Yaz ayları ve deniz mevsimi yaklaşıyor. Geçmiş yıllarda deniz mevsiminde en çok yaptığımız haberlerin başında, kıyılarda yaşanan işgal konuları var. Bu mevsimde, Ege’nin ve Akdeniz’in kıyı kentleri ilgi odağıdır. Buralarda yer alan plajlar, doğal olarak yaz aylarında cazip hale gelir. Rantçı kimi çevreler de buraları kontrol etmek için ellerinden geleni yaparlar.
Deniz kıyıları kamuya ve dolayısıyla halka aittir. Yurttaşlar bu kıyılardan ve plajlardan özgürce yararlanmalıdır. Ama gelin görün ki hayatın gerçekleri farklıdır. Geçtiğimiz yılın yaz mevsimi; birçok kıyı kentinde, 31 Mart yerel seçimi sonrası göreve gelen başkanların ilk sezonuydu. Dolayısıyla yeterince hazırlıklı değillerdi. Ama artık bu yaz mazeretleri kalmadı. Onlardan daha etkili kamusal kıyı politikaları ve uygulamaları bekliyoruz.
KIYILAR HALKINDIR
Ülkemizin birçok kıyısında olduğu gibi Ege ve Akdeniz bölgelerinde de son yıllarda sıkça protesto gösterileri yapılıyor. Anayasa ve yasalar gereği, kıyıların halka ait olduğu ve yurttaşların bu kıyılardan özgürce denize girmesi gerektiği vurgulanıyor. Anayasa ve yasalar ne yazarsa yazsın, hayatın pratiğinde yaşananlar maalesef yasalarda yazıldığı gibi olmuyor. Kıyı kentlerinde yaşayanlar binbir türlü kısıtlama ve zorlukla karşılaşıyorlar.
Muğla yöresinde kıyılarla ilgili uygulamalarda hep karşımıza çıkan ve adını sıkça duyduğumuz MUÇEV, son dönemde adını değiştirdi. Yeni adı Kıyı Yönetim ve Çevre Koruma A.Ş. oldu. Biz kıyılarla ilgili uygulamaların şirketlerin keyfine bırakılmaması gerektiğini düşünüyoruz.
RANT OYUNLARI
Kıyılarda rantsal girişimlerin ve hamlelerin en çok görüldüğü kentlerin başında Muğla yöresi geliyor. Bodrum, Marmaris, Fethiye, Köyceğiz, Milas gibi önemli ve büyük ilçelere sahip olan Muğla, birçok çevrenin ilgi odağı oluyor. Aynı zamanda ticari rant amaçlı birçok girişim de bu bölgede yaşanıyor.
‘Kentimiz çok güzel ama kıyılar talan ediliyor’ diyen Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, buralardaki sorunların altını çiziyor. Kıyılarda yetkinin bakanlıkta olduğuna vurgu yapan Aras, belediyelerin bir halk plajı yapmak için bile bakanlıktan izin almak zorunda olduğuna dikkat çekiyor. Başkan Aras’a göre, halkın özgürce kullanması gereken kıyılar özel şirketlere devredilmemeli.
ORTAK TAVIR VE TUTUM
Biz, deniz kıyılarında, özellikle CHP’li belediyelerden ve başkanlardan halkçı uygulamalar bekliyoruz. Bu uygulamalar, aynı zamanda onların ve partilerinin sosyal politikalarıyla da uyumlu olacaktır. Zaten birçok birçok başkan ve yerel yönetici, gerek seçim döneminde ve gerekse çalışma programında bunların sözünü vermişti
Bu tutumun, politikaların ve uygulamaların, CHP’li belediyelerde ortaklaştırılmasının ve ortak bir anlayış haline getirilmesinin yararlı olacağını düşünüyoruz. Böylece sosyal demokrat yerel yönetimlerde bütüncül bir politika hayata geçirilmiş olacaktır.
HALKÇI YAKLAŞIM
Kıyı kentlerindeki ortaklaşma, yerel yönetimlerden sorumlu genel başkan yardımcılığı tarafından hazırlanacak yönergelerle ve buluşmalarla sağlanabilir. Ayrıca Ege Belediyeler Birliği, Kıyı Ege Belediyeler Birliği gibi oluşumlardan yararlanılabilir. Örneğin hiçbir CHP’li belediye, denetimindeki plajı ve kıyı işletmesini, özel şirketlere ve kişilere ihale etmemelidir. Bu duruş ortak tutum haline gelmelidir.
Kıyılarda bulunan plajlarda bir başka önemli sorun şezlong ve şemsiye ticaretidir. Belediyeler, kendilerine ait plajlarda, bu hizmeti mümkünse ücretsiz ya da sembolik ücretlerle vermelidir. Plajlarda fahiş fiyat uygulamalarının önüne geçilmelidir. Kıyı kentlerde yaşayanlar, özellikle CHP’li belediyelerden kamucu bir yaklaşım ve halkçı uygulamalar bekliyor.
***
Ege’de yükselen çevre mücadelesi
5 Haziran ‘Dünya Çevre Günü’ydü. İçinde bulunduğumuz hafta da ‘Çevre Koruma Haftası’ olarak biliniyor ve kutlanıyor. Biz de bu bağlamda, Ege ekimizi ağırlıklı olarak bu konulara ayırdık.
Önemsediğimiz ve sıkça gündeme getirdiğimiz kıyıların işgalden korunması ve herkesin denizden özgürce yararlanması konularını da, bir anlamda çevre mücadelesi kapsamında değerlendirmek gerekiyor.
ARTAN ÇEVRE SORUNLARI
Ege ve Akdeniz kıyıları başta olmak üzere ülkemizin kıyı kentleri ve yöreleri, rantsal girişimlerin ve çıkar amaçlı müdahalelerin odaklaştığı alanlar haline geliyor. Tarım alanları da bu müdahalelerden nasibini alıyor. Birçok yörede görülen betonlaştırma hamleleri giderek daha da çoğalıyor.
Kırsalda sanayi tesisleri, santraller, madencilik faaliyetleri, doğayı tahrip ediyor. Geçici çıkarlar için, kamusal alanlar yağmalanıyor ve tarımsal faaliyet alanları yok ediliyor. Yasalar, yönetmelikler, kurallar yok sayılıyor. Özellikle Ege’de, Akdeniz’de çevre sorunları her geçen gün fazlalaşıyor.
ÇEVREYİ SAVUNMAK
Çevre sorunları ve müdahaleleri arttıkça, ister istemez çevreyi savunma mücadeleleri de öne çıkıyor. Kazdağları’ndan Bakırçay yöresine, Gediz ve Küçük - Büyük Menderes havzalarından Muğla ovalarına kadar uzanan geniş bir coğrafyada, çevreyi savunmak ve çevre mücadelesi vermek yerel gündemin başat konusu haline geliyor.
Tabii doğayı, çevreyi, yeşili savunmak her zaman o kadar da kolay olmuyor. Çevreciler birçok yerde sert müdahalelere uğruyorlar. Ağaçlarını, topraklarını, ırmaklarını savunmak için, baskılara, saldırılara göğüs geriyorlar.
SİYASAL VE TOPLUMSAL DİNAMİK
Bütün bu gelişmeler, günümüz koşullarında, çevrecileri ve çevre mücadelesini, önemli bir siyasal ve toplumsal dinamik haline getiriyor. Çevre konuları, artık siyasetin ve toplumsal mücadelenin ayrılmaz bir parçasıdır. Başta ana muhalefet CHP olmak üzere, muhalif partiler ve toplumsal hareketler, bu gerçekliği göz ardı etmemelidir. Sol ve sosyal demokrat siyaset, bu gelişmelere koşut yeni bir örgütlenme biçimi yaratmak ve mücadele hattı oluşturmak zorundadır.
Önümüzdeki süreçte gündeme gelecek CHP’nin program çalışmalarında, bu konulara ve örgütlenmelere de önemli yer ayrılmalıdır. Muhalefet partilerinin merkezlerinde ve örgütlerinde, çevre mücadelesi birimleri ve çalışma grupları oluşturulmalıdır. Çevre günü ve çevre koruma haftasında, bütün bu konulara bir kez daha dikkat çekmek istedik. Çünkü bu tür örgütlenmelerin, çabaların ve çalışmaların; etkin biçimde, öncelikle yine Ege’de hayata geçirilebileceğini düşünüyoruz.
***
Kütüphaneler zinciri
Kütüphaneler kurmayı kendisine misyon edinen emekli eğitimci - yazar Recai Şeyhoğlu’nun çabalarını, zaman zaman sayfalarımıza ve köşemize taşıyoruz. Çünkü kitabı, okumayı ve kütüphaneleri önemsiyoruz. Bu anlamlı çabalara büyük değer biçiyoruz.
Değerli dostumuz Şeyhoğlu, yine boş durmuyor. Kütüphaneler zincirine yeni halkalar ekliyor. Bu bağlamda yeni bir kütüphaneyi de Bergama Lisesi’nde oluşturdu. Kütüphaneler zincirinin 63. halkası olan kütüphanenin açılışına, Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik ile gazeteci-yazar Öcal Uluç’un da aralarında olduğu kitap dostları katıldı.
Şimdi sırada CHP Tire ilçe örgütünde ve Köprübaşı ilçesinde açılacak kütüphaneler var. Recai Şeyhoğlu, kütüphane sayısını artırmaya, kütüphaneler zincirine yeni halkalar eklemeye kararlı görünüyor. Biz de bu güzel girişimleri için kendisini içtenlikle kutluyoruz.
Şeyhoğlu’na göre: içinde bulunduğumuz koşullarda, Shakespeare - Dostoyevski - Haruhi Murakami ile, Nazım Hikmet - Orhan Kemal - Sabahattin Ali - Fazıl Hüsnü Dağlarca - Sait Faik Abasıyanık ve benzeri şair ve yazarlarla buluşmaya daha çok ihtiyacımız var.
