Paylaş:

Türkkaya Ataöv

Son Köşe Yazıları

İran: Sonunda Ne Olur?

28.06.2010 05:39

Güncellenme: 28.06.2010 05:39

Obama 2009’daki başkanlığı kabul konuşmasında İran’a ilişkin verdiği “doğrudan ilişki” sözlerinden büyük ölçüde geri döndü. Şimdi, bu komşumuzu türlü yollardan yalnızlığa itmek istiyor. Önce kendine bağlı bakanlıkların ekonomik önlemleriyle ve ayrıca BM Güvenlik Kurulu’ndan son geçen kararın getirdiği siyasal baskıyla. Ancak, tüm bu çabaların Tahran yönetimini yolundan çeviremeyeceği söylenebilir. Vaşington’da baskıdan yana olan çevrelerin kimi sözcüleri de Amerikan ve BM önlemlerinin istedikleri sonucu doğurmayacağını en azından özel olarak ağızlarından kaçırıyorlar. Daha önemlisi, bu gidişten doğabilecek en kötü olasılık da şu: ABD’de ve İsrail’deki şahinler artık başka çıkar yol kalmadığını ileri sürerek İran’a silahla saldırıda ayak diretebilirler. İşte, bölgemiz ve dünya için de gerçek tehlike bu seçenektedir. Söz konusu önlemlerin başarısızlığı ancak emperyalizmin açık şiddet yanlılarını memnun eder ve onların çizdikleri yolun kapısını açar.

Öte yandan, şu önemli nokta da unutulmamalıdır: Tüm İran halkına bir ceza olan ekonomik yaptırımlar sıradan yurttaşı çok zor durumda bırakacak ve ayrıca İran’ın gururunu sarsıp ulusal duygularına da bir saldırı olacağından, direnme yolunu seçen Mahmud Ahmedinejad’ın başkanlığını da ayrıca pekiştirebilir. Dahası, yaptırım kararları bir yana, yasadışı yollardan büyük kazançlar sağlayan dev kaçakçılık ağı, Tahran’ın bu yeni koşullarda kapısını umutla çalmaktan geri kalmaz. Böyle bir durumda zarara uğrayan da ABD olur.

Önümüzdeki haftalarda Obama yönetimi bir dizi ekonomik önlem adımları atacaktır.

Örneğin, ABD Maliye Bakanlığı İran’ın para alanını, kısaca (resmi “Bank Merkezî” başta olmak üzere) bankalarını hedef alıyor. Ayrıca, Kongre’nin “Kapsamlı İran Yaptırımları” yasası bu ülkeyle yabancılar arasındaki tüm petrol ve arıtılmış petrol ürünleri alışverişini baştan sona denetleme amacını güdüyor. Bu “tüm” sözcüğünün içine 200.000 dolarlık ufak bir anlaşma da girdiğine göre, Obama yönetiminin onları bile “kara liste”ye alması bu önlemin en başta ABD’yi içinden çıkamayacağı bir açmaza iteceğini gösterir. Güvenlik Kurulu kararı ise büyük ölçüde simgesel düzeyde kalır.

Bu durumda, askerî müdahaleyi zaten son, tek ve geçerli seçenek olarak gören çevrelere gün doğmuş olacaktır. Dış baskı altında bunalan İran halkının Tahran yönetimine karşı ayaklanması olasılığı da gene aynı çevrelerin umutları arasındadır. Ancak, bu olasılık bugün çok uzak görünüyor; İran yönetiminin gücü düşünüldüğünde yarın daha yakın olmayacaktır.

ABD’nin tüm çabası onu siyasetini değiştirmeye zorlamak, uranyumu zenginleştirme girişiminden alıkoymak ve kapılarını Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın denetimine daha da açmaya zorlamaktır.

Gerçek şu ki, İran’da nükleer bomba yoktur; amacı bu olsa bile, bir tane edinmesi daha yıllar alır; onu atacak harp başlığı ve füze edinmesi de çok zaman gerektirir. Ayrıca, İran’ın hele bir üçüncü dünya ülkesi olarak, barışçı amaçlı nükleer enerji geliştirme hakkı vardır. Türkiye’nin ABD’nin başını çektiği baskı ve yıldırma düzeninde bir piyon olmaması gerekir.

Bugünün Köşe Yazıları

2025’ten 2026’ya iç ve dış politikada gelişmeler

Türkiye’de özellikle “hukuk devleti” ciddi sarsıntı geçiriyor. Hukuk devleti nasıl sağlanır? Bu “anayasanın üstünlüğü”nü ve “hukukun normlar hiyerarşisi”ni kabul eden sistemin ödün vermeden yürütülmesi ve tereddütsüz uygulanması ile mümkün olur.

Alev Coşkun

Venezüella olayı: Küreselleşmenin üçüncü aşaması

Küreselleşmenin birinci aşaması Sovyetler Birliği’nin çökmesi ile 1991’de başlamıştı:

Emre Kongar

Anadolu 2

Anadolu tarihi: Anadolu’nun tarihi bir anlamda Balkanlar, Kafkasya ve Ön Asya’dan gelen işgal, istila ve fetih dalgalarının tarihidir.

Özdemir İnce

Askeri güç ile siyaset: Geleceği olabilir mi? Avrupa- Çin dayanışması

Bence Trump, bugünkü dünyada pek de geleceği olmayan bir siyaset dönemi başlattı.

Orhan Bursalı

Dünya söyleniyor, Trump eğleniyor!

ABD’nin Venezüella Devlet Başkanı Maduro’yu eşiyle birlikte New York’a kaldırması, dağa kaldırmaktan daha kaba bir operasyon!

Mustafa Balbay

‘Dostum Trump’ın oyunlarında KAMU emekçileri, TÜİK’in sınır yok

Yeni yıla, şova da çok meraklı, ustası olduğunu ortaya koyan kimliği ile öne çıkmaktan vazgeçmeyen Trump, magazin şov yaratma ustası kimliği ile de yeniden seçilmesinden günümüze hemen her gün, kafa karıştıran, birbirinin tersi gibi de görünebilecek çıkışlarıyla hep başrolde, hep gündemde.. Aralık ayı boyunca Ortadoğu haritaları üzerinde, sonuçta Amerikan sermaye çıkarlarını ön planda tutan, elbette iç siyasetin güçlü lobileri ile de anlaşmalı, İsrail’in yanında, Çin’in dünya çapında kazanmakta olduğu gücü frenleyebileceğini düşündüğü siyasal çıkışların peşinde, İran’a çaktırmadan oyun kurduğu, Afganistan’da yeniden Taliban’ı yükselten projelerin peşinden koşturuyordu ki...

Şükran Soner

Sahte diploma skandalında yeni iddianame

Ankara 23. Asliye Ceza Mahkemesi’nde 123 sanık hakkında 4 yıldan 136 yıla kadar hapis isteniyor. İddianameye ulaştım.

Murat Ağırel

Müjdat Gezen’den Sadık Şendil’e bir selam...

Geçtiğimiz yılın sonunda Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nda iğne atsan yere düşmeyecek 2 bin kişilik salonunda izlediğim müzikal beni bir kez daha Gökmen Ulu’nun 2021 yılında yazmış olduğu Bir Kar Tanesinin Çığa Dönüşümü: Müjdat Gezen kitabına götürdü. Gezen’in Gökmen Bey’le paylaştığı Sadık Şendil’le ilgili anılarına bir kez daha göz attım.

Dikmen Gürün

Emperyalizm...

Son dönemlerde birçok siyasal çevre “emperyalizm” tanımını artık kullanmaz olmuştu.

Mehmet Şakir Örs

Maduro ve Rusya’nın Tavrı

Meseleye gelirsek: Trump, olayın ardından yaptığı basın toplantısında, ABD’nin Monroe Doktrini’ne atıfta bulundu. Dönemin ABD Başkanı Monroe’nun 1823’te ilan ettiği bu doktrin, bütün bir Amerika kıtasını, Avrupalı sömürgeciliğe kapatıyor ve ABD sömürgeciliğinin kapısını açıyordu. Monroe, dünyaya, “Latin Amerika’yı kimseye sömürtmeyiz. Sömürülecekse biz sömürürüz” diyordu. Böylelikle yakın dönemlere kadar Latin Amerika, ABD’nin arka bahçesi olarak kaldı. Soğuk Savaş döneminde bile Moskova’nın bu bölgeye fazla yaklaşmadığını hatırlamak gerek.

Deniz Berktay

Harita üzerinde mütalaa etmek - Nejat Eslen

Mustafa Kemal Atatürk, “Ben siyasi meseleleri de askeri vaziyetlerde olduğu gibi harita üzerinde mütalaa ederim” demiştir.

Olaylar Ve Görüşler

Vicdanı altınla değil, hakikatle tartmak - Abdullah Dörtlemez

Atinalı Timon, Shakespeare’in kaleminde cömertliğiyle tanınan, dostlarına servetini açan ama karşılığında nankörlük ve ihanet gören bir karakterdir.

Olaylar Ve Görüşler

Finalist

ilk yarının son düdüğünden önce Eren’in golü izliyor (ki yarısını akıl dolu asisti nedeniyle Icardi’ye yazmak gerekiyor). İkinci yarıda dengeyi yakalamaya çalışan Trabzonspor 55’te Augusto ile cevap veriyor. Ama Yunus ve Icardi; Bordo-Mavililerin final umutlarına engel oluyor.

Ebru Kılıçoğlu

Sürpriz değil

Kalite ve kadro zenginliğini sahaya yansıtan Galatasaray karşısında savunmada kalan Karadeniz ekibi zaman zaman kontrataklarla da Sarı-Kırmızılıların kalesinde tehlikeli oldu. Ancak Olaigbe, Ozan ve Zubkov uygun olmalarına rağmen bu fırsatları “cömertçe” harcadı.

Hayri Güner

Aç kalarak diyet yapmak doğru mu?

Güneş Aksüs

FAFO

Beyaz Saray’ın resmî hesabından paylaşılan bir fotoğraf ve üzerindeki dört harflik bir söylem, son günlerde dünyada olup biteni anlatmak için yapılan sayfalarca analizden çok daha kısa ve dikkat çekici.

Menü

İran: Sonunda Ne Olur?

Bugünün Köşe Yazıları

Yazarın Son Yazıları