İnsan neden hizalanır?
Feyzi Açıkalın
Son Köşe Yazıları

İnsan neden hizalanır?

04.10.2018 09:23
Güncellenme:
Takip Et:

Hizalanmak otoriter bir deyimdir. Okulda olmasa da askerlikte hizaya alınma eğitiminden kaçınılamaz. Bir zorunluluk gereği uymak durumunda kaldığın kurallar bütünü vardır orada. “Dirsek temas aralı hizaya gel” emrine karşı gelemezsin.

Sivil yaşamdaki hizalanma farklıdır. Oradaki, örneğin siyasi otorite, sana yararlanmak istediğin bir iktidar olanağı, ayrıcalığı sunuyorsa senin de karşılığında o manzumenin içinde erimeni ister.

Ya da en fenası senin “hizaya sokulmandır” ki burada bir gönüllülük durumu yoktur. Otorite seni hizaya sokmak için öyle bir ders verir, elini ayağını öyle tutmaz kılar ki, feleğini şaşırırsın. Ama konumuz bu da değil.

İnsan durup dururken neden bir otoriteye yaslanmaya gerek duyar? Neden kendi isteğiyle onların özensizliğinde, yavanlığında, vasatlığında ergir?

Türkiye’nin özgül koşulları içinde bu sorunun da bir yanıtı olmalıdır. O yanıt, popüler kültürü bir şekilde ele geçirmekte olan siyasi iktidarın, şimdi de “karşı cenahtan” aydın devşirme uğraşında saklı olmalıdır.

Anlı şanlı çok bilmişlerin, arada bir yolladıkları iktidar karşıtı salvolarıyla teslim olmaz zannedilenlerin, muktedirin kornijinde nasıl da kolaylıkla sıralandıklarının cümle aleme gösterilmesi azımsamayacak bir rövanş olmalıdır.

O kornij ki, üstünde yürüyen perdeyi bazen sımsıkı örter, bazen de ardına kadar açarak, “içeri alınıp, hizaya sokulanlarla” sahneye konulan vodvilin gösterimini sağlar.

İçeri geçenlerin genel tavrı, kendilerini çok yetkin hissetmeleridir. Bir başka dünyaya ait oluşları(!) onların ortalama Türkiye ölümlülüleriyle ilişkisini zaten en aza indirmiştir.

Onlar için mekan ve zaman kavramları farklıdır. Örneğin, Türkiye’ye ait güncel sorunlarla uğraşmak vakit kaybıdır. Gördüklerimiz, bu coğrafyanın ve sürmekte olan tarih diliminin zaten yaşanması gereken gerçekliğidir.

Pek değerli bilgilerinin kısır gündemi değerlendirmede heba olup gitmesine dayanamazlar. Onlara, geniş ölçekte, ancak “masanın üstünden bakarak” yorum yapmak yakışır.

Bir de sevip, saydığı, savunmak durumunda kalabileceği vatan gibi bir değerler bütünü yok denecek kadar azdır. Donanımlarını bu yolda kullanmakla da kendilerini sorumlu kılmazlar. Öyleyse, sahip oldukları rafine bilgiler, aşağıladıkları kesimlere bir doyum aracı olarak püskürtülebilir; rahatça, dalga geçerek.

Açık etmeye kibirleri yetmese de, güçlünün dizinin dibinde sıralanmayı bir işe yarama ilkesiyle savunurlar. Bunca yıldır yanlış cenahta eli kolu bağlı oturmaktansa, içerde olup hiç olmazsa yararlı olabilmeyi fısıldarlar, gerekçe olarak yakınlarına.

Ne yazık ki “cehenneme giden yolun iyi niyet taşlarıyla döşendiği” deyimini en iyi bilenlerdir.

Bu, galaksiler ötesi düşünce derinliği ve bilgi birikimi, Bizans’ın bir devamı gibi gördüğü Osmanlı’nın arşiv saklama geleneği hayranlığından yola çıkarak, kütüphanesini yine bir başka saraya teslim etmeye itiyorsa kişiyi; daha da kötüsü, zaten kendisini hiç ona ait hissetmediği Türkiye Cumhuriyeti Devleti’inin yıkılmakta olduğunun varsayımıyla yapıyorsa bunu, yatacak yeri yoktur…

Yazarın Son Yazıları

2025 ‘Seçimsizleştirme’den ‘Hayırsever Monarşi'ye geçiş yılıydı

2025 ‘Seçimsizleştirme’den ‘Hayırsever Monarşi'ye geçiş yılıydı

Devamını Oku
04.01.2026
Türk bisikleti nereye?

Yazının konusu yarışmacı, elit bisiklet sporu ve sporcusudur.

Devamını Oku
08.10.2025
Emine Abla Turizmi

Bir Doğu Karadeniz gezisi öncesi Google’da konuk değerlendirmeleri arandığında, göze ilk çarpan, hizmet sektöründeki sözgelimi “Emine Abla ve Ali Abi” betimlemeleri oluyor.

Devamını Oku
02.09.2025
Her şey Yerel Yönetimler Yasasıyla başladı

Her şey değil tabii ki; taşradaki/yereldeki ganimetin üretimi ve paylaşımını öngören bu yasaya sıra geldiğinde, ülkedeki kamuya ait varlıklar çoktan görücüye çıkmış, satılmıştı bile.

Devamını Oku
13.07.2025
En iyimiz en çalışkanımızdı…

Bu sözleri CHP Genel Başkanı Özgür Özel, kaybettiği yakın çalışma arkadaşı, Manisa Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’ in ardından söylemişti.

Devamını Oku
11.06.2025
Siyasi tutuklamaların taşradaki etkisi

Yazının başlığında ‘siyasi gözaltı’ ya da ‘tutuklama’ sözleri yer alınca, bu anlatımın öznesinin CHP olduğunu anlıyoruz.

Devamını Oku
01.06.2025
Özgür Özel nasıl koşuyor

Özgür Özel nasıl koşuyor

Devamını Oku
27.05.2025
Kötülüğün resmini çizdiler

Kötülüğün resmini çizdiler

Devamını Oku
25.05.2025
En Batı’daki Doğu Fas

En Batı’daki Doğu Fas

Devamını Oku
27.04.2025
AKP umudu çoğalttı!

AKP umudu çoğalttı!

Devamını Oku
24.03.2025
Yarınını Yaren leylek gibi bekleyen halk

Yarınını Yaren leylek gibi bekleyen halk

Devamını Oku
16.03.2025
14 Şubat Sevgililer Günü’nde sevgisizlik

14 Şubat Sevgililer Günü’nde sevgisizlik

Devamını Oku
16.02.2025
Hristiyanlıkla ilgili bişey…

Hristiyanlıkla ilgili bişey…

Devamını Oku
07.01.2025
2024 yılı bir büyük şakaydı…

2024 yılı bir büyük şakaydı…

Devamını Oku
04.01.2025
Birden fazla Vietnam

Birden fazla Vietnam

Devamını Oku
19.12.2024
AKP’nin demokrasi şöleni kongreleri

AKP’nin demokrasi şöleni kongreleri

Devamını Oku
12.10.2024
Tasarruf tedbirini bahane eden yerel basın

Tasarruf tedbirini bahane eden yerel basın

Devamını Oku
22.08.2024
Olimpiyat açılış ve kapanıştan ibaret değildir

Olimpiyat açılış ve kapanıştan ibaret değildir

Devamını Oku
09.08.2024
Avrupa Futbol Şampiyonası kapatılsın… Olimpiyat kalsın…

Avrupa Futbol Şampiyonası kapatılsın… Olimpiyat kalsın…

Devamını Oku
20.07.2024
3 Haziran Dünya Bisiklet Günü’nde Nâzım Hikmet

3 Haziran Dünya Bisiklet Günü’nde Nazım Hikmet

Devamını Oku
03.06.2024
Cumhuriyet’le tanışıklığımın kırkıncı yılında

Cumhuriyet’le tanışıklığımın kırkıncı yılında

Devamını Oku
09.05.2024
Ah şu çöl tozları

Ah şu çöl tozları

Devamını Oku
27.04.2024
Son Güneş Tutulması örneğinde bilimin popülerleştirilmesi

Son Güneş Tutulması örneğinde bilimin popülerleştirilmesi

Devamını Oku
13.04.2024
Umarım 2054 yerel seçimlerinde

Umarım 2054 yerel seçimlerinde

Devamını Oku
30.03.2024
Ergun Hiçyılmaz’ın ardından

Ergun Hiçyılmaz’ın ardından

Devamını Oku
14.02.2024
Deve pazarlığı

Deve pazarlığı

Devamını Oku
27.01.2024
Ülke tarihinin gördüğü en ‘siyasi’ yerel seçim

Ülke tarihinin gördüğü en ‘siyasi’ yerel seçim

Devamını Oku
10.01.2024
Seçmece başlıklarla 2023 yılı özeti

Seçmece başlıklarla 2023 yılı özeti

Devamını Oku
31.12.2023
Cumhuriyetin başkenti Ankara ve Anıtkabir

Cumhuriyetin başkenti Ankara ve Anıtkabir

Devamını Oku
29.10.2023
100. değil asıl 101. yılın nasıl kutlanacağı önemli

100. değil asıl 101. yılın nasıl kutlanacağı önemli

Devamını Oku
27.10.2023
Hızır'ın malları

Hızır'ın mallar

Devamını Oku
22.10.2023
Sıradanlaştırılıp değersizleştirilen 100. yıl kutlamaları

Sıradanlaştırılıp değersizleştirilen 100. yıl kutlamaları

Devamını Oku
18.10.2023
Derna’nın trajedisi

Derna’nın trajedisi

Devamını Oku
15.09.2023
Yerel seçimler neden hayat memat meselesi oldu

Yerel seçimler neden hayat memat meselesi oldu

Devamını Oku
10.09.2023
Doğanay Güzelgün’ün katili kim?

Doğanay Güzelgün’ün katili kim?

Devamını Oku
19.07.2023
Deniz’in babası

Deniz’in babası

Devamını Oku
17.07.2023
Siyasal İslam yazın yol alır

Siyasal İslam yazın yol alır

Devamını Oku
28.06.2023
Merve Dizdar umudu çoğalttı

Merve Dizdar umudu çoğalttı

Devamını Oku
29.05.2023
Bak, bi tanesi

Bak, bi tanesi

Devamını Oku
12.05.2023
23 Nisan Bebek Bayramı

23 Nisan Bebek Bayramı

Devamını Oku
23.04.2023