Doğa, çevre, tarih; Ege’nin değerleri
Mehmet Şakir Örs
Son Köşe Yazıları

Doğa, çevre, tarih; Ege’nin değerleri

07.06.2024 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Dünya Çevre Günü ve Haftası’nın kutlandığı bugünlerde, Ege’de çevre mücadelesi ile ilgili gelişmeler öne çıkıyor. Ege’nin hemen her yöresinden, doğa-çevre-tarım sorunları ve direnişleri haberleri ardı ardına geliyor.

ÇEVRE GÜNÜ-HAFTASI VE EGE

Ege’nin farklı yörelerinde insanlarımız; doğayı, çevreyi, toprağı, tarımı, yaşam alanlarını korumak ve savunmak adına alanlara çıkıyorlar. Kazdağları’ndan Akbelen’e uzanan ve giderek daha da harlanan bir çevre direnişi ateşi, hayatın içinde büyüyor, güçleniyor. Ege’den yükselen bu mücadele ateşi, giderek Tüm Anadolu’yu etkisi altına alıyor.

Tarım alanlarının korunması mücadelesi, aynı zamanda adeta bir ‘Anadolu aydınlanması’na dönüşüyor. Çevre mücadelesinin o ışıltılı aydınlığı ortalığı kaplıyor, tüm Anadolu’yu sarıp sarmalıyor! Günümüz koşullarında yeşil doğa, doğal çevre, bilinçli tarımsal üretim ve sağlıklı gıda gibi değerlerin önemi daha iyi anlaşılıyor, daha çok kavranıyor. Buna karşın, kısa erimli ve dar çıkarları için, bütün bu değerlerin önemini kavrayamayan ya da kavramak istemeyenler de var. İşte bu çevrelerden yaşam alanlarına yönelen olumsuzluklara, müdahalelere ve tehdide karşın, yurttaşlarımız her yerde ayağa kalkıyorlar! Çevreyi, doğayı, tarihi, toprağı ve tarım alanlarını savunuyorlar.

JES’LER, HES’LER, MADEN-TAŞ OCAKLARI

Tarımsal alanlara yönelik tehdit, en çok jeotermal ve hidroelektrik enerji santrali tesislerinin

kurulmak istendiği alanlarda ortaya çıkıyor. Birçok yörede bu tesisler en verimli tarım alanlarına kurulmak isteniyor. Örneğin Ege Bölgesi’nde, üreticinin ‘sarı altın’ı olarak kabul edilen çekirdeksiz üzümün üretildiği Gediz Ovası; incir, pamuk, zeytin diyarı olarak bilinen Küçük ve Büyük Menderes ile Bakırçay havzaları ve Körfez yöresinde var olan tarım arazileri; böylesi somut bir tehdit altında bulunuyor. Üretim yöreleri için bir başka önemli tehdit; maden aramak ve çıkarmak, taş ocağı oluşturmak bahaneleriyle tarım alanlarına müdahale edilmesi. Bu olumsuz durum, verimli ve sulak çok geniş tarım arazilerinin işgal edilmesini ve giderek yok olması tehlikesini beraberinde getiriyor. Elbette bir de betonlaşma tehlikesi var. Özellikle son dönemde, kent çeperlerinde, kentlere yakın konumda bulunan tarım alanlarında, geniş ölçekte imar yağması ve betonlaşma yaşanıyor.

Başta ülkenin birinci partisi CHP olmak üzere, muhalefetin de çevre hareketlerinden önemli dersler çıkarması gerektiğini düşünüyoruz. Unutulmamalıdır ki doğayı, çevreyi, toprağı savunmak, aynı zamanda vatanı ve hayatı savunmaktır. Tüm yönleriyle yurtsever, haksever ve demokratik bir tavırdır. Ülkemizde demokrasi bilincinin gelişip güçlenmesine de katkı yapmaktadır. Dolayısıyla, günümüzde çevre mücadelesi, aynı zamanda aydınlanma ve demokrasi mücadelesinin de önemli bir bileşenidir. Ayrıca, yeni dönemin, etkili bir toplumsal / siyasal mücadele dinamiği olmaya da aday görünmektedir. İşte tüm bu nedenlerle, çevre mücadeleleri daha çok sahiplenilmeli ve desteklenmelidir.

***

ÇİFTÇİ EYLEMLERİ YAYGINLAŞIYOR

Tarımda sorunlar ağırlaştıkça ve kırsal kesimde çözülme arttıkça, üreticilerin tepkileri de yükseliyor. Avrupa’da başlayan çiftçi eylemleri giderek ülkemize de yansıyor.

ÇİFTÇİLER AYAKTA!

Avrupa Parlamentosu (AP) seçimleri öncesinde, Avrupalı çiftçiler bir kez daha ayağa kalktılar. Traktörlerle yolları kesip, neredeyse sınırları bile kapattılar. Fransa ve İtalya’da çiftçiler, iki ülke arasındaki sınırı iki taraftan traktörlerle keserek sorunlarına dikkat çektiler. Belçika’nın başkenti Brüksel’de kent meydanlarına, caddelerine çıktılar. Çiftçiler, siyasetçilerden sorunlarına ilgi ve taleplerine çözüm bekliyorlar.

Tarımsal üretimdeki maliyet artışlarından yakınan üreticilerin bir önemli beklentisi ve talebi de, alımlarda yerli ürünlere öncelik ve ağırlık verilmesi. Alım güçlerinin düşmesinden yakınan çiftçiler, tarım kesimine yönelik vergi artışlarından da yakınıyorlar. Benzeri sorunlar ve talepler, elbette bizim çiftçilerimiz için de geçerli.

RİZE’DEN DENİZLİ’YE

Doğrusu aynı yakınmalar ve talepler ülkemizde de yükseliyor. Örneğin TMO hâlâ buğday alım fiyatını açıklamadı. Piyasa fiyatlarıyla bir kilo buğdaya bir ekmek bile alamayan üreticiler, doğal olarak tepki gösteriyorlar. Rize’de CHP’nin düzenlediği çay mitingine katılan üreticiler, 17 liralık çay alım fiyatını alanlarda protesto ediyorlar. Doğu Karadeniz’in çay üretim yörelerinde çaylarını döküp yakan çay üreticileri, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in kendilerine sahip çıkması ve meydanlarda seslendirmesiyle, çaya 25 lira alım fiyatı istiyorlar.

Denizli’nin Çal ve Çivril ilçelerinde de sulama bedellerinin artmasını protesto eden çiftçiler traktörleriyle alanlara çıktılar. İlçe merkezlerinin meydanlarını trafiğe kapattılar. Öyle anlaşılıyor ki bu hareketlenmeler giderek daha da yaygınlaşacak. Önümüzdeki dönemde, siyasal ve toplumsal muhalefetin, çiftçilerin bu haklı taleplerine ve mücadelelerine daha çok sahip çıkması gerektiğini düşünüyoruz.   

***

61 YILLIK HASRET NÂZIM HİKMET

31 Mart yerel seçmi sonrasının umutlu Türkiye’sinde, bu yılki Nâzım Hikmet anmaları sanki biraz daha farklıydı. Büyük ustanın umut ve coşku dolu şiirleriyle yetişen kuşaklar, yıllardır bilinçlerinde ve yüreklerinde biriken coşkuyu, heyecanı, anma etkinliklerine yansıttılar.

İZMİR VE NÂZIM

Şiirin, edebiyatın ve toplumsal mücadelenin büyük ustası Nâzım Hikmet, kaçaklık günlerinde yaşadığı İzmir’i ve bu aydınlık kentin o dönemlerdeki toplumsal kavgasını, ‘Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim’ romanında ne de güzel anlatır. İzmir’in toplumsal mücadele tarihinde Nâzım Hikmet'in de ayak izleri vardır…

İşte bu izleri günümüzde takip edenler, İzmir’de görkemli bir anma töreni gerçekleştirdiler. Gazetemiz yazarı, şair Ataol Behramoğlu’nun da konuşmacı olarak katıldığı etkinlikte; şiirler okundu, şarkılar söylendi ve konuşmalar yapıldı. Kısacası, İzmir ve ilçelerinde yapılan anmalar, büyük ustanın emeğine ve mücadelesine yakışan etkinlikler oldu.

61 YIL SONRA

Bu dönemdeki anma etkinlikleri, elbette yalnızca İzmir ve ilçeleri ile sınırlı değildi. Balıkesir’den Denizli’ye ve Aydın’dan Muğla’ya kadar uzanan birçok Ege il ve ilçesinde anma etkinliği yapıldı. Bu etkinlikler içinde, özellikle 31 Mart yerel seçiminde CHP’li adaylarca yeni kazanılan kentlerdeki törenler daha da anlamlı ve coşkulu oldu.

Hele Nâzım’ın vefatından sonraki dönemde hep sağcı başkanlar tarafından yönetilmiş Manisa’da, ilk kez yerel yönetim eliyle Nâzım Hikmet’in anılmış olması dikkat çekti. 61 yıl sonra, edebiyatın ve toplumsal mücadelenin büyük ustası Nâzım Hikmet’i ananları, biz de yürekten kutluyoruz. Bu görkemli etkinliklere katılan, emek ve katkı sunan herkese içtenlikle teşekkür ediyoruz.   

Yazarın Son Yazıları

İzmir’e siyasi abluka!

İktidar çevrelerinin İzmir’i siyaseten kuşatması tüm hızıyla devam ediyor. Bu kuşatmadan en çok da yerel yönetimler ve yerel hizmetler olumsuz etkileniyor. Çünkü öncelikle yerel yönetimlerin hareket ve etkinlik alanı daraltılıyor.

Devamını Oku
06.03.2026
CHP’nin umut programı

Talihsiz biçimde savaş gündeminin gölgesinde kalsa da CHP’nin dünkü sunumu büyük önem taşıyordu.

Devamını Oku
03.03.2026
Geleceği satmayın!

Finansman sıkıntısı yaşayan siyasi iktidar, köprülerin ve otoyolların işletme hakkını özelleştirip yabancılara satmaya hazırlanıyor. Üstelik bu konuda yeterince şeffaf da davranılmıyor. Konu tüm yönleriyle kamuoyunun gündeminde olduğu ve birçok çevre tarafından tartışıldığı halde, ilgililerden ve yetkililerden kamuoyuna yönelik yeterli bilgilendirme yapılmıyor

Devamını Oku
27.02.2026
Abluka

Son günlerde “abluka” sözcüğü siyasette çok sık kullanılır oldu.

Devamını Oku
24.02.2026
Kurtuluşun ve kuruluşun ‘İktisat Kongresi’

17 Şubat tarihi ve içinde bulunduğumuz hafta; “Medeni Yasa”nın 100. “İktisat Kongresi”nin de 103. yılını simgeler. Ulusal kurtuluş ateşinin daha dumanı tüterken İzmir’de toplanan kongre, kurtuluştan kuruluşa uzanan sürecin çok önemli bir dönemecidir.

Devamını Oku
20.02.2026
Prekaryalar...

Son dönemde, büyük alışveriş merkezlerinde çalışan ya da oralara hizmet üreten depo işçisi, kurye ve benzeri kesimlerin hareketlenmesi dikkatinizi çekiyor mu?

Devamını Oku
17.02.2026
TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi

Bugün 13 Şubat, Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kuruluş yıldönümüdür. 13 Şubat 1961’de birinci TİP, 13 Şubat 1967’de de DİSK kurulmuştu.

Devamını Oku
13.02.2026
Elveda liberalizm!

Dünya önemli bir altüst oluşu yaşıyor.

Devamını Oku
10.02.2026
Tarımı bitirmeye kararlı mısınız?

İçinde bulunduğumuz hafta Ege’de tarımla ilgili önemli etkinlikler vardı. İzmir’de “Tarım ve Hayvancılık Fuarı”, Ödemiş’te ise “Küçük Menderes Çiftçi Buluşması” yapıldı. Kısacası, tarım ve gıda konuları gündemdeydi.

Devamını Oku
06.02.2026
Deprem gerçeği

İçinde bulunduğumuz hafta, 2023’te Hatay yöresinde ve Güneydoğu’da yaşanan 6 Şubat depreminin üçüncü yıldönümüdür.

Devamını Oku
03.02.2026
Tariş direnişi unutulmaz

İçinde bulunduğumuz günler tarihi Tariş işçi direnişinin 46. yıldönümüdür. Bundan tam 46 yıl önce bugünlerde, Tariş çalışanları iş ve can güvenliği için direnişe geçmişti. Biz de o yıllarda hem üniversitede okuyan ve hem de fabrikada çalışan DİSK üyesi genç bir emekçi olarak, direnişin içinde aktif olarak yer almıştık.

Devamını Oku
30.01.2026
Silivrizedeler

Silivri denince artık ister istemez akla öncelikle cezaevi geliyor.

Devamını Oku
27.01.2026
İzmir; ‘üvey’ mi, yoksa ‘hasım’ mı?

2026 yılı merkezi idare yatırım programı açıklandı. Bu yıl da yatırım programından İzmir’in payına sembolik rakamlar düştü. Kısacası, İzmir altyapı yatırımları ile ilgili makus talihini yine değiştiremedi. Hele son olarak İzmir belediyesine ait tarihi binalara vakıflar eliyle el konmak istenmesi de doğrusu işin tuzu biberi oldu.

Devamını Oku
23.01.2026
Çürümüşlük ve tükenmişlik

Günümüzde nereye el atılsa hemen her yerden ortalığa olumsuzluk saçılıyor.

Devamını Oku
20.01.2026
Ege’nin toplumcu ve muhalif damarı

Anadolu coğrafyasında yüzyıllar önce yaşanmış önemli bir toplumsal hareket var. Osmanlı’nın baskısına, zulmüne karşı eşitliğin, kardeşliğin ve dayanışmanın türküsünü söyleyenlerin öğretisi, geçmişten günümüze kadar ulaşıyor. Biz de onları ve mücadelelerini tüm yönleriyle kavramaya çalışıyoruz.

Devamını Oku
16.01.2026
Toplumsal mücadele

Hayatın o durdurulamaz akışında bir yılı daha geride bıraktık

Devamını Oku
13.01.2026
Ege’de muhalefet arayı açıyor

PİAR Araştırma, bölgelerde yaptığı siyasi parti oy tercihi anketinin sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Buna göre Ege Bölgesi’nde iktidar partisi ile ana muhalefet CHP arasındaki oy farkı oranı yüzde 17.7 olarak belirlendi.

Devamını Oku
09.01.2026
Emperyalizm...

Son dönemlerde birçok siyasal çevre “emperyalizm” tanımını artık kullanmaz olmuştu.

Devamını Oku
06.01.2026
Bir Ege güzellemesi

Bir Ege güzellemesi

Devamını Oku
02.01.2026
Zor ve zorlu yıl

Her yılın sonunda yeni bir yıla girerken geçmiş yılın toplu bir değerlendirmesini yapmak gelenektendir.

Devamını Oku
30.12.2025
İktidar İzmir'i kilitliyor!

Güzel İzmir, birçok bakımdan Türkiye’nin öncü kentidir. Yakın siyasal ve sosyal tarihimizde birçok ilk bu güzel kentte yaşanmıştır. O nedenle de her fırsatta, “İzmir Türkiye’nin batıya açılan kapısıdırpenceresidir” diyoruz.

Devamını Oku
26.12.2025
Emekliler...

Geçim ve barınma kaygısıyla ucuz otel odalarına sığınmak zorunda kalan emeklilerin durumu, günlerdir yüreklerimize kor düşürdü!

Devamını Oku
23.12.2025
‘Kooperatifler daha iyi bir dünya kurar’

ooperatifçilikle güçlü bir gönül bağımız var. Kuşaklar boyu üzüm üreticiliği ile uğraşmış ailemizin adeta genlerinde kooperatifçilik var. Biz de yıllar boyu hem bir çalışan hem de bir üretici olarak tarım kooperatifçiliğinin ve toplumsal mücadelelerin içinde bulunduk.

Devamını Oku
19.12.2025
Niobe’nin gözyaşları

Manisa’da dün gözyaşı adeta sel olup aktı!

Devamını Oku
16.12.2025
Tarım SOS veriyor!

Ülkemizin ekonomik-sosyal yaşamında yaşanan olumsuzluklardan en çok etkilenen kesimlerin başında tarım kesimi geliyor. Bu olumsuzluklar kırsaldan kente, üreticiden tüketiciye uzanarak gıda zincirinin tüm halkalarını kapsıyor.

Devamını Oku
12.12.2025
Emeğin asgarileşmesi

Ülkemizin kendine özgü ekonomi-politiği bağlamında; yılın son günlerinde çalışanları ve emeklileri maaş artış beklentisi sarar.

Devamını Oku
09.12.2025
Egeliler ‘Hadi gari’ diyor!

Ege ve Egeli ile özdeşleşmiş bir ifade vardır. Egeliler günlük yaşamda çok sık “Hadi gari” sözcüklerini kullanırlar. Bu ifade, içinde bulunulan duruma göre bazen bir hayret ifadesidir bazen de bir hareketlenme çağrısıdır.

Devamını Oku
05.12.2025
Halkın bütçesi

Bütçe görüşmeleri ve tartışmaları, ekonomi-politik değerlendirmeler açısından büyük önem taşır.

Devamını Oku
02.12.2025
CHP kurultayı ve Ege

Cumhuriyetin kurucu ve ülkemizin birinci partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 39. olağan kurultayı, bugün Ankara’da toplanıyor. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde neredeyse bütün Batı Anadolu’yu CHP kırmızısına boyayan Egeli seçmenlerle CHP arasında çok köklü ve güçlü bağlar var.

Devamını Oku
28.11.2025
Umut ve direniş kurultayı

Günlerdir İBB iddianamesini ve CHP’ye yönelik yargısal kuşatmayı tartışıyoruz.

Devamını Oku
25.11.2025
Ekolojik yaşam savunucuları

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP30) Brezilya Belem’de çalışmalarını sürdürürken ülkemizin ekolojik yaşam savunucuları da alanlara çıkıyorlar.

Devamını Oku
21.11.2025
Umudu örgütlemek ve büyütmek

Küresel kapitalizmin neden olduğu ve otoriter siyaset anlayışlarının daha da ağırlaştırdığı iktisadi ve siyasal bunalımlar, bütün dünyada katmerlenerek devam ediyor.

Devamını Oku
18.11.2025
Asfalyalar atmasın!

Kış mevsimi kendini hissettirmeye başladı. Kış mevsiminin oldukça zor ve zorlu koşulları var. Öncelikle ısınma ve giyinme giderleri dar gelirli ailelerin belini büküyor. İçinde bulunduğumuz koşullarda elektrikle ısınmaya çalışmak, aile bütçeleri açısından başlı başına bir yıkım haline geliyor.

Devamını Oku
14.11.2025
Küresel adaletsizlik ve otoriterlik

Emperyalizme karşı duruşun ve mücadelenin simgesi, Kurtuluş Savaşı’nın önderi Mustafa Kemal Atatürk’ü; vefatının 87. yılında saygıyla andık, anıyoruz.

Devamını Oku
11.11.2025
Yerele darbe!

Bir zamanlar yereli güçlendireceğiz, yereli daha çok yetkilendireceğiz diyerek iktidara gelenler, son dönemde tam tersi işlere yöneliyorlar.

Devamını Oku
07.11.2025
CHP ile uğraşmayı bırakın!

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ilk genel başkanı olduğu CHP, Cumhuriyetin kurucu ve ülkemizin birinci partisi.

Devamını Oku
04.11.2025
Doğa ve iklim uyarıyor!

Son dönemde doğa ve iklim koşullarındaki gelişmeler, değişimler günlük hayatımızı derinden etkilemeye başladı. Deprem tehlikesi ve iklim krizi artık hepimizi daha çok ilgilendiriyor. İzmir ve Ege Bölgesi de bütün bu gelişmelerden alabildiğine etkileniyor.

Devamını Oku
31.10.2025
Cumhuriyet ve demokrasi

Demokrasi, Cumhuriyetle birlikte düşünülmesi ve birlikte anılması gereken çoğulcu, halkçı yönetsel sistemdir, anlayıştır. Her ikisi de birbirini bütünler ve tamamlar.

Devamını Oku
28.10.2025
Ege’nin Cumhuriyet sevdası

Yeni bir Cumhuriyet bayramı kutlaması daha yaklaşıyor. Başta Ege ve Egeliler olmak üzere bütün halkımız, Cumhuriyetin 102. yaşını coşkuyla kutlamaya hazırlanıyor.

Devamını Oku
24.10.2025
‘Asgari’ hayatlar

Yıl sonu yaklaşırken çalışanların ve emeklilerin büyük çoğunluğunu yeni yıl maaş artışlarının telaşı sarar.

Devamını Oku
21.10.2025