Ortadoğu savaşı ve yapay zekâ

Ortadoğu savaşı ve yapay zekâ

20.10.2023 03:00
Güncellenme:
Takip Et:

Dün bu sütunda, Yapay Zekâ’nın Ortadoğu’daki savaşının sona erdirilmesi hakkında ne gibi öneriler sunduğunu belirtmiş ve bu yanıtları bugün yorumlayacağımı belirtmiştim.

***

İlk izlenimim:

Yapay Zekâ, sorulan soruya yanıt olarak genellikle kabul gören ortalama bilgileri ve önerileri özetliyor; gerekiyorsa tarihsel bir perspektif de veriyor.

***

İkinci izlenimim:

Neyi nasıl sorarsan, yanıt ona göre değişiyor!

Örneğin önce soruyu “FİLİSTİN-İSRAİL SAVAŞI NASIL DURDURULUR?” diye sordum.

Bu sorunun yanıtlarını dün özetledim:

Bugün, bu soruyu, bu savaşı benim nitelediğim biçimde isimlendirerek “HAMAS-NETANYAHU SAVAŞI NASIL DURDURULUR?” diye sorduğumda verdiği yanıtı aktarıyorum:

“Hamas, birçok ülke tarafından terör örgütü olarak kabul edilen bir örgüttür.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas’a karşı İsrail’in askeri operasyonlarını yönetmiş ve Hamas’ı terör örgütü olarak kabul etmektedir.

Hamas ile İsrail arasındaki çatışmayı sona erdirmek için diplomatik ve siyasi çözüm yolları, ateşkese dayalı anlaşmalar ve uluslararası arabuluculuk girişimleri önemlidir.

Hamas-İsrail çatışmasını sona erdirmek için önerilen adımlar arasında diplomatik müzakereler, taraflar arasındaki iletişimin artırılması, uluslararası toplumun desteği ve ateşkese yönelik çabalar yer almaktadır. Ancak, bu sorunun çözümü karmaşık ve zorlu bir süreçtir ve her iki tarafın da istekli olması gerekmektedir.”

***

Üçüncü izlenimim:

Yapay Zekâ, sorulara, genellikle arama motorlarının kullandıkları dijitalize edilmiş toplam haber ve bilgilerin özetinden ibaret bir yanıt verdiği için...

Hem dünya haber ajanslarına egemen olan Batı Dünyası’nın (isterseniz doğrudan doğruya ABD deyin) görüşlerinin ve yaklaşımlarının ortalama bir özetini kullanıyor hem de siyasal ve ideolojik olarak onların çizgilerini yansıtıyor.

***

Dördüncü izlenimim:

Bilgiler ve yorumlar konusunda önemli sınırlamaları ve eksiklikleri var.

Aşağıda, Netanyahu ve Hamas hakkında sorduğum sorulara verdiği yanıtları alıntıladım.

Yapay Zekâ’nın Netanyahu’ya verdiği yanıt, bilgi sınırlamasını, Hamas’a verdiği yanıt ise Hamas ile Filistin Devletini veya halkını birbirine karıştırdığını gösteriyor.

***

Netanyahu İsrail’i temsil ediyor mu?

“Benim bilgi kesim tarihim Eylül 2021’dir ve o tarihe kadar Binyamin Netanyahu İsrail Başbakanı olarak görev yapıyordu. Ancak siyasi liderlik pozisyonları zaman içinde değişebilir. Netanyahu, İsrail’de Likud Partisi lideri olarak uzun yıllar boyunca Başbakanlık görevini üstlendi.

Ancak İsrail’deki siyasi durumu güncellemek ve Netanyahu’nun hâlâ İsrail’i temsil edip etmediğini veya görevden ayrılıp ayrılmadığını öğrenmek için güncel kaynaklara başvurmanız gerekebilir. İsrail’deki siyasi liderlik değişiklikleri demokratik seçimlerle gerçekleşir, bu nedenle güncel bilgilere ulaşmak önemlidir.”

Hamas Filistin Devletini temsil ediyor mu?

“Hamas, Filistin’de iki farklı siyasi varlık tarafından temsil edilmektedir. Hamas, Gazze Şeridi’nde kontrolü elinde tutan ve Gazze’de egemen olan bir örgüttür. Ancak, Hamas’ın Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) gibi uluslararası alanda Filistin halkını temsil etme yetkisi veya tanıma statüsü yoktur.

FKÖ, Filistin halkını temsil etme konusunda daha geniş uluslararası tanınmışlığa sahip bir kuruluştur ve uluslararası düzeyde Filistin halkını temsil etmektedir. Ancak, Hamas ve diğer Filistinli gruplar, FKÖ ile çeşitli anlaşmazlıklar yaşamaktadır.

Dolayısıyla, Hamas’ın Filistin Devleti’ni temsil edip etmediği konusu siyasi ve diplomatik bir anlaşmazlık konusudur ve bu konudaki görüşler farklılık gösterebilir. Hamas, belirli bölgelerde Filistin halkını temsil etmektedir, ancak uluslararası alanda Filistin halkını temsil etme yetkisi veya tanınması yoktur.”

***

Peki Yapay Zekâ verimli olarak nasıl kullanılabilir?

Herhangi bir arama motorunda arama yapmak yerine, öğrenmek istediğiniz konuyu bir Yapay Zekâ uygulamasına sorarsanız, daha çabuk bir özet alabilirsiniz.

Elbette bu özet, arama motorlarına egemen olan görüşlerin bütün hatalarını ve eksiklerini de içerecektir.

Yazarın Son Yazıları

İç cepheyi güçlendiren destan

İran’a da sıçrayan sıcak savaş, Türkiye’nin “Ortadoğu Bataklığı”na girmesinin ne denli sakıncalı olduğunu, İktidara bir kez daha anımsatmış görünüyor.

Devamını Oku
13.03.2026
Üçüncü darbe: 12 Mart

Bugün, ülkemizi bu karanlık döneme taşıyan “12 Mart 1971 Darbesi”nin 55. yıldönümü.

Devamını Oku
12.03.2026
Dava: İktidarın iletişim felaketi

Bir halk, bir iktidardan ne bekler?

Devamını Oku
10.03.2026
En korkunç yalan ve yalancı

Sizce en korkunç yalan hangisidir?

Devamını Oku
08.03.2026
Savaşa çare: 4 ülkede seçim!

Ortadoğu’daki savaşa ve bu savaşın ülkemize bulaşma olasılığına karşı tek çare, ABD, İsrail, İran ve Türkiye’deki seçimlerdir!

Devamını Oku
06.03.2026
Türkiye’ye füze düşerken, emperyalizmle savaş?

Bir İran füzesinin Türkiye’ye düştüğü sırada bir okurum soruyor: “ABD, İran’daki ‘Molla Diktatörlüğüne’ saldırdı.

Devamını Oku
05.03.2026
Savaşın tetikçisi ve asıl amacı

İsrail ve ABD’nin İran’a saldırısı, “Büyük Ortadoğu Savaşı”nın günümüzdeki son aşamasıdır.

Devamını Oku
03.03.2026
Emperyalizm, Lumumba, Musaddık, Allende ve Atatürk

ABD ve İsrail, İran’a saldırıyı başlattı.

Devamını Oku
01.03.2026
Statü: Anzaklılaştırma bakanlığı

Ey Okur Bu yazı, son yıllardaki akıl almaz trajik olayların yaktığı beynimin ürettiği bir İRONİ yazısıdır.

Devamını Oku
27.02.2026
Laiklik sadece devletin değil toplumsal barışın da temelidir

“Siyaset” ya da “Politika”; biri Osmanlıcadan biri Batı dillerinden gelen aynı anlama sahip iki sözcüktür.

Devamını Oku
26.02.2026
En korkunç darbe yargı eliyle laikliğe karşı darbedir!

Çağdaş Demokratik Devlet, kültürel, mukaddes ırk ve inanç kimlikleri ne olursa olsun, bütün vatandaşlarına eşit muamele eden devlettir.

Devamını Oku
24.02.2026
‘İktidar mensupları’nın da ‘vicdan’ları vardır (3)

Bu üç yazılık diziyi, Sosyal Psikolojik temellere dayanarak “Grup Baskısı” kavramı ve kimi zaman onunla çatışan “Bireysel Vicdan” hakkındaki bilgilere dayanarak yazdığımı açıklamalıyım...

Devamını Oku
22.02.2026
‘İktidar mensupları’nın da vicdanları vardır! (2)

“Komisyon”un raporuna ilişkin “Vicdani” soruları da Pazar gününe bırakarak...

Devamını Oku
20.02.2026
‘İktidar mensupları’nın da vicdanları vardır (1)

ÖNCE VİCDAN KAVRAMINI TANIMLAYALIM...

Devamını Oku
19.02.2026
Faşizmi siyaseten öldüren, onun ‘mutlak egemenliği’dir!

Tarih, Sosyoloji (Toplumbilim) ve Siyasal Bilim bize bütün Faşist Liderlerin ve Faşist Rejimlerin hem insanlık tarihinden hem insanlık değerlerinden, hem de kendi toplumsal ve kişisel gerçekliklerinden de kopmuş olduklarını gösterir.

Devamını Oku
17.02.2026
Adalet, bilim ve özgürlük, yok edilemez ki! (3)

Korku ne?

Devamını Oku
15.02.2026
Bilim karşıtlığı-2: Rasathane, güvercin ve katledilenler

Unutmayalım: Türkiye bugünlere cinayetlerle ve darbelerle getirildi ve YÖK de bir askeri darbe kurumudur!

Devamını Oku
13.02.2026
Üniversite çökertilirse gelecek kalmaz!

Son kabine değişikliği, seçimlere giderken ortamın daha gerileceğinin işareti olarak görülüyor.

Devamını Oku
12.02.2026
Sami Selçuk: ‘Kaba güç ölümcüldür!’ (8)

Cumhurbaşkanı, Türkiye genelinde toplam 25 bin 449 hâkim ve Cumhuriyet savcısının görev yaptığını belirtmiş.

Devamını Oku
10.02.2026
Sami Selçuk: Değiştirilen yargıçlar ve uzayan davalar (7)

Herhalde İktidar sayesinde (!) olağanlaşmış olan “Haksızlık, Hukuksuzluk ve Adaletsizlikler”, hukuk, yargı ve akademi çevrelerinde bütünüyle kanıksanmış olmalı ki, “Hukuksuzluk Olgusu” üzerine yazdığım yazılar, iki üç kişi hariç, bu çevrelerde, insanları utandıran bir sessizlikle karşılandı.

Devamını Oku
08.02.2026
Laik hukuk yoksa ne ‘süreç’ olur, ne ‘açılım’ ne de ‘barış’! (6)

DÜN 5 ŞUBAT LAİKLİK GÜNÜYDÜ!

Devamını Oku
06.02.2026
Hukuksuzluk en çok iktidara ve topluma zarar verir (5)

Hukuksuzluk, yani kuralsızlık ve keyfilik, en çok onu yapan iktidarlara ve onların yönettikleri toplumlara zarar verir; çünkü istikrarı bozar!

Devamını Oku
05.02.2026
Hukuksuzluk yapanlar hapisteyken... (4)

HUKUKSUZLUK, sadece devletin değil, toplumun da altını oyuyor: Adalet, güvenlik, ekonomi, iş hayatı, aile, günlük yaşam, ahlak, nezaket, terbiye, geleceğe umut, bütün değerler, kurallar, güvenceler yerle bir oluyor...

Devamını Oku
03.02.2026
Yemin, ahlak, hukuk, namus ve şeref (3)

Bugünkü makalem, bu konuda art arda yazdığım üçüncü yazı.

Devamını Oku
01.02.2026
Hukuksuzluk Türkiye Cumhuriyeti’nde sürekli olamaz!

Yine dünkü Cumhuriyet...

Devamını Oku
30.01.2026
Hukuksuzluk, ahlakı, güvenliği ve devleti de yok eder!

Dünkü Cumhuriyet’in manşeti “‘Çete Lideri’ne VIP ayrıcalığı” biçimindeydi...

Devamını Oku
29.01.2026
Engellenen on parmak mucizesi

Kitaplarımı önce el yazımla yazmaya başlardım.

Devamını Oku
27.01.2026
Uğur Mumcu’yu bir devrimci olarak anmak

Dün, Uğur Mumcu’nun 1993 yılında dinci/ faşistler tarafından haince katledilişinin 33. yıldönümüydü.

Devamını Oku
25.01.2026
Emperyalizmin bilinci ahlakı ve vicdanı

ABD, Suriye’yi teslim ettiği HTŞ (Ahmed eş Şara) ile IŞİD’le mücadele ve İsrail’le ittifak konularında anlaşıp artık SDG’ye ihtiyaçlarının kalmadığını ilan edince Kürtler şaşkınlık içinde, “ABD bize ihanet etti, ABD bizi sattı” kıvamındaki sözlerle yakınmaya başladılar.

Devamını Oku
23.01.2026
Yerli ve milli klavye mucizesini kim katletti?

29 Nisan 2025 günü elektronik postama bir mektup geldi...

Devamını Oku
22.01.2026
Sol tartışır sağ malı götürür (6)

Suriye’deki son gelişmeler, Emperyalizm ile radikal siyasal İslamın bütünüyle anlaştığını gösterdi.

Devamını Oku
20.01.2026
Kuramsal tartışmalar ve ittifak arayışları (5)

Gerek Kemalizm ve Atatürkçülük üzerine, gerekse Marksizm ve Sosyalizm üzerine yapılan kuramsal ve kavramsal tartışmaların sonu yoktur.

Devamını Oku
18.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 4

Türkiye şu anda “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” denilen “Şahsım Devleti” modelinden kaynaklanan bir “Rejim Bunalımı” ile karşı karşıya.

Devamını Oku
16.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 3

Kemalistler ile Sosyalistler arasındaki ittifak arayışı, tarihimizin en özgürlükçü Anayasası olan 1961 Anayasası sonrasında, TİP’in kuruluşu...

Devamını Oku
15.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları 2

Devletin ve toplumun bütünlüğü ile, Demokratik ve Laik Cumhuriyet Rejimi’ni korumak için bugünlerde dile getirilen, Kemalistler ile Sosyalistler arasında ittifak önerisi, bir hayli eskidir.

Devamını Oku
13.01.2026
Siyasette yeni ittifak arayışları (1)

ABD’nin Venezuela’yı basıp Başkan Maduro ve eşini alıp götürmesi, bütün dünyada “İç cephenin güçlendirilmesi” sorununu gündeme getirdi.

Devamını Oku
11.01.2026
Venezuela dersleri 3: Muhalefet

“İç cepheyi tahkim etmek için”, muhalefet de etnikçilik, dincilik ve mezhepçilik üzerinden bölücülük yapmamalı, Bağımsız Cumhuriyeti tehlikeye atacak iç ve dış süreçlere destek vermemelidir.

Devamını Oku
09.01.2026
Venezüella dersleri 2: Muhalefet ne yapmalı?

ABD Başkanı Trump’ın, Venezüella Başkanı Maduro’yu, konutunu basarak alıp götürmesi, bütün dünyada müthiş bir şok etkisi yarattı...

Devamını Oku
08.01.2026
Venezüella olayı: Küreselleşmenin üçüncü aşaması

Küreselleşmenin birinci aşaması Sovyetler Birliği’nin çökmesi ile 1991’de başlamıştı:

Devamını Oku
06.01.2026
Nüfusu eğitmek yerine ithal etmek!

Çağdaş Demokratik Devlet vatandaşlarının eğitimlerini çağın gereklerine göre belirlemek zorundadır...

Devamını Oku
04.01.2026