Almanya Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi (NSdAP), 6 Kasım 1932’de yapılan genel seçimlerde İmparatorluk Meclisi’ne soktuğu 196 milletvekili ile sosyal demokrat ve komünist partilerin önünde 1. parti olmuş, Adolf Hitler, Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburg tarafından 30 Ocak 1933 günü İmparatorluk Şansölyeliği’ne atanmıştı. Birkaç ay sonra yapılan 5 Mart 1933 genel seçimlerinde NSdAP, oyların yüzde 43.9’unu alarak sandalye sayısını 288’e yükseltmişti.
Almanya Sosyal Demokrat Partisi yüzde 18.3 oranı ile ikinci, Almanya Komünist Partisi de yüzde 12.3 oy oranı ile üçüncü partiydi. NSdAP içinde tartışmasız tek adam olan Adolf Hitler’in ilk icraatlarından biri 1 Aralık 1933 günü çıkartılan bir yasayla kendi partisi dışındaki tüm partileri kapatmak oldu.
***
İkinci önemli icraatı medya üzerinde kurduğu baskı düzeniydi. Yaklaşık bir yıl önce 1933 Mart ayında İmparatorluk Propaganda Bakanlığı kurulmuş, başına Joseph Goebbels getirilmişti. Bu bakanlığın görevlerinden biri de medyanın denetimiydi.
Basın-Yayın Meslek Birlikleri nasyonal sosyalist ideolojiye ayak uydurmak için yarışıyorlardı. Örneğin, gazetecilerin meslek birliği olan İmparatorluk Gazeteciler Basın Birliği’nin başına 1933 yılında bir Nazi olan Otto Dietrich seçilmişti. Aynı yılın haziran ayında Yayıncılar Birliği de yine bir Nazi olan Max Amann’ı başa getirmişti.
4 Ekim 1933’te çıkartılan basın yasası ile gazetecilik mesleğine sınırlamalar getiriliyordu. Yalnızca ırksal koşulları yerine getirenler ve siyasal olarak güvenilir bulunanlar gazetecilik yapabiliyorlar, bu koşullara uymayanlara ise “meslek yasağı” getiriliyordu.
Bu yasakla birlikte 1 Ocak 1934’e kadar 1.300 gazeteci işini kaybetmiş, birçok sol ve liberal gazete yayınını durdurmuştu.
Almanya’nın ikinci büyük gazetesi olan Dortmunder General-Anzeiger gazetesi ülkenin ünlü çizerlerinden Emil Stumpp’u Hitler’in doğum gününde onun bir portresini çizmekle görevlendirmişti. Bu çizim 20 Nisan 1933 günü gazetenin baş sayfasında yayımlandı. Çizim Hitler tarafından beğenilmeyince gazeteye Naziler tarafından el konuldu, gazetenin tüm varlığı NSdAP’ye devredildi. Westfaelische Landeszeitung olarak değiştirildi, parti gazetesi olarak yayınını sürdürdü. Emil Stumpp ise meslekten men edildi.
1935 yılında öncelikle gazete sahiplerini ilgilendiren “Skandal Basınını Tasfiye” talimatı yayımlandı. Bu talimata göre gazeteler “sansasyonel” haberlere yer veremeyeceklerdi. Çünkü bu tür yayınlar “basının onurunu yaralıyordu.” Bu talimata aykırı davranan gazeteler kapatılacak, sahipleri de meslekten men edilecekti.
***
Medya, yayımlayacağı tüm haber ve yorumların içeriklerine ilişkin Joseph Goebbels’in Propaganda Bakanlığı’ndan talimat alıyordu. Tüm medya kuruluşlarının genel yayın yönetmenliklerine NSdAP üyesi gazeteciler getirilmişti.
Medya kısa zamanda “teksesleştirilmiş”, ülkede özgür basından eser kalmamıştı.
Basın-yayın üzerindeki baskılar “tek adam” olan Hitler’in temel söyleminde özetlenen “tek millet, tek devlet, tek lider” (ein Volk, ein Reich, ein Führer) ideolojisinin bir yansıması/uygulamasıydı.
Tanrı, insanlığı “tek adamlardan” korusun!
