Yirmi Yıl ÖnceBir Ağustos Günü

30 Ağustos 2011 Salı
\n

\n\n\n

Sovyetler Birliğinde 1991deki 19 Ağustos darbe girişiminin 20. yıldönümünde, doğrusu bizde de, dünyada da beklediğimden daha az yazı yayımlandı.\n

\n

Oysa 1991 Aralık ayında, iki kutuplu dünyanın da sonu olacak olan Sovyetler Birliğinin çöküşünün başlangıcı bundan yirmi yıl önce bir ağustos günü (19 Ağustos) başlayan ve üç gün içinde bastırılan darbe girişimidir.\n

\n

Yani dünyanın gidişini, hiç değilse bir süre, baştan aşağı değiştiren olay yirmi yıl önce bu ay içinde olup bitmiş, 1991 Ağustosunun 19unda parlamentoyu kuşatan tanklarla başlayan, sonra da üç günde bastırılan darbe girişimi Sovyet İmparatorluğunun çöküşünü de hızlandırmıştır.\n

\n

Tabii ki, darbe başarılsaydı ne olurdu diye sormanın bir anlamı yok.\n

\n

Zaten seksen yıldan fazla egemen olmuş olan bir sistemin kendisini koruyup, koruyamamasını bir darbenin başarısına bağlamak da mümkün değildir.\n

\n

Marksist düşünür Eugene Varga sistemin karşı çıktığının yerine, ondan daha iyisini ikame edememiş olması yüzünden zaten tehlikede olduğunu, vasiyet niteliğindeki tarihi yazısında, bu olaydan yıllarca önce yazmıştı.\n

\n

Evet, Sovyetler’de de onun uydusu ülkelerde de sistemin çöküşünün nedenlerinin, bir yöneticinin veya bir darbecinin başarısı ya da başarısızlığında veya dış güçlerin etkisinde değil, başat olarak kendi zayıflıklarında yattığını Marksist düşünürler de önceden söylemişlerdi.\n

\n

***\n

\n

Bununla birlikte, 19 Ağustosun yıldönümünde; Rusyada yapılan bir kamuoyu yoklamasında, deneklerin yalnızca yüzde 10u darbenin demokrasinin bir zaferi olduğunu söylerken, yüzde 17sinin de, keşke başarılı olsaydı dedikleri görülmüş.\n

\n

Daha da ilginci, ankete katılanların yüzde 58inin Sovyetler Birliğinin tarihe karışmış olmasından üzüntü duyduklarını söylemeleridir.\n

\n

19 Ağustos 1991de, sokağa inen tanklara karşı, Dumayı savunanlar arasında bulunan mimar Guennadi Yigoyev, olayın 20. yıldönümünde Yeniden aynı durum olsa, bir daha aynı şeyi yapardım diyor. \n

\n

Ne var ki, 20 yıl önce SSCBnin yıkılmasına katkıda bulunmakla iftihar eden mimar şunları söylemekten de geri durmuyor:\n

\n

- 1991’de dünyaya açıldık bu doğru, ama hâlâ yöneticilerimizin tersine, biz ülkemizin efendisi olamadık.\n

\n

Marksist - Leninist ve de Stalinist sistemin sonunda bir polis rejimine dönüştüğü ve ülkede yaşayanlar kadar herkes için düş kırıklığı yarattığı bir gerçek.\n

\n

Ama, o rejimin altında yaşayan insanların yüzde 58i onun yıkılmış olmasına üzülüyorlarsa eğer, o zaman yerine gelenin daha büyük bir düş kırıklığı yaratıp yaratmadığını sorgulamak gerekir.\n

\n

Kokuşmuşluğun, rüşvetin, yine polis baskısının, diktanın egemen olduğu, özel mülkiyetin bile gayrimenkul baronlarının spekülasyonlarından masun kalamadığı bir düzenin üstüne bir de eşitsizlikleri ve sefaleti eklediğinizde, insanların, düş kırıklığı yaratmış olan eski sistemi özlemle anmalarında çok da şaşılacak bir yön yok. \n

\n

***\n

\n

Tabii baskıcı sistemi bir başkasının izlemesi, Sovyetlerin baskıcı yapısının salt Marksizm - Leninizmden mi, yoksa o toplumun tarihi koşullarından mı kaynaklandığı sorusunu da biçimlendiriyor,\n

\n

Gençlerin eğilimleri de çok çarpıcı. Rusyada 46 bölgeden 1200 denek üzerinde yapılan bir araştırma, 16 -24 yaş arasındaki gençlerin yüzde 39unun yabancı ülkelere göçmek istediklerini ortaya koyuyor. Üstelik de göçmek isteyenlerin yüzde 33ü en üst düzeyde eğitim görmüş olanlar. Zaten son 3 yılda 1 milyon 200 bin genç göçmüş bile. Moskova Haberde, bu anketi değerlendiren Alla Bogolepova bunun tüketim ürünlerine kolayca ulaşmak amacını taşıyan eski göçlerden farklı olduğunu belirtiyor. Zaten, köşeyi dönme ve daha çeşitli tüketim ürünlerine ulaşmak açısından, Rusyada özgürlüklerin 20 yıl öncesiyle kıyaslanamayacak derecede arttığını söylemek gerek. Ama beklenen ve özlenen özgürlük sadece bu muydu derseniz, yanıt hayırdır. Eskiye hayıflanmak tabii ki bir çözüm değil, eskinin yeniden ihyası da imkânsız. Zaten Yeni Çarlar ile düzenlerinin savunucuları da, kendilerine yöneltilen eleştirileri göğüsleyebilmek için, hep eskinin bozukluklarını öne sürüyorlar. Bir düzen, kendisini ancak eskinin bozuklukları ile savunabiliyorsa, orada eskiyi yıkmakta başarılı olunmuş olunsa bile yeniyi inşa etmekte başarısız kalınmış demektir.\n

\n

Bu acaba yalnız kuzey komşumuz için geçerli bir kural mı dersiniz? Değerli Okurlarım, bayramınızı kutlarım.

\n\n

Yazarın Son Yazıları

Sivil darbeci kafası 26 Ocak 2021
Cüppeli vesayet 22 Ocak 2021
Trump teselli mi? 19 Ocak 2021
İşte güzel haber 5 Ocak 2021
Böylesi daha doğru 1 Ocak 2021
Bir şulesi var ki... 22 Aralık 2020
O ne biçim söz öyle!.. 18 Aralık 2020
Mucize beklerken 15 Aralık 2020
Özüne bakalım 8 Aralık 2020