Kişiye özgü anayasa elbisesi dikerseniz, şimdi eyvah ne yaptık dersiniz..
Orhan Bursalı
Son Köşe Yazıları

Kişiye özgü anayasa elbisesi dikerseniz, şimdi eyvah ne yaptık dersiniz..

18.11.2021 05:00
Güncellenme:
Takip Et:

Tek adam rejimi anayasası, ülkeyi soktuğu büyük çıkmazlarla birlikte bitmiştir. Geçmiş olsun!

AKP döndü dolaştı tüm eleştirilere rağmen kabul ettirdiği tek adam rejimi anayasasını bizzat kendisi delmek, değiştirmek durumuna düştü. Şikâyet ediyorlar, 50+1 yanlıştı diyorlar. Neredeyse muhalefete çağrı yapacaklar: Gelin şu 50+1’i değiştirelim! Ama buna cesaretleri yok, zaten muhalefetin de buna kulakları tıkalı.. En çok söyleyebildikleri: Ortak bir anayasa yapalım... Bundan amaçları da sağına soluna ufak düzeltmeler yapmak ama başkanlık sistemini korumak, Meclis’e mesela bakanlara soru sormak gibi esasla zerre ilgisi olmayan sıradan yetkiler vermek, ama şu 50+1’i mutlaka anayasadan çıkarmak.

Neden? Çünkü Cumhurbaşkanı’nın yeniden 50+1 ile seçilmesi olanak dışı. O zaman ne yapmalı? “RTE’nin yeniden seçilme olasılığını gündeme getirecek bir oy oranı üzerinde anlaşalım.” En iyisi, Cumhurbaşkanlığı adayları arasında en çok kim oy alırsa o seçilsin... diye düşünüyorlar.

Nasıl başkanlık - tek adam anayasasını RTE için tasarladılarsa, şimdi de bu anayasanın salt 50+1’ini kaldırarak RTE’yi ve sistemi sürdürmenin bence boşuna arayışı içinde girdiler.

Bu girişimlerden hiçbir şey çıkmaz. Muhalefet, 50+1’in kendilerine yaradığını görüyor. Ayrıca hedefleri güçlendirilmiş bir parlamenter sistem. Bu sistemi gerçekleştirmek için gerekli seçmen desteğini sağlama stratejisiyle ilerliyorlar.

Ülkeyi, orta ve uzak geleceği düşünmeden hareket eden, ülke gerçeklerini dikkate almayan, kişiye uygun elbise diken, dar bakışlı ve çıkar odaklı bir anayasanın duvara toslayacağı açık ve seçikti.

BU YANLIŞTIR, SESLERİNİ DUYMADILAR

Anayasa referandumundan önce yeni anayasa taslağı üzerine tüm tartışmalarda bu sistemin ülkeye uygun olmadığını, tek bir insana bu kadar büyük yetkiler tanınmasının ülkeyi zora sokacağını, tek adamın mutlak hâkimiyetini getireceğini, Meclis’in göstermelik bir duruma düşürüleceğini çok söyleyen oldu.  

Ayrıca bu Türk tipi diye tanıtılan sistemin yürümeyeceği, AKP’ye de ileride yaramayacağı ve değiştirilmesinin gündeme geleceği de söylendi. Ama AKP için o sırada seçilmesine kesin gözüyle baktıkları RTE’yi tek adam koltuğuna oturtmak önemliydi, sonrası değil.

Tek adam sistemi ülkeyi her bakımdan üstesinden zor gelinebilecek dar boğazlara soktu, ekonomiyi çökertti, dış ilişkilerde açmazlar içinde boğuşuyoruz. 

RTE dönemi, anayasası ile birlikte bitti bitiyor

Eğer bu iktidar bir çılgınlık yapmazsa, mutlaka iktidarda kalmak için olağanüstü, rejim - yasa - kural dışı, sistemi de ortadan kaldıracak düşünceler içinde değilse, 2023 Haziranı’nda iktidar el değiştirir.

AKP politikacıları için de nerede yanlış yaptık konusunda düşünme fırsatı çıkar.

Bu tür çılgınlıklar ancak iktidarla devrilecek uşak-besleme yazarların aklına geliyordur umarım. Bu kapsamda “CHP kapatılırsa halk sokağa çıkmaz, halk tepki koymaz, zaten ulusalcı olmayan CHP’li liderler tutuklanır” diye, abuk sabuk zevzeklik yaparak, perde arkasından AKP’ye “Gerçi böyle olursa diktatörlüğe geçilmiş olur, ayıp olur ama zor durumdaysanız bunu deneyebilirsiniz” biçiminde yazıların gazına gelecek AKP yöneticisi yoktur.

Yoksa AKP için de bu bir son olur. 

TEK SAHİBİ MHP

50+1’e MHP sahip çıkıyor, çünkü AKP’ye (veya öne çıkacak başka bir partiye) destek olarak vitrinde etkili kalabilecek, yönlendirici güç olabilecek bir pozisyon yaratıyor.

Bahçeli, 50+1’in değişmesini isteyen Cemil Çiçek’i ağır eleştirirken aslında bu sözlerin esas sahibinin Cumhurbaşkanı olduğunu biliyordu. AKP ile aralarındaki tartışma ve anlaşmazlık bu noktada ayyuka çıkarken sorunun esas muhatabı Cumhurbaşkanlığı ile dün görüştü.

Zaten sistemin seçimlerden önce değişebilirliği olmadığı için tartışmanın tatlıya bağlanacağını söyleyebiliriz, her ne kadar bu yazıyı, yapılacak açıklamadan önce gazeteye göndermiş olsam bile.

AKP, Bahçeli’ye mecburdur 1.5 yıl boyunca ama 50+1’in değişmesi gerektiği düşüncesini de saklı tutacaktır.

Fakat her durumda, artık geçmiş olsun.

Yazarın Son Yazıları

Kumpaslarla geçen 23 yıllık AKP dönemi

Türkiye’nin resmen açıklanmış 1 no’lu cumhurbaşkanı adayını “çıkar amaçlı suç örgütü lideri” yaptıkları davanın tam bir sıkıyönetim koşullarında başlatılması bu davanın normal koşullarda geçmeyeceğinin başlı başına işaretidir.

Devamını Oku
10.03.2026
MHP’nin içi boş söylemleri ve İBB duruşmaları

MHP sözcüleri, başta Devlet Bahçeli ve Feti Yıldız arada sırada AKP’den farklı veya daha ileri iddialarla öne çıkıyor.

Devamını Oku
09.03.2026
‘İran, onu yöneten herhangi bir rejimden daha eskidir’

İran, dünyanın neredeyse kesintisiz en eski uygarlıklarından biri.

Devamını Oku
08.03.2026
Trump’ın ‘altın tokmaklı’ barış kurulu

Trump Gazze’yi yeniden “imar etmek” bahanesiyle azgelişmiş ülkelerin veya ondan korkmaktansa onunla karşılıklı menfaat ilişkileri içinde olmayı tercih eden azgelişmiş/gelişmekte olan ülkelerin temsilcileri ile birlikte bir “barış kurulu” kurdu...

Devamını Oku
23.02.2026
Dezenformasyon

Savcılık kaç gündür aranan ama bulunamayan gazeteci Alican Uludağ’ın son çare olarak derhal yakalanarak mevcutlu olarak İstanbul’a getirilmesini istedi.

Devamını Oku
22.02.2026
Gürlek ve sadık gazetecileri

Biraz gecikmiş olsa da yazmalı ve aklımdan çıkarmalıyım, yoksa dönüp dolaşıyor.

Devamını Oku
19.02.2026
Yapay zekâ düşünüyor, öğreniyor

Önce üretken yapay zekâ programlarının yaratacağı işsizlik üzerine biraz daha bilgi...

Devamını Oku
17.02.2026
Geleceği, insanları, savaşları, gezegeni ‘teknoloji oligarkları’ mı biçimleyecek?

Oligark siyasette oldukça yerleşmiş bir kavramdır. Bu dizinin ilki olan dünkü yazımda, teknoloji multi milyarderlerin “demokratik bir katılım veya denetim olmaksızın insanlığın geleceğini şekillendirdiği”ne işaret etmiştik.

Devamını Oku
16.02.2026
Dehşet çanları ve yapay zekâ ve insanlığın kontrolü

Herkes küçük işleriyle yapay zekâ uygulamalarının tadını çıkarıyor.

Devamını Oku
15.02.2026
Daha zor aylar ve yıllar ülkeyi bekliyor

Adalet Bakanlığı’na Akın Gürlek’in atanması, ülkenin en önemli konusu haline geldi.

Devamını Oku
12.02.2026
Belediye başkanı ve milletvekili istifalarına bir çözüm arayışı

Şüphesiz bir siyasetçi koşullara göre fikir değiştirebilir ve partisinden ayrılabilir.

Devamını Oku
10.02.2026
İki 7.3 ne yapar? İstanbul ve Marmara bölgesi tamamen korunmasız...

Siz okumaktan bıkmış olabilirsiniz ama biz yazmaktan bıkmadık.

Devamını Oku
09.02.2026
Deprem: ‘Ruhuna el fatiha! Acımız sonsuz

İktidar siyasetçilerinin deprem sonrası en iyi bildiği şeydir.

Devamını Oku
08.02.2026
Yeni keşfi üzerine Aziz Sancar ile röportaj

Burada duyurmuştum Sancar’ın öldürücü beyin tümörü Glioblastoma’yı fare deneylerinde başarıyla yok ettiğini...

Devamını Oku
05.02.2026
Güç gösterisinin tırmandığı doruk, en zayıf olunan noktadır

Bu konuda benzer içerikte bir yazı yazmıştım, Trump’ın askeri, ekonomik ve siyasi gücünü bütün dünyaya karşı açıkça kullanmaya başlayınca bütün dünyayı karşısına almış, bu imkânsız denemesinin aşağı düşüşe yol açacağını yazmıştım, bazı okurlar ve sosyal medyadaki izleyiciler “Hayal görüyorsun” mesajı atmışlardı.

Devamını Oku
03.02.2026
Güvenlik için atom silahı arayışları

ABD’yi İran’a saldırı kararlılığından vazgeçirmek için İslam ülkeleri diplomatik çalışmalarını sürdürürken...

Devamını Oku
02.02.2026
Emperyalizmin apaçık yüzü; savrulan ve yeniden birleşen dünya

Evet sömürgecilik, hegemonya, askeri darbeler, eşitsizlikler, sürekli yoksullar aleyhine çalışan dünya ticareti vb.

Devamını Oku
01.02.2026
Saray bu kadar yoksulluğa rağmen hangi cesaretle milleti süründürüyor?

Bu sorunun yanıtını düşünmeli herkes.

Devamını Oku
29.01.2026
İran’a saldırı, bölgede deprem niteliğinde değişime yol açar

ABD Suriye’yi alelacele düzenledikten sonra, silahlı güçlerini (uçak gemileri başta) İran üzerinde yoğunlaştırıyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Uğur Mumcu ve Karanlıklar Çağı-2

Şüphesiz Uğur Mumcu ve daha bir dizi kahramanın öldürüldüğü ve katliamların gerçekleştirildiği 1990- 2000 yıllarının öncesi var.

Devamını Oku
26.01.2026
Uğur Mumcu ve karanlıklar çağı

Uğur Mumcu’yu 33 yıl sonra bile kitlelerin gönlünden, meslektaşlarının yüreğinden silemeyen nedir?

Devamını Oku
25.01.2026
Pax Americana: Türkiye, Suriye, İsrail’e doğru

Şüphesiz beklenmiyordu veya ABD’nin ipiyle kuyuya inilmez seni yarı yolda bırakır diyenler de vardı.

Devamını Oku
22.01.2026
Bir intikam histerisinin sahne şovu mu?

“Bak ne yaparız biz sizi, sürüm sürüm süründürürüz!...”

Devamını Oku
20.01.2026
NATO: Bir ittifakın ölümü mü?

Dün Kopenhag adeta öfke patlaması yaşadı; on binlerce kişi Danimarka ve Grönland bayraklarını sallayarak “Grönland’a dokunmayın, Grönland satılık değil” pankartları sallıyordu.

Devamını Oku
19.01.2026
Sancar müjde verdi: Beyin kanseri klinik deneylerini Türkiye’de yapacağız...

Epeydir görüşemiyorduk.

Devamını Oku
18.01.2026
Marmara depremine yeni bir bakış var

Fay parçalar halinde kırılacak ve maksimum deprem büyüklükleri ancak 7.3’e ulaşabilecek.

Devamını Oku
15.01.2026
İran rejimi bölgeyi ateşe atabilir, Türkiye’ye etkileri ne olur?

İran’da molla rejimine karşı protestolar durmuyor, çok sayıda ölü var, yüzlerle ifade ediliyor.

Devamını Oku
13.01.2026
Yanardağ’dan Aysever’e... Suskunluğun anatomisi

Merdan’ı (Yanardağ) neredeyse hiçbir suçlama yöneltmeden içeri atma, üstelik Tele1 televizyonuna el koyma cesaretinin hüküm sürdüğü bir ülkede yurttaş güvenliğinin çok yönlü olarak risk altında (uzun süredir!) olduğunu söylemek bile artık bir cesaret denemesi mi olur?!

Devamını Oku
12.01.2026
Orta sınıfın düşüşü

Bu yılın gözde dizisi Kralın Düşüşü gibi oldu ama kastettiğim İpek Özbey ile Onur Alp Yılmaz’ın hazırladıkları kitap.

Devamını Oku
11.01.2026
Aziz Sancar’dan büyük bir başarı daha: Beyin kanserini farelerde yok ettiler

İki üç kez yazmıştım, Aziz Hoca, hızlı ilerleyen ve ölümcül bir beyin kanseri türü olan Glioblastoma’nın tedavisine yönelik çok ciddi bir yöntem geliştirdi ve ilk erken sonuçlar bu tedavinin mümkün olabileceğine ilişkin önemli umutlar doğurdu, diye.

Devamını Oku
08.01.2026
Askeri güç ile siyaset: Geleceği olabilir mi? Avrupa- Çin dayanışması

Bence Trump, bugünkü dünyada pek de geleceği olmayan bir siyaset dönemi başlattı.

Devamını Oku
06.01.2026
Dünyada her şey çöktü, kendini korumak bile ne kadar mümkün?

“Önce Amerika”, “En büyük Amerika” sloganları bugün yaşadıklarımıza (Venezüella’ya baskın) ve arkasından yaşayacaklarımıza ilişkin her şeyi açıklıyordu.

Devamını Oku
05.01.2026
İran’da rejimin tek çıkış yolu nükleeri iptal etmek mi?

En sonunda İranlılar, ekonomik çöküşe başkaldırdılar.

Devamını Oku
04.01.2026
Ekonomik panoramada kısa gezinti ve utanmazlık skalası tartışması

Ekonomik tablo yıllardır felaket.

Devamını Oku
30.12.2025
HÜDA PAR/DEM/İmralı el ele Kürt karanlığına

AKP, Türkiye ve Ortadoğu’da Kürdistan isteyen pankürdist, geçmişi karanlık HÜDA PAR’ı, 4 milletvekili vererek Meclis’e soktu.

Devamını Oku
29.12.2025
Hey Türkler, Anadolu, Trakya, savaşı kaybettiğinizden haberiniz var mı?

Kürt meselesini çözüm komisyonu sanki çıkmaza girdi gibi.

Devamını Oku
28.12.2025
Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis

Anımsıyorum, 6-7 yıl önce Amerikan üniversitelerini bitiren fen alanlarında mühendislerin sayısı muhtemelen 400 bin kadar olduğuna ilişkin bir istatistiğe hayret etmiştim.

Devamını Oku
25.12.2025
Çin, 20 yılda kritik teknoloji araştırmalarının yüzde 90’ında öncü

Yukarıdaki başlık bana ait değil, dünyanın en önemli iki bilim dergisinden biri olan NATURE’a ait.

Devamını Oku
23.12.2025
6 yıllık ‘Manhattan Projesi’ ile Çin ABD tekelini kırdı

Bu proje İkinci Dünya Savaşı’nı bitiren atom bombası üretme projesi değil.

Devamını Oku
22.12.2025
Anket sonuçlarına ne kadar güvenmeli?

Onlarca anket önümüze geliyor ve buna göre yorumlar yapıyoruz.

Devamını Oku
21.12.2025