Cin Şişeden Çıktı (15.12.2012)

1991 tarihli Amerikan kaynaklı strateji raporlarında yer alan Türkiye’nin “bölgesindeki dinamik, demokratik, güvenilir tek Müslüman ülke” imgesini 3 yıl içinde alaşağı eden gelişme 1994 yılında DEP milletvekillerinin yaka paça parlamentodan atılmaları olmuştu. \n

Amerikalı stratejistler Türkiye’yle ilgili gelecek öngörülerini yıllardır Kürt sorunu üzerinden inşa ediyorlar. 1994 yılının öngörüleriyle bugünkünü karşılaştırırsak arada farklar var mı? \n

1994, yemin krizinin ardından DEP’lilerin tutuklandıkları yıl. 18 yıl sonra Türkiye bu kez de BDP’li milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması meselesiyle karşı karşıya. \n

Bu olay ister istemez 1994’ü yeniden anımsattı. \n

1994’te Avrupa Parlamentosu Türk hükümetinin tavrını kınıyor, Türkiye’deki Kürt halkına özerlik çağrısında bulunuyordu. Avrupa’nın yanında ABD de kötümserleşmişti. Amerikalıların 1991’de bölgesindeki demokratik denge unsuru olarak tarif ettikleri Türkiye, üç yıl sonra her cenahta yerin dibine geçiriliyordu. \n

Türkiye, Kürt sorununda çözümsüzlüğe kilitlendikçe, dıştaki algısı bozuluyordu. Bu arada Rand Corporation’dan Graham Fuller, Kürtlere kültürel bağımsızlık tanıyan bir federasyondan ya da yarı özerklik modelinden söz ediyor, askeri çözümün sorunu daha da çetrefil hale getireceğini söylüyordu. \n

O yıllardaki Çiller iktidarı ise dıştan gelen tepkilere karşı bugünkü hükümeti andırır biçimde “Ne derlerse desinler, işimize karıştırtmayız” yaklaşımı içindeydi. \n

Uzmanlar arasında siyasal inisiyatifin PKK’nin eline geçeceği uyarısında bulunanlar da vardı. ABD eski büyükelçisi Abromowitz ise Kürt sorununun kronikleşeceğinin altını çiziyordu. (Bkz. Nokta dergisi 20-26 Mart 1994) \n

2012’de Tayyip Erdoğan hükümeti dokunulmazlıkları kaldırmayı göze alabilecek mi? Alırsa bunun dışta büyük bir tepkiye yol açacağını kestirmek zor değil. İçte de yeni bir mevzi ele geçirilmiş olmayacak, tersine PKK safları genişleyerek güçlenecek. \n

***\n

Şimdi de Amerikalıların 5 yılda bir yayımladıkları Global Eğilimler 2030 başlıklı rapordaki Türkiye öngörülerine bakalım. Raporun ülkeler arasındaki güç paylaşımına ilişkin bölümünde Türkiye’nin global ekonomide daha güçlü olabileceğine değiniliyor. Demografik eğilimleri inceleyen kısımda doğurganlık oranında keskin düşüşler görüldüğü ve Afrika ile Güneydoğu Asya’dan işgücü ithal edebileceği belirtiliyor.\n

Ancak asıl önemli nokta başka yerde. Raporda yer alan “Dünya için gelecek senaryoları” arasında Türkiye’nin ismi, “Cin şişeden çıkınca” senaryosunda geçiyor: Kürdistan oluşumunun Türkiye’nin bütünlüğüne tehdit olacağı ve bölgesinde önemli bir çatışmaya girme riskini arttırdığına değiniliyor. \n

Türkiye’nin Kürtlere uyguladığı sertlik yanlısı siyaset geçmişte Batı ile uzaklaşmasına yol açtı. Bugün ise bunun doğuracağı risklerin çok daha büyüğünü Suriye’ye bulaşmış olarak zaten taşıyoruz. \n

Suriye Kürtlerinin talepleri Irak’taki Kürt Bölgesel Yönetimi’nin gerisine düşmeyecektir. Türkiye’nin bu yeni oluşumlardan etkilenmemesi mümkün değil. \n

Barış içinde mi çözeceğiz, kan dökerek mi? Dokunulmazlıkların kaldırılması çatışmacılığı arttıracaktır. Vazgeçilmesi dileğiyle...