Romanlar umuda çağırıyor
Öner Yağcı
Son Köşe Yazıları

Romanlar umuda çağırıyor

17.07.2021 07:30
Güncellenme:
Takip Et:

Salgın, yaz sıcakları ve poyraz kuşatınca kitap okumaya ağırlık verdim. 

Yayın dünyamız zengin. Yayınevlerinde, kitabevlerinde, kitap satış sitelerinde gördüğümüz binlerce kitabın içinden ilgi duyduğumuz alandan okumak istediklerimizi saptamak zorlu bir seçim. 

Son aylarda okuduğum romanları yazacağım. 

ÇİĞLİ, CİDE, ARDAHAN

Çiğli Belediyesi Fakir Baykurt Roman Ödülü’nü kazanan Ali Balkız, Büyümek İstedim’de, Alevi kültürünün derinliklerine inen gözlemlerini, kör inançlara karşı toplumsal bilincin oluşmasını aktarıyor. 

Ödülü geçen yıl alan Amasanga’nın yazarı Turan Ali Çağlar, Zalalı’da (Literatür) Osmanlı’nın son dönemindeki bir eşkıyayı nefis betimlemeleriyle anlatıyor. 

Cide Belediyesi Rıfat Ilgaz Roman Ödülü’nü kazanan Atay Sözer, ustası olduğu gülmece unsurlarını büyük bir başarıyla sergilediği Dünyanın En Kötü Avukatı’nda (Smirna), yaşamakta olduğumuz çirkinliklerden yola çıkarak kadın-çocuk tacizleri ve hukuk gerçeğiyle günümüz Türkiyesi’ndeki kara tehlikeye dikkat çekiyor.

Ardahan’da 16’ncısı yapılan “Kültür ve Sanat Günleri”nin öznesi Dursun Akçam, yeniden yayımlanan Kanlıderenin Kurtları ve Dağların Sultanı’nda (Literatür) sanki bugünü anlatıyor.

ROMANLARDAN

Saklı Kimlik’te devrimci bir militanın başka bir kimlikle yaşadığı kırk üç yıldan sonra döndüğü yurdunda geçmişinin izlerini aramasını anlatan Hüseyin Yurttaş, Karaço’da (Tekin) işgal yıllarının Soması’nda Kuvayı Milliye’nin bir direnişçisini günümüze getiriyor.

Murat Tuncel, Trakya Güneşi, Tuna’dan Fırat’a, Kılıç ve Kırbaç’tan sonra “Osmanlılar”ı  Konstantiniyye’nin Zincirleri (Elfene Dünya) romanı ile sürdürüyor.

Kürecik’te Güneş Geç Doğar’da devrimci bir yöredeki direnişi aktaran Hasan Çerçioğlu, Nure’de (Karina Y.), bir kasabanın feodal gerçekliğinde bir kadının özgürlük savaşımını anlatıyor. 

Veysel Dikmen, Düşünen Baykuşların Gecesi (2 c., Cem) adlı dev romanında, kimsenin adına konuşmaya yetkisinin olmadığı halde herkesin konuştuğu Tanrı hakkında insanlık tarihinin derinliğinde gizemli bir yolculuğa çıkıyor.

Işık Ülkesinde ve Zeytin Kuşu’ndan sonraki Yok Çünkü Telafisi adlı romanında (Everest), Zeynep Göğüş, Brüksel’de bitpazarında bulduğu bir sehpadan yola çıkıp 19. yüzyıl sonu İstanbulu’na uzanan bir serüveni romanlaştırıyor. 

İbram Erdem’in Evde Kal ve Öl (Barış) adlı romanında, küresel salgının getirdiği yasaklar ekseninde emekli bir yargıç kendisiyle hesaplaşıyor.

Tımarhane’den sonra sunduğu Aparkat (Bilgi) adlı ilginç romanında Nazi toplama kamplarındaki bir boksörün onur savaşımını günümüze getiriyor Selami Genli. 

Sercan Leylek Duvar ve Adam’da (Bilgi), aynı döneme bilimkurgu tadında yaklaşarak Nazi işgalindeki Norveç’te insanın özgürlük arayışını sürdürüyor.

İLK ROMANLAR

Kırık Kilit’te yaşamı 1979’da Şah’ın devrildiği İran’da başlayıp 12 Eylül Türkiyesi’nde, İsveç ve Amerika’da kovalamaca ile süren mülteci bir genç kızla tanışıyoruz (Veysel Boğatepe, Kora).

Bir Geçmiş Düşü’nde (Bilgi) Hasan Faruk Levent, yazma sıkıntısını aşmaya çalışan kahramanının iç hesaplaşmasını tablolaştırıyor. 

Hatice Sönmez Kaya Susku’da (İzan), ülkemizdeki toplumsal eylemlerle iç içe yaşayan bir kız çocuğunun öğretmenlikte kazandığı bilinçle özgür bir kadın olma arayışını anlatıyor.

İnsandan ve sevgiden uzak kalmayanlar için meyhane kültürü ve günlüklerinin de katkısıyla üç kuşağın yaşama sevincinden izler arıyor Meyname’de (Edebiyatist) Can Gazalcı. 

Kısacası romanlar yaşama sarılmaya çağırıyor.

*

Emirle geleni direnişle gönderdi Boğaziçi. Ne demişti gençler: “Bu daha başlangıç”...

Yazarın Son Yazıları

Çehov’un ‘Ödlek’i

Çehov’un ‘Ödlek’i

Devamını Oku
10.10.2026
Yaşamlarla gelen aydınlık

Yaşamöykülerinin bugüne ve yarına ışık tuttuğuna bir kez daha inandım.

Devamını Oku
03.10.2026
Şiir insanın direnişidir

Şiir kime seslenir?

Devamını Oku
26.09.2026
Şarlo ve umut

Diktatörlüklerin gıdası umutsuzluktur.

Devamını Oku
19.09.2026
Gençlik: Dün ve bugün

Ordunun hekim ihtiyacını karşılamak için 14 Mart 1827’de İstanbul’da açılan Tıbhane-i Amire ve cerrah yetiştiren Cerrahhane, 1836’da Mekteb-i Tıbbiye adıyla birleştirildi

Devamını Oku
12.09.2026
Özgürlükten demokrasiye

“Hürriyet Kasidesi”nde; “Şimdi kalbi fethedecek güç sendedir, güzelliğini gizleme/ Güzelliğin sonsuza dek milletin bakışlarından uzak kalmasın.

Devamını Oku
05.09.2026
Toplumsal muhalefet ve şiir

Toplumsal muhalefet; emperyalizmin işbirlikçisi ırkçı, dinci bağnazlığı aşma savaşımının gerektirdiği doğru düşünüşü, eylemi bulmak için aydınlık arayışına yol gösteriyor.

Devamını Oku
29.08.2026
‘Böyle gelmiş böyle gitmez’

İktidar; yarattığı umutsuzluk, çaresizlik ve korkuyla “Biz adam olmayız!”, “Böyle gelmiş böyle gider” algısını yaygınlaştırarak toplumu karanlığa mahkûm etmek, bu tablonun değişebileceği duygusunu yok etmek, toplumsal muhalefetin cesaretini kırmak istiyor.

Devamını Oku
22.08.2026
İnsana umut yakışır

“Altınoluk Tarihi Antandros Şehrini Kurtarma Koruma ve Yaşatma Derneği”; arkeolojik buluntuların MÖ 7-8. yüzyıla uzandığı Edremit-Altınoluk’a 2 km uzaklıkta yer alan mozaikleriyle ünlü “Antandros antik kenti”nin gün ışığına çıkarılması, ören yeri ilan edilmesi ve korunmasına destek vermek için, 1999’da kuruldu.

Devamını Oku
15.08.2026
‘Uyandırın bizi’

1940’lı yılların ortalarında başlayan “materyalist kirlenme”ye karşı “Yeşil Kuşak” oluşturmakla başlayan Amerikancı politikaların “ulus devletlerin bittiği” yaygaralarıyla etnik ve dinsel ayrılıkların kışkırtıldığı, “Osmanlı millet (ümmet) modeli”nin dayatıldığı koşullarda Cumhuriyetimiz, yaşamsal bir tehlikeyle karşı karşıya.

Devamını Oku
08.08.2026
Umuda saldırı

Emperyalizmin düzeni; insanın emeğini, onurunu, sevgisini, özverisini katarak yarattığı “insani”; halkların katliamlara, hapishanelere, işkencelere, darağaçlarına karşın elde ettiği “ulusal”; insanlığın yüzlerce yıldır süren savaşımıyla kazandığı “evrensel” değerleri çürütüyor.

Devamını Oku
01.08.2026
Toplumsal muhalefetin verdiği görev

27 Mart 1994 yerel seçimleri sonrasında Cumhuriyet’in manşeti “Seçmen solu uyardı” idi.

Devamını Oku
25.07.2026
Yangın yıllarının doğurduğu şair

Gazi Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümü’nde sınıf arkadaşıydık Ahmet Telli’yle (1969).
Şiiri bu kadar güzel okuyan DEV-GENÇ’li bir şairle yoldaş olmanın gururunu, keyfini yaşadım.


Devamını Oku
18.07.2026
Susmak-konuşmak

Oktay Akbal 1987’de çalışmaya başladığım Cem Yayınevi’nde yayımlanan kitaplardan olan Susmak mı Konuşmak mı?’daki yazılarında susmanın boyun eğmek olduğunu söylüyordu.

Devamını Oku
11.07.2026
İnsancıl bir duruş

1980 öncesinde Cağaloğlu’ndaki ofisinde yaptığımız sohbetler geliyor aklıma.

Devamını Oku
04.07.2026
Şeytanla anlaşma

Al Pacino, Keanu Reeves, Charlize Theron’un oynadığı Şeytanın Avukatı, Andrew Neiderman’ın gerilim romanından uyarlanan 1997 yapımı bir filmdi.

Devamını Oku
27.06.2026
Yürüyüş


Yürüyüş deyince aklıma ilk Spartaküs geliyor...

Devamını Oku
20.06.2026
Yurtseverlik sevdadır

Doğanın sunduğu zenginliklerin, insanlığın uzun uğraşlarla kazandığı değerlerin yaşadığı topraklarda da çiçeklenmesini ister yurdunu seven.

Devamını Oku
13.06.2026
Kötülük gibi umut ve cesaret de bulaşıcıdır



Emperyalist projenin, Türkiye’yi, stratejik potansiyelinin bir ulus olarak dağılma sürecine kadar kullanmak olduğu yetkili ağızlarca birçok kez söylendi.
Yaşadığımız budur.


Devamını Oku
06.06.2026
İnsana yakışan

Yaşadıklarımız; Osman Selim Kocahanoğlu’nun deyişiyle “tarihin doğurduğu adam”ın emanet ettiği Türkiye Cumhuriyeti’nin yok edilmesini de içeren haritanın gerçekleşmesi adımlarıdır.

Devamını Oku
30.05.2026
İki dost aydına armağan kitap

47 yıllık öğretmenliğine yarım yüzyıl boyunca gazete ve dergilerde yazılar; yurdun pek çok yerinde konferanslar, sunumlar, radyo ve TV programları, dergi yöneticilikleri ve sayısı 50’ye ulaşan kitap ekledi Ahmet Özer (d.1946). Ayrı Beraberlikler, Günle Dokunan, Gecenin Kanayan Yerinden, Söyle Yüzüm Tanığımsın, Aşklar Yedeğinde Ömrümüzün, Aşkın Taçyaprağı, Sözümüz Vardı, Bir Şehrin Boynundayız, Kardeş Yağmurlar, Suları Çekilen Nehir, Denizin Sesiyle, Ne Zaman Nerdeyiz ve Mordoğan (toplu şiirler) adlı şiir kitaplarına imza attı.

Devamını Oku
23.05.2026
Öğretmen yetiştirme

Profesyonel kamu görevi niteliğindeki öğretmenlik mesleğinin Fransız Devrimi’nin ürünü olduğunu söyleyen Dr. Niyazi Altunya, Türkiye’de Öğretmen Yetiştirme Deneyimi 1848-2018 (Öğretmen Dünyası) adlı yapıtının girişinde şöyle diyor: “Öğretmenlik mesleği ile öğretme sanatı aynı şey değildir.

Devamını Oku
16.05.2026
Eğitim ve öğretmen

Eğitimdeki depremin eğitimin öznesi öğretmenlerin saygınlığını yok ederek sürdüğünü gören eğitimcilerimiz sürekli yazıyor.

Devamını Oku
09.05.2026
Özne öğretmen

İtalyan müdürün saygısız, kaba davranışlarıyla karşılaşan İstanbul Beyoğlu’ndaki Özel İtalyan Lisesi’ndeki Türk öğretmenler; ders, nöbet, toplantı, ek ders ücreti konusunda ayrımcılığa uğradıkları, okul yönetiminin öğretmenliğin saygınlığını yok ettiği gerekçesiyle başlattıkları grevi iki aydır sürdürüyor.

Devamını Oku
02.05.2026
Emperyalizmin ahlakı

Tüm dünyada emperyalizmin süslerle gizlediği kokuşmuş ahlakının açığa çıkışı yaşanıyor.

Devamını Oku
25.04.2026
Savaş-5: ‘Rezistans’

2. Dünya Savaşı’nda Aydınlanmanın, cumhuriyetin, özgürlük, eşitlik, kardeşlik sloganlarının beşiği olan Fransa’nın başına Nazi belası gelince “Ulusal kurtuluş umudu yalnızca halktır” çağrısıyla “Rezistans” doğdu.

Devamını Oku
18.04.2026
Savaş-4: Sanatların temeli barış

“Barış, insandan yana olan tüm çabaların, tüm üretimin, yasama sanatını da içermek üzere tüm sanatların temelidir”

Devamını Oku
11.04.2026
Savaş-3: İnsanlığa ders

İspanya deyince, Avrupa’daki en eski ulusal devletlerden ve 16. yüzyılın sonunda dünyanın en büyük sömürge imparatorluklarından biri geliyor aklıma.

Devamını Oku
04.04.2026
Savaş-2: Bir barış romancısı

Edebiyat dünyamda Türk yazarlarından farklı olmayan biriydi Cengiz Aytmatov.

Devamını Oku
28.03.2026
Savaş-1: 'Büyük Diktatör'

Savaş-1: 'Büyük Diktatör'

Devamını Oku
21.03.2026
Yaşamın öznesi insan

“Dünyada benzerine az rastlanan bir gönüllü okur örgütlenmesini Ankara Cumhuriyet Okurları (CUMOK) özelinde inceleyen ve tüm Cumhuriyet okurlarına armağan” olan bir kitap yayımlandı...

Devamını Oku
14.03.2026
Değerleri yarına taşımak (2)

Mustafa Kemal, 1906’da örgütlediği “Vatan ve Hürriyet Cemiyeti”nin Selanik şubesinin kurucularından, Babıâli Baskını’ndaki (23 Ocak 1913) konuşmasıyla tarihe geçen dava arkadaşı Ömer Naci için Ali Fuat Cebesoy’a, “Meşrutiyet’te İttihatçıların en seçkin ve heyecanlı hatiplerinden biri olan yakın arkadaşım”; Kılıç Ali’ye “O konuşurken de ateşti, yazarken de” der.

Devamını Oku
07.03.2026
Değerleri yarına taşımak (1)

Aydınlarımızın umut taşıma anlamına da gelen değerbilir çabasıyla kültür hazinemiz zenginleşiyor.

Devamını Oku
28.02.2026
Bir büyük insan

Bir yol ayrımında olan 1940’lar Türkiye’sinde; yaşamı, düşünceleri, gerçekleştirdikleri, direnişi, yapıtları, “davaları”yla bir simge aydın; Goethe’nin “Işık, biraz daha ışık!”, Tevfik Fikret’in “Kıran da olsa kırıl fakat bükülme sakın!”, Mustafa Kemal Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür” sözlerini yaşam biçimi kılan bir bilge; “Aklıyla Batı’da, gönlüyle Doğu’da bir düşünce adamı”, bir toplumun geleceğinin mimarı, bir büyük insandı Hasan Âli Yücel (17 Aralık 1897-26 Şubat 1961).

Devamını Oku
21.02.2026
Köpeklerin anlatıldığı romanlar

“Hayatı gezdiren bir ayna” olan roman, insanı ve insanlığı anlatmayı amaçlarken doğanın her varlığından ders alınmasını da öğretir.

Devamını Oku
14.02.2026
‘Gerçekçi ol, olanaksızı iste!’

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Küba delegesi olarak 11 Aralık 1964 günü, emperyalizme direnen dünya halklarına umut ve güç veren ve adını tüm dünyaya duyurduğu tarihi konuşmasında...

Devamını Oku
07.02.2026
Tarih yeniden yaşanırken

TÖB-DER, TÖS’ten aldığı birikimle öğretmenleri toplumsal muhalefet içinde hakkıyla temsil eden bir örgütlenmeydi.

Devamını Oku
31.01.2026
Dünyanın ve insanlığın vicdanı

Edebiyatın büyülü gerçekliğini yüklenerek çıktığı yolda dünyanın kötülüğüne karşı tüm zamanların ezilen, sömürülen, dışlanan insanların yaşam anlarının çağdaş destancısı, insanlığın vicdanı bir gazeteciydi Eduardo Galeano (1940-13 Nisan 2015).

Devamını Oku
24.01.2026
İnsan olmanın ölçütü: Kitap

İnsan olmanın ölçütü: Kitap

Devamını Oku
17.01.2026
İnsanlığın hasreti

Deprem, sel, tsunami, yanardağ, çığ, kasırga gibi doğal felaketler, salgınlar, yangınlar, kıtlıklarla boğuşmak ve bunları alt etmek zorunda kalan insanlık, kendi yarattığı kölelik, savaş, işgal, sömürü, egemenlik belalarını bir türlü yok edemedi yeryüzünden.

Devamını Oku
10.01.2026