Atatürk ve şampiyonlarımız

04 Ağustos 2011 Perşembe
\n

Şike savlarıyla sarsılan kulüplerimizin Cumhuriyet tarihinde özel yerleri var

\n\n\n\n\n

Kuruluşları Cumhuriyetle bütünleşen kulüplerimiz şike savlarıyla sorgulanıyor Spor dünyamız sıranın kime geleceğinden kaygılı... Yargılamalar, elbette adaletin tecellisiyle sonuçlanacak... Ancak kökü Kuvayi Milliyeye uzanan tarihsel saygınlıkların zedelenmesi kolay onarılabilecek mi?

\n

Söze, yazıya esin kaynağı olan Reşit Çağının Fenerbahçenin Kabahatleri(!) Tarihsel ve Büyüktür (26 Temmuz 2011) adlı makalesinden anımsatmalarla başlayalım. (e-postayla ileten Murat Binzete teşekkürle..)

\n

‘Kuvva’cı Fenerbahçe

\n

Mustafa Kemal 3 Mayıs 1918de Fenerbahçe Kulübünü (FB) ziyaret eder. Futbolcular arasında, Münir Nurettin Selçuk da vardır. Şeref defterine özetle şunları yazar: FBnin her tarafta takdir edilen çağdaş ve ölümsüz hizmetini kutlamak bugün mümkün oldu.

\n

İşgal Kuvvetleri Komutanı General Harrington, takımlarını sürekli yenerek Kuvayi Milliye Ruhunu simgeleyen kulübe ve Mustafa Kemalin ilgisine diş bilemektedir. FBnin Anadoluya silah kaçırılmasını desteklediği gerekçesiyle 1920de kulüp binası basılır; boşaltılarak kapısı mühürlenir. Aramayı yapan İngiliz subayının, yönetici Ömer Nâzım Beye verdiği General Harrington imzalı kararda şöyle denilmektedir:

\n

FB, İttihat ve Terakki Fırkasının şubesi olup spor maskesi altında siyasi faaliyette bulunmaktadır. Müttefik kuvvetlere düşmanca duygular beslemekte ve ahaliyi kışkırtmaktadır. Kulübün üyeleri Anadoludaki asilere silah ve mühimmat sevk etmektedir. FB süresiz olarak kapatılmış ve üyeleri her türlü sosyal faaliyetten men edilmiştir.

\n

Halk, kapatmaya dehşetli tepki gösterir. Harrington baskılara dayanamaz ve FBnin yeniden açılmasına izin verir.

\n

Kahraman Beşiktaş

\n

Mustafa Kemal, Erkân-ı Harbiyenin 3üncü sınıfındaydı Mezun olunca örgütlemek istediği Vatan ve Hürriyet Cemiyetini arkadaşlarıyla konuştuğu günlerde (1903) Beşiktaş Bereket Jimnastik Kulübünün (BJK) kurulduğunu öğrendi. Nasıl olmuştu da Yıldız Sarayına 100 metre mesafedeki Osman Paşa Konağında gençler örgütlen(ebil)miş; Saray hafiyelerinin gözlerinin önünde spor faaliyetlerine girişmişlerdi? Bu cesur gençler, vatanı kurtarmak için de harekete geçebilirlerdi..

\n

1914-1920 yıllarında BJKye komşu olan Atatürk, görevi gereği İstanbul dışına çıktığı günlerde, annesiyle kız kardeşini bu kulübün sporcu ve idarecilerine emanet ederdi. Akaretler Yokuşundaki 76 Nolu binanın kitabesinde şunlar yazılıdır: 1. Dünya Savaşında düşmana karşı İstanbulu koruyup kurtaran, Çanakkale Müdafihi, Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal Paşa bu evde kiracı olarak kalmıştır.

\n

Mustafa Kemal, 1916nın ilk günlerinde komşuları BJKli Ahmet Fetgeri ile Fuat Balkan beylerle buluşup şunları söyler: İlmi metotlarla yetiştirdiğiniz gençler, vatan müdafaasında olduğu gibi spor alanlarında da Avrupalı hasımlarına Türkün ölmez gücünü ispat edeceklerdir.

\n

Atatürkün, ülkenin temelini atmak üzere önem verdiği Teşkilat-i Mahsusadaki (güvenlik ve istihbarat örgütü) Beşiktaşlılar arasında Seryaver Mehmet Paşa da vardı. İzmire ilk giren birlik komutanı Şerafettin Bey, emir subayı Kılıç Ali, Muhittin Paşa, Cami Baykurt gibi ona çok yakın isimler de Beşiktaşlıydılar

\n

Laik Galatasaray

\n

Atatürkün Galatasaray Lisesini 2 Aralık 1930, 28 Ocak 1932 ve 1 Temmuz 1933 tarihlerindeki ziyaretleri için Metin Toker demişti ki: Hiçbir lise Atatürkten böyle ilgi görmemiştir. Galatasaray, devrimlerin en önemlisi laisizmin kilometre taşlarından biri olmuştur.

\n

İlk ziyaret, devletin resmi yayını Ayın Tarihi mecmuasında şöyle anlatılır: Reisicumhur saat ikide otomobille saraydan hareket ederek sıra ile Harp Akademisi, Mülkiye ve Harbiye mekteplerini; buradan Galatasaray Lisesine teşrif ettiler.

\n

İkinci ziyaretini Beyoğlundaki bir gezintisinde yaptı. Lisedeki Tevfik Fikret Salonunda izlediği müsamerede rol alan öğrencilere övgüler yöneltti. Üçüncü ziyaretinde ise tarih-coğrafya-yurt bilgisi sınavlarına katılarak öğrencilere sorular yöneltti. Ardından müdürlük odasına çıkarak öğretmenlerle de görüşmüştü.

\n

Bursa’ya stadyum

\n

Bursada maçlar Atıcılar Sahasında oynanıyordu. 1929da Galatasaray-B takımının 1-0 galip gelmesi, yeni bir saha için istekleri kamçıladı.

\n

Aynı günlerde Atatürk, Bursaya geldi. Durumu öğrenince Bursaya futbol sahası yaptırılması için 1000 lira bağışta bulundu. Daha sonra Vali Kemal Gedelek, 2000 lira daha temin etti. Ali Hikmet Paşanın gayretleriyle Balıkesirden getirtilen istihkâm bölüğü sahanın etrafını duvarlarla çevirdi. Ardından, 400 kişilik bir beton tribün yapıldı. Böylece bugünkü Atatürk Stadının ilk şekli, Gazinin önderliğinde ve kişisel katkılarıyla gerçekleşmiş oldu.

\n

Şampiyon takımlarımızın Cumhuriyet tarihleri işte böyleŞike soruşturmalarında adalet sağlanırken bu anlamlı tarihin unutulmaması dileğiyle...

\n\n

Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları

Gürhan Tümer... 3 Ekim 2013