Sosyal Medya Yasası: Gerçeğin sansürü...
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

Sosyal Medya Yasası: Gerçeğin sansürü...

30.07.2020 07:00
Güncellenme:
Takip Et:

AKP, bir kez daha TBMM’yi halka karşı kullandı. Önceki gece kabul edilen Sosyal Medya Yasası ile hızla yükselmekte olan evrensel bir iletişim alanına karşı taarruz hazırlıklarının altyapısı oluşturuldu.

Öncelikle şunu vurgulayalım; mevcut yasalar sosyal medya aracılığıyla işlenen suçları cezasız bırakmıyor.

Erdoğan’a hakaret edildiği gerekçesiyle açılan soruşturmaların çok büyük bölümü sosyal medya hesaplarından. Bunun dışında suç unsurları barındırdığı öne sürülen Twitter hesabı hakkında mahkeme kararı çıkmışsa, bu karar Twitter’ın merkezine gönderiliyor, işleme konuluyor. Türkiye bunda da dünya şampiyonu. 2012-2019 arasında Twitter yönetimine gönderilen 7 bin 396 kararın 5 bin 487’si Türkiye’den. Bu tüm kararların yüzde 74’ü ediyor. Türkiye’yi Rusya ve Brezilya izliyor. 66 bin içerik çıkartma talebinin 30 bini yani yüzde 46’sı Türkiye’den.

Facebook ve Google’da içerik çıkartma talebinde de yine dünyada ilk 10 ülkenin içindeyiz.

Uluslararası olmayan sosyal medya alanlarında da yargının “sil” tuşu hep aktif. 2019’da 61 bin siteye erişim engellendi.

***

Yukarıdaki bilgiler şunu söylüyor:

AKP-MHP oylarıyla çıkarılan yasa suç ve suçlu ile mücadele adı altında gerçekle mücadeleyi hedefliyor. Gerçeği sansürlemek istiyorlar.

10 maddeden oluşan, 1 Ekim 2020’de yürürlüğe girecek olan yasa, günlük bir milyondan fazla erişimi olan sosyal medya sağlayıcılarının Türkiye’de temsilci tayin etmesini, içeriğin yayından çıkarılması ya da ulaşımın engellenmesi istemlerine 48 saat içinde yanıt verilmesini zorunlu kılıyor. Buna uyulmazsa ağır para cezaları ve devamında “bant daraltma” cezası geliyor. Bant daraltma o ağa ulaşımı zorlaştıracağı için fiilen kapatma gibi. Sosyal medyanın temel özelliği hızı. Birkaç saniyelik gecikme bile tercihi değiştirebiliyor ya da kullanım isteğini zayıflatıyor.

Sosyal ağların hemen hemen tek gelir kaynağı reklamlar. Ceza maddeleri arasında reklam yasağı da var.

Gazetecilikte kullanılan, bugün genel iletişimin tariflerinden biri olan bir söz vardır:

Arşiv unutmaz!

AKP bu temel ilkeyle de mücadele etmek istiyor. “Unutulma hakkı” diye adlandırdıkları maddeye göre geçmişteki kimi bilgi ve belgeler silinecek, erişim engellenecek.

Bu madde FETÖ’yü ayrıştırıp, mücadele edileceklerle mukavele yapılacaklar sarmalında iktidarın geçmişe de düzen verme arayışını akla getiriyor.

Anadolu’da “olmuşla ölmüşe çare yok” derler. AKP, olmuşu olmamış gibi gösterebilir miyim diyor!

Akıldışı bir arayış...

***

Türkiye’de 62 milyon internet kullanıcısı (nüfusun yüzde 74’ü), 55 milyon sosyal medya kullanıcısı (yüzde 64’ü), 77 milyon cep telefonu kullanıcısı (yüzde 92’si) var.

Kişi başı sosyal medyaya ayrılan zaman günde 3 saat.

AKP’nin bu alana müdahale girişimi, yenilgisidir.

Uluslararası sosyal medya sağlayıcılarının Türkiye’de temsilci tayin etmesi elbette gerekli. Ancak yasa o temsilciyi “sansürü uygulayacak kişi” olarak kullanmayı hedefliyor.

AKP, başta “aktroller” olmak üzere her yöntemi kullandı. Özellikle kadınları sosyal medyadan uzaklaştırmak için her şeyi yaptı. “Teknolojiyi en iyi kullanan parti” algısını yükselterek propaganda gücünü artırdı.

Ancak “gerçek” bütün bunlardan daha güçlü çıktı.

Bunun miladı 26 Haziran 2020’de Erdoğan’ın üniversite sınavına gireceklere yönelik canlı yayın konferansına gençlerin hiç hakaret etmeden sadece “dislike (beğenmedim)” mesajının yüz binleri aşması, “like (beğendim)” mesajının on katına çıkmasıdır.

Bugün dünyada her 3 yılda bir bütün bilgiler ikiye katlanıyor. 2010’da 7 yılda birdi. 2030’da bu zaman dilimi 2 aya inecek!

Türkiye’de devletin iletişim çağını AKP zihniyeti ile yaşaması hüzün verici...

Ancak millet iletişim çağına en azından kullanıcı olarak girdi.

Yasayla bunu durdurmaya çalışmak, çöl sıcaklarını engellemek için KHK çıkarmaya benzer!

Yazarın Son Yazıları

İran’da çarşı karıştı!

Yeri geldikçe vurguluyoruz, Türkiye dünya ile komşu!

Devamını Oku
03.01.2026
2026: Çoktan seçmeli!

Halının altı o kadar çok yükseldi ki 2026’yı zor görüyoruz!

Devamını Oku
01.01.2026
2025’te yitenler!

2025’in son gününde, geçen 365 güne bakınca hayıflanmadan edemiyoruz...

Devamını Oku
31.12.2025
Topraklarımızda 10 bini aşkın IŞİD’li!

Yılın son pazartesi gündemini tahmin etmek zor değildi.

Devamını Oku
30.12.2025
Çöp bidonu sofra olmuşsa...

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın’ın 9 Aralık’ta TBMM’de mülakat eleştirileri yöneltip “Utanmıyor musunuz” sorusuna AKP’li mevkidaşının yanıtı şu olmuştu...

Devamını Oku
27.12.2025
Kevgir kubbe!

Libya Genelkurmay Başkanı Muhammet Ali el Haddad’ın Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaretten sonra ülkesine dönerken uçağının düşmesi sonucu heyetiyle birlikte ölümü, pek çok soru işaretinin doğumuna neden oldu.

Devamını Oku
25.12.2025
Kırılma-karılma süreci!

2025, 2026’ya hayli karışık, yeniden biçimlenmelere açık, seçenekleri bol bir siyasal gündem devrediyor.

Devamını Oku
24.12.2025
Gündeme uyuşturucu verdiler!

Toplumda ciddi sarsıntı yaratan operasyonlar için sık kullanılan cümlelerden biri şudur: Zamanlama manidar!

Devamını Oku
23.12.2025
Utanmazlar!

9 Aralık’ta TBMM Genel Kurulu’nda CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, “ayrıcalıklı” işe girenleri sıraladı.

Devamını Oku
20.12.2025
Taht oyunları!

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan, son günlerde bazen konuşmuyor!

Devamını Oku
18.12.2025
Gülşah Durbay’ın bıraktığı iz...

Ne zaman, zamansız bir ölüm haberi alsam aklıma ilk Yunus Emre’nin dörtlüğü gelir...

Devamını Oku
17.12.2025
Denetim elemanları...

Gündemde asgari ücret var.

Devamını Oku
16.12.2025
Bebeerkil toplum!

TÜİK deyince aklımıza ilk enflasyon rakamları geliyor ama kurumun Türkiye’nin her alandaki verilerini derleyip toparlamak, bunları “bilgi” haline getirmek gibi önemli bir işlevi var.

Devamını Oku
13.12.2025
Trumpizm: Önce Amerika!

ABD’nin yeni strateji belgesi yayımlandı.

Devamını Oku
11.12.2025
Denk bütçe!

2026 yılı bütçesinin TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlamasıyla ekonomi hak ettiği gündem önceliğini bir nebze kazandı.

Devamını Oku
10.12.2025
Suriye’nin bir yılı!

Suriye’de Esad rejiminin devrilmesinin üzerinden bir yıl geçti. 8 Aralık 2024’te Şara ve beraberindekiler Halep’ten çıktıkları engelsiz yolculukla Şam’a vardılar. Havaya sıktıkları zafer kurşunları Esad güçlerine sıktıklarından çok daha fazlaydı.

Devamını Oku
09.12.2025
Mr. Tom Barrack... Bu üslubu bırak!

Sayın Büyükelçi, göreve geldiğiniz günden beri Türkiye ve bölge üzerine tezler ortaya atıp geçmişten geleceğe aklınıza geleni söylüyorsunuz.

Devamını Oku
06.12.2025
İktidar, halkın İMF’si oldu!

Dün sabah saat 10.00’da enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte art arda buna paralel haberler döküldü:

Devamını Oku
04.12.2025
Tarım ‘şap’a otururken!

Uzunca bir süredir tarımdan gelen olumsuz haberler zincirine sonunda iktidarın TÜİK’İ de katıldı.

Devamını Oku
03.12.2025
Papanın ziyareti!

Papa 14. Leo’nun Türkiye ziyareti sona erdi, tartışmaları devam ediyor.

Devamını Oku
02.12.2025
Yeni siyasal yelpaze ve CHP!

CHP’nin 39. olağan kurultayı Ankara için sık kullandığımız şu tanımın gölgesinde başladı...

Devamını Oku
29.11.2025
İtirafname!

İBB iddianamesi İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nce kabul edildi.

Devamını Oku
27.11.2025
Parçalar birleşmiyor!

Uzun süre tartışıldıktan sonra ansızın gerçekleşen İmralı görüşmesinin yeni bir sürecin başlangıcı olduğunu dün vurgulamıştık.

Devamını Oku
26.11.2025
Süreç yeni başlıyor!

Kritik haftalardan bir hafta daha başladı.

Devamını Oku
25.11.2025
CHP milleti dinledi...

Son birkaç gündür uzun süredir konuşamadığımız, Anadolu’nun pek çok yerinden eski-meyen dostların sesini duyduk.

Devamını Oku
22.11.2025
İşi İmralı’ya sürdüler!

Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” diye bilinen komisyonun tam adı şöyle...

Devamını Oku
20.11.2025
Erdoğan’la Bahçeli’nin Öcalan sorunu!

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin dün partisinin grup toplantısındaki konuşması bir süredir kulislerde dalgalanan pek çok olasılığın doğruluk payını arttırdı.

Devamını Oku
19.11.2025
Akdeniz’de ABD kuşatması!

Güney yelpazemizde birbirinden farklıymış gibi seyreden gelişmeleri birleştirince ortaya Türkiye’nin etrafını saran bir yay çıkıyor.

Devamını Oku
18.11.2025
İddianamenin satırları!

Satır sözcüğünün ikinci anlamı şu...

Devamını Oku
15.11.2025
AKP’nin bitmeyen Atatürk zikzakları!

Bir 10 Kasım’da daha Mustafa Kemal Atatürk’ün unutulmaz, unutturulamaz olduğunu yaşadık.

Devamını Oku
13.11.2025
Bana her şey Ergenekon’u hatırlatıyor!

Dün sabah iktidar medyasının haber vermesiyle gündeme düşen İmamoğlu iddianamesi saat 15.00 sıralarında kamuoyuna ulaştı.

Devamını Oku
12.11.2025
45. yıl…

7 Kasım 1980 Cuma günü. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde günün sonuna yaklaşıyoruz.

Devamını Oku
11.11.2025
Hukuksuzluk Tayfun’u!

1293 gündür hapiste olan Tayfun Kahraman’la ilgili Anayasa Mahkemesi’yle İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi arasındaki asimetrik çatışma Türkiye’nin hukuksuzlukta geldiği noktanın yeni bir ivmesi oldu.

Devamını Oku
08.11.2025
New York’ta sosyalizm!

Dünyanın Trump krampına girdiği bir süreçte ABD’nin kalbi New York’ta belediye başkanlığı seçimlerini Müslüman kökenli sosyalist Zohran Mamdani’nin kazanması, içinde büyük umutlar taşıyan önemli bir başlangıç olabilir!

Devamını Oku
06.11.2025
Pazarlık!

Her şeyin pazarlığa tabi olduğu bir dönemdeyiz.

Devamını Oku
05.11.2025
Anayasa oyunları!

Dün AKP iktidarının 23. yılıydı. Çeyrek asra yaklaşan süreci şöyle özetlemek mümkün:

Devamını Oku
04.11.2025
Sürecin şifreleri...

Birinci yılını dolduran, yolda “terörsüz Türkiye” adını alan süreçte şaşırtıcı olmayan bir “deltalaşma” aşamasına gelindi.

Devamını Oku
01.11.2025
Prof. Özer hapiste fikirleri iktidarda!

Bugün Esenyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. Ahmet Özer’e yönelik operasyonun birinci yıldönümü!

Devamını Oku
30.10.2025
Cumhuriyet yurttaşlık bilincidir!

Cumhuriyetimiz ikinci yüzyılın ikinci yılına yine en temel değerlerin tartışma konusu olduğu bir ortamda giriyor.

Devamını Oku
29.10.2025
Tükenmişlik saldırısı!

Korkunun gözleri o kadar çoktur ki insanın üzerine çöktü mü, artık her şeyi korku olarak algılar. İmamoğlu, hapiste de olsa... Özgürce siyaset yapamasa da... Ondan korkuyorlar!

Devamını Oku
28.10.2025