Terlik ve Lahmacun Diplomasisi

06 Aralık 2011 Salı
\n\n\n

ABD Senato Dış İlişkileri Başkanı iken Türkiye karşıtlığı ile tanınan Başkan Yardımcısı Joe Bidenin Türkiye ziyaretinde basın haberlerine terlik ve lahmacun damgasını bastı.

\n

4 Aralıkta Cumhuriyetteki Türkiyede Bulunmamız Tesadüf Değil başlığı, gerçekte bu ziyaretin özünü oluşturuyordu. Türkçedeki çocuktan al haberi sözünü bu ziyaret için büyükelçiden al haberi biçiminde değiştirirsek bu başlığın ne anlama geldiğini daha iyi algılayabiliriz.

\n

Biden, Bağdattan Ankaraya geldi. Bağdatta Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani ve Başbakan Nuri el Maliki ile görüntüleyen bir fotoğrafta dördüncü kişi ABDnin büyükelçisi James Franklin Jeffrey de görülüyordu.

\n

Jeffreyi Türk okurları çok iyi anımsarlar. Askerlik üniformasını bırakıp diplomasiye geçen Jeffrey, Adanadaki başkonsolosluk döneminde İncirlik Üssü ile ilişkileri yürütmüştü. Sonrasında, Ankara elçiliğinde ikinci adamlık, büyükelçilik yapmış bir diplomattır.

\n

Şimdi Irakta büyükelçi olan Jeffrey, Bağdatta Amerikan askerlerinin Zafer Karargâhı yerel yönetime devretmek zorunda kaldı. 2003’te Irak işgal edilince yerleşilen bu karargâhta yok yoktu. Bir Amerikalı asker, evinin mahallesinde gıda atıştırma alanında ne buluyorsa, orada hepsinin şubeleri vardı. Ayrıca golf sahasından balık avlamaya kadar boş zamanı değerlendirme olanakları da hizmetindeydi.

\n

Ancak Zafer Karargâhının adı bugün kâğıtta kaldı. 170 bin askerden geride kalan 12 bini de bu ay sonuna değin Iraktan çekilecek. Sekiz yılda öldürülen 4 bin 500 asker, 2 bin 100 sivil Amerikalı Niyazi oldu! Bu rakama yaralılar dahil değil. 104 bin Iraklı ve bu olayları izleyen 173 meslektaşımız yaşamını yitirdi. 805 milyar dolarlık savaş faturası ABD ekonomisindeki bunalımın temel nedeni oldu.

\n

Şimdi Ankarada Francis J. Ricciardone, Jr. büyükelçilik yapıyor. Türk okurları Ricciardoneyi de anımsarlar. Ankarada ikinci adamlık ve büyükelçilik koltuklarında Jeffrey ile öncül-ardıl olmuşlardı. Ricciardone, sonra Afganistanda ve Irakta görev yaptı. İki ayrı ülkede çokuluslu askeri görevlendirmeyi yüklendi. Türkiye merkezli Irakta huzur harekâtında TC-ABD komutanlarının danışmanıydı.

\n

Bidenin Bağdat-Ankara ziyaretinin bu iki büyükelçinin gözetiminde gerçekleşmesi Cumhuriyetin Türkiyede Bulunmamız Tesadüf Değil başlığını da doğruluyor. Çünkü görüşmenin ağırlığını Irak ve geleceği, bu gelecek içinde PKKnin durumu oluşturdu. İş burada bitmedi! Bu ay içinde ABD Savunma Bakanı Leon Panetta da Ankaraya gelerek bu geleceğin ayrıntılarıyla Suriyedeki oluşumları iki karargâh arasında belirleyecek.

\n

***

\n

Bidenin Türkiye karşıtlığından söz etmiştik. ABD Kongresi, lobilerin at koşturduğu ve seçilenlerin bu doğrultuda nutuk attıkları yer olaraktanımlanabilir. Bidenin, Yunan-Rum, Ermeni, Yahudi lobilerinin temsilcileri olarak Ankarada girişimlerde bulunması kaçınılmazdı.

\n

Biden, ekonomiyi övüp Türk hükümetine yağ yakarken İsrail ile iyi ilişkiler, Ermenistan ile imzalanan protokollerin TBMMde onaylanmasını da istedi.

\n

***

\n

Ne demiştik? Büyükelçilerden al haberi! Morton Abramovitzi 1990da Ankaraya büyükelçi atamasının resmi açıklaması yapılmadan önce Nev Yorkta bir Yahudi dostumun onuruna verdiği bir akşam yemeğinde tanımıştım. Ankarada Türkiye-İsrail ilişkilerini güçlendirmeyle görevliydi.

\n

Bu başarısı Yahudi lobisinin Başbakan Recep Tayyip Erdoğanı hiçbir resmi unvanı olmadan Beyaz Sarayda George V. Bush tarafından kabulünü sağlamaya ve lobinin verdiği en yüksek özel nişana kadar götürmüştü.

\n

Ne demişti Cumhuriyet başlığında? Türkiyede Bulunmamız Tesadüf Değil! Biden ile Abramovitz de aynı günlerde İstanbulda idi. Katıldığı bir toplantıdan sonra basına ABD, Türkiyeye ilişkin kaygılarını bölgedeki çıkarları açısından şimdilik bir kenara bıraktı!” dedi. Bunun Türkçesi Vaşington, Ankara ile sorunlarını askıya aldı, köprüyü geçinceye kadar dayı siyasası izleniyor demekti.

\n

90’lı yılların sonunda daha Erdoğanın bugünlere geleceği bilinmezken Abramovitzin Erdoğanı Necmettin Erbakanın yerine hazırladığı yazılmamış mıydı? Şimdi Abramovitz bakın ne diyor:

\n

ABDnin Türkiyeye gereği var, ama AKPye değil! Türk basını Erdoğanın hastalığına saygı gösteriyor. Bu durum ABDde olsaydı, basın didiklerdi. Başbakanın hastalığını kurcalayın! Bayram değil, seyran değil bu da ne demek oluyor?

\n

Panetta, Türkiye-İsrail konusunda birkaç gün önce İki ülke ilişkilerinin gidişatından çok derin kaygı duyuyorum. İsrail birkaç yıldır Ortadoğuda geleneksel güvenlik ortaklarından yalıtlanıyor. İsrailin, Türkiye ile uzlaşması, İsrailin de, Türkiyenin de, ABDnin de çıkarına... dedi. Bunları İsraile söylediğini, Ankaraya da ileteceğini açıkladı.

\n

***

\n

Gelelim Yunan-Rum lobisine... Bu lobi Vaşingtondaki temaslarla yetinmedi, ABDdeki Ortodoks kiliselerinin Başpiskoposu Demitriosu İstanbula gönderdi. Başpiskopos, Bidenin Fener Patriği Vartolomeos ile görüşmesine de katıldı. Garibime giden nokta, Biden 16 Kasımda Vaşingtonda Demetriosun makamına ziyarete gitmiş, orada zaten görüşmüşlerdi.

\n

Katolik Bidenin Ortodoks Patrikhanesinde kiliseye mum dikmesini anladık da 20 gün içinde bu yoğun görüşmeleri anlayamadık. Heybeliada Ruhban Okulunun açılmasından patriğin evrenselliğine giden yollar ve kim bilir başkaca neler konuşuldu? Anlaşılan Yunan-Rum lobisi Türkiyede basketbol deyimiyle adam adama savunma siyasını yoğunlaştırıyor.

\n

***

\n

Evinde resmi amaçlı hiçbir yabancıyla görüşmeyen Erdoğan, bu kuralı Biden için bozdu. İki saat süren görüşme için Bideni ve heyet üyelerini Müslüman evine ancak terlikle sokarak bir ayrıcalık yaptı.

\n

Sonrasında tipik Amerikan sevgi tanıtımı yansıması için Fatih-Samatyada çarşı pazar dolaştı. Bill Clintonun deprem bölgesinde bir bebeği öpmesiyle yarattığı hayranlık patlaması düzeyini Biden yakalayamadıysa da bu yöredeki esnafın gönlünü kazandı. Ezine peyniri, zeytin, lokum aldı; midye dolmasına baktı ama fıstıklı kebap ve lahmacunla karnını doyurdu.

\n

Bu arada Biden, 2. Küresel Girişimcilik Doruğunda Başbakan Yardımcısı Ali Babacanın Türk ekonomisine Küçük balığı büyük balık değil, hızlı balık yer sözleriyle yağdırdığı övgüyü dinledi.

\n

Biden, konuşmasında değişiklik yapıp Genç köpekbalıklarının denizinde ABD hâlâ balina sözleri ile genç Babacana Seni ham yaparım demek zorunda kaldı!

\n

\n\n


Yazarın Son Yazıları

Trump (1) 15 Ocak 2021
Bir ‘Müjdeye’ Doğru! 21 Ağustos 2020
İtiraflar... 18 Ağustos 2020
“Toparlanma sinyalleri!” 14 Ağustos 2020
Ayasofya (17)… 7 Ağustos 2020
Ayasofya (16)… 4 Ağustos 2020
Ayasofya (15)... 31 Temmuz 2020
Anayasa (14)… 28 Temmuz 2020
Ayasofya (13)... 24 Temmuz 2020
Ayasofya (12)... 21 Temmuz 2020
Ayasofya (11)… 17 Temmuz 2020
Ayasofya (10)… 14 Temmuz 2020
Ayasofya (9)… 10 Temmuz 2020