Venedik’te sinema tarihi
Mehmet Basutçu
Son Köşe Yazıları

Venedik’te sinema tarihi

30.08.2023 04:01
Güncellenme:
Takip Et:

Önce, geleneksel ön açılış gecesinde, yoğun sinema tarihinin yerel güncelliği vurgulanıyor. Festivale erken gelenler, öncelikle de İtalyan sinemaseverler için, Lido adası salı akşamı nostalji yüklü, güzel bir saygı gecesine dönüşüyor.

Bunaltıcı sıcakları geride bırakmış, yağmurlu, serin ve hüzünlü Venedik gecesinin yıldızı, sekiz ay önce yitirdiğimiz popüler İtalyan oyuncu; yönetiminde hiç rol almadığı, sadece oynadığı bir filmin senaryosunu kaleme almış olan Federico Fellini’nin (1920-1993) saplantılarını bile tatmin etmeye yakın dolgunluktaki göğüsleri ve cinsel çekiciliğiyle, dünyanın dört köşesindeki maçist izleyicinin düşlerini birkaç kuşak boyunca beslemiş olan Gina Lollobrigida (1927-2022)...

Tam elli yıl önce setlerden ayrılan Lollobrigida’yı 1995, 1997 ve 2011 yıllarında sadece üç kez, genellikle kendisini canlandırdığı filmlerde yeniden görebilmiştik...

Ön açılış gecesinde, önce Orson Welles’in 1958 yılında imzaladığı, 27 dakikalık “Gina’nın Portresi”ni, onarılmış yeni bir kopyadan izliyoruz. 

‘TAŞRALI KADIN’

Ardından, sadece İtalyan değil, Fransız ve Hollywood filmlerinde de sergilediği yorum gücü ve yeteneğiyle küresel bir yıldız olmayı başaran Lollobrigida’nın gençliğini, yazar/yönetmen Mario Soldati (1906-1999) imzalı “Taşralı Kadın”ın (La provinciale / The Wayward Wife, 1953, 113’) restore edilmiş pırıl pırıl kopyası eşliğinde yeniden alkışlıyoruz.

Bu akşam yapılacak resmi açılış gecesinde sinema tarihinden, tarihin sinemasına geçeceğiz. İtalyan yönetmen Edoardo De Angelis, Altın Aslan adayı 23 film arasında yer alan “Comandante” ile 2. Dünya Savaşı’ndan bir sayfa açacak... Aslında, son 10 yıl boyunca, Oscar’ların mostralık ön vitrini olarak nitelenen “Mostra İnternazionale del Cinema” bu güz yine bir Hollywood yapımıyla açılış yapmayı planlarken senaryo yazarları ve oyuncuların Los Angeles’ta süregelen grevi nedeniyle birkaç filmden vazgeçmek durumunda kalıyordu. 

Amerikan sinemasının beklenen kimi yıldız oyuncularının da dayanışma gereği, Venedik’e belki gelemeyecekleri dile getirilen söylentiler arasında... 

Güncel tarih, baskı altında yaşayan, hapislerde çürütülen, seyahat özgürlükleri kısıtlanan İranlı sinemacılara, özellikle de kadın sanatçılara destek toplantıları düzenlenecek Ukrayna da gündemdeki yerini koruyacak... 

‘SANSÜRCÜ ZİHNİYET’

Bağımsız bir sanat etkinliğinin özgür yapısı, devletler ya da güç odakları tarafından her alanda tezgâhlanan algı operasyonlarına kulak asmamayı gerektirdiği gibi, kimi baskı gruplarının, haklı nedenlere dayanarak doğru hedefleri amaçlasa da sansürcü zihniyetle flört edebilecek kadar köktenci tepkilerine de pabuç bırakmıyor. 

Woody Allen ile Roman Polanski’nin filmlerinin Lido’da yarışma dışı programlanıyor olması, bu tavrın bir göstergesi olarak yorumlanabilir.

Yazarın Son Yazıları

Hem sanatsal hem de politik

Festival seçkilerinin yüksek düzeyi, içeriksel ve biçimsel zenginliğin bir arada olmasıyla daha da önem kazanmıştı.

Devamını Oku
14.09.2026
Gazze’de katledilen, işyerlerinde ezilen insanlar

Mostra’nın sonuna geldik.

Devamını Oku
12.09.2026
83. Venedik Film Festivali’nden notlar: Gerçeğin içinde ve sınırların ötesinde...

Ana seçkinin en çarpıcı filmlerinden biri olan “Dau”, Rus asıllı yönetmen İlya Khrzhanovsky’nin (1975) yirmi yıldan bu yana üzerinde çalıştığı devasa bir projenin son noktası.

Devamını Oku
11.09.2026
Aşkın dayanılmaz hafifliği ve ağırlığı...

“Mostra” perdelerinde bu hafta sonu, hiç beklemediğimiz kadar hafif ama derinlikli, ummadığımız kadar da hoş ve eğlendirici, üstelik çok boyutlu ve düşündürücü filmlerden oluşan güzel bir “aşk” parantezi yaşadık.

Devamını Oku
09.09.2026
83. Venedik Film Festivali’nden notlar - Kanayan yaralar mozaiği

Son iki gün içinde izlediğimiz beş ilginç film, anlamlı bir bütün oluşturdu.

Devamını Oku
06.09.2026
83. Venedik Film Festivali’nden notlar - Söylemler klişeye dönüşürken...

Daha ilk günden, Altın Aslan adayı politik içerikli filmler henüz izlenmeden sinemanın içinde bulunduğu siyasal ve kurumsal ortamla ilgili polemik söylemler ön plana çıktı.

Devamını Oku
05.09.2026
83. Venedik Film Festivali’nden notlar - Dünden bugüne...

Venedik Film Festivali’nde dün akşam yapılan resmi açılış töreninden önce, 1 Eylül gecesi ön açılış vardı.

Devamını Oku
03.09.2026
83'üncü Venedik Film Festivali bu akşam başlıyor - Sinemanın değişen yüzü...

Bu akşam, İngiliz yönetmen Danny Boyle’un (1956) “Ink” adlı filmiyle başlamadan önce yapılacak açılış töreninde, Georges Clooney’in oyuncu, yönetmen ve yapımcı kimlikleriyle, mesleki yaşamının tümü için “Onur Altın Aslanı” alacağı 83’üncü Venedik Film Festivali, her zamanki gibi, sadece bir film yarışması değil, sinemanın hangi yöne evrildiğini, “auteur” kavramının bugün ne anlama geldiğini ve sinema salonu ile dijital platform arasındaki sınırların ne ölçüde eridiğini görmek için de önemli bir barometre olmayı sürdürecek.

Devamını Oku
02.09.2026
‘Kurtuluş’ filmi gösterime giriyor, Demirkubuz’un DVD paketi piyasaya sürülüyor: Fransa’da Türk sineması sonbaharı...

Fransa’da uzun zamandan beri, Türk sineması için bu denli zengin bir mevsim açılışı yaşamamıştık...

Devamını Oku
01.09.2026
79. Cannes Film Festivali bu akşam son buluyor: Kişisel özgürlükler, küresel savaşlar ve direniş...

Kişisel özgürlüklerin önemli bir parçası olan cinsel tercihler konusunu işleyenler yanında (Koji Fukada, Charline BourgeoisTacquet), küresel ölçekli, geçmiş ya da güncel savaş gerçeklerine el atan yönetmenlerin (Pawel Pawlikowski, Laszlo Nemes, Andreï Zviaguintsev...) filmleriyle başlamıştık festivale.

Devamını Oku
23.05.2026
82. Venedik Film Festivali Ardından: ‘Önce estetik mi, politik içerik mi?’

İşte, ödül listeleriyle birlikte durmadan ısıtılıp önümüze sürülen dilemma. Sanatsal etkinliklerde yarışma düzenlemenin temelindeki anlamsızlığı yeniden vurgulama olanağı getirmesi dışında, ne yararı olabilir ki bu sorunun?

Devamını Oku
08.09.2025
Oyun Atölyesi, Avrupa turnesinin ilk adımını Paris’te Gymnase Marie Bell tiyatrosunda attı

Oyun Atölyesi, Avrupa turnesinin ilk adımını Paris’te Gymnase Marie Bell tiyatrosunda attı

Devamını Oku
24.09.2024
81. Venedik Festivali son buldu, yönetmen Pedro Almodovar filmiyle Altın Aslan’ı kazandı: Geniş yelpaze...

81. Venedik Festivali son buldu, yönetmen Pedro Almodovar filmiyle Altın Aslan’ı kazandı: Geniş yelpaze...

Devamını Oku
09.09.2024
81 Venedik Festivali bu gece son buluyor: Memleketimizden insan manzaraları...

Memleketimizden insan manzaraları...

Devamını Oku
07.09.2024
Alt, üst ve çift kimlikler...

Alt, üst ve çift kimlikler...

Devamını Oku
06.09.2024
Tarih hesap sorar...

Tarih hesap sorar...

Devamını Oku
04.09.2024
Aşk ve yalanlar

Aşk, seks ve gerçek yalanlar...

Devamını Oku
02.09.2024
Sanatçının yalnızlığı

Sanatçının yalnızlığı

Devamını Oku
31.08.2024
Hepimiz yoğun bakımda mıyız?

Hepimiz yoğun bakımda mıyız?

Devamını Oku
29.08.2024
Kabuk değiştiren sinema ve savaş...

Kabuk değiştiren sinema ve savaş...

Devamını Oku
28.08.2024
Genç Türk sineması yine Venedik’te!

Genç Türk sineması yine Venedik’te!

Devamını Oku
24.07.2024
Cansu Baydar kısa filmiyle Venedik’te

Cansu Baydar kısa filmiyle Venedik’te

Devamını Oku
15.07.2024
Başa güreşmek... Bu yıl 77. kez düzenlenecek Cannes Film Festivali’nin seçkileri açıklandı

Başa güreşmek...

Devamını Oku
13.04.2024
Sorumlu ve yaratıcı sinema

80. Venedik Film Festivali sonuçlandı: Dengeli, çok odaklı ödül listesinde Türk sinemasına yer bulunamadı: Sorumlu ve yaratıcı sinema

Devamını Oku
11.09.2023
80. Venedik Film Festivali’nden notlar: Genç Türk sinemasının olgunluğu

80. Venedik Film Festivali’nden notlar: Genç Türk sinemasının olgunluğu

Devamını Oku
07.09.2023
80. Venedik Film Festivali’nden notlar: Yapay zekâ şaşkın insanlar

80. Venedik Film Festivali’nden notlar: Yapay zekâ şaşkın insanlar

Devamını Oku
05.09.2023
Venedik’te sinema tarihi

Venedik’te sinema tarihi

Devamını Oku
30.08.2023
Türk sinemasının Mostra’lıkları

Türk sinemasının Mostra’lıkları

Devamını Oku
27.07.2023
Evrim mi, devrim mi?

Evrim mi, devrim mi?

Devamını Oku
16.05.2023
Yenilikçi, genç jüri!

Yenilikçi, genç jüri!

Devamını Oku
09.05.2023