır!

Cumhuriyet okuru gerçek bir okuryazar!

Kitapta yazısı yer alan CUMOK’lar:

Nejdet Özer, Ali Nihat Yavşan, Ahmet Tatar, Bülent Yılmaz, Çetin Örgen, Ergin Özügür, Erol Kavraz, Fatma Koluman, Figen Çakmakoğlu, Galip Karakuş, Gökhan Adalı, Gül Meriç Çoşkun, Gülay Özgür Nurlu, Güler Kızıltün, Güneş Çakmakoğlu, Halil Özcan, Hasan Haluk Yalvaç, Hür Keçeci, Hüseyin Polat, İlker Bülbül, İmren Erşen, İsmail Sami Çakmak, Kamil Aksoy, Kezban Gökçeoğlu, Mehmet Büyükbörekçi, Meral Çiyan Şenerdi, Meryem Gümüş, Necmiye Çölaşan, Nuran Erdem, Osman Erol Anık, Sinan Kavak, Ümit Esen Çakır, Veysel Dinç.

Ellerine sağlık...

***

Gazetemizin kuruluş yıldönümünde beni en çok etkileyen CUMOK anısını paylaşmak isterim...

Silivri’de ilk günler... Bir gardiyan pazartesi günü demir kapyıyı şangırdatıp içeri girdi, seslendi:

- Size parkta tanıdığım, adı çok ilginç birinin selamı var?

“Kimdir?”

- Adı CUMOK’muş. CUMOK beyin selamı var deyin, o anlar dedi!

“Ooo... Anladım... Getiren sağ olsun!”

Cumhuriyetimizin 102. yaşı kutlu olsun!