Merkez Türkiye!
Mustafa Balbay
Son Köşe Yazıları

Merkez Türkiye!

02.06.2015 06:00
Güncellenme:
Takip Et:

CHP’nin Merkez Türkiye projesi, 7 Haziran seçimleri sürecinde ekonomik söylemleriyle örtüşen bir çalışma.
CHP’nin 7 Haziran seçimlerinden sonra hükümeti kurması halinde ilk meyvelerini 2017’de vermesi planlanan bu proje, Erdoğan’ın Kanal İstanbul’undan en az 50 kat daha gerçekçi. O proje tamamen ranta dayalı, olasılıklar üzerinden arsa spekülasyonlarını getiren bir çizgi filmdi.
CHP’nin Merkez Ülke Türkiye projesi Türkiyenin coğrafi konumunu ete kemiğe büründürüyor. İbni Haldun’un vurguladığı daha sonra da Napolyon’un altını çizdiği gibi, coğrafya ülkelerin kaderini belirler. Bulunduğunuz konum ekonominizden demokrasinize kadar her şeyinizi etkiler. Bu bağlamda Türkiye, Doğu’nun batısında, Batı’nın doğusunda. Kuzeyi Avrasya, güneyi Afrika...
Soğuk Savaş döneminde Türkiye Batı Bloku kurumlarıyla birlikte hareket etmiş ve NATO’nun “ileri karakolu” olarak adlandırılmıştı. Zira NATO ülkeleri içinde Doğu Bloku’nun lideri Sovyetler Birliği ile coğrafyası iç içe olan tek ülkeydi.

***

Aralık 1991’de Sovyetler Birliği’nin çökmesinden sonra Soğuk Savaş da fiilen sona erdi. 90’lı yıllar boyunca Türkiye’nin stratejik konumu tartışıldı. İleri Karakolluktan Merkez Karakolluğa mı geçecekti, Batı’nın tümüyle kapsama alanından çıkıp kaderine mi terk edilecekti, kendisine her iki tarafta yer bulup ayrı bir merkez ülke mi olacaktı, her iki taraftan dışlanıp dalgalanmaya mı bırakılacaktı...
Soğuk Savaş sonrasında etrafımızdaki ülkeler kendilerini yeni duruma uyarlamaya çalıştılar.
Doğu Avrupa ve Balkanlar güvenliğini NATO, ekonomisini AB ile garanti altına almak istedi ya da AB ve Amerika onları bu konuma getirdi. Doğumuzdaki ülkeler ise Şanghay İşbirliği Örgütü’nü (ŞİÖ) kurup yeni bir bölgesel güç oluşturdu. Sovyetler’in çökmesinden sonra 8-10 yıl sendelyen, Pu-tin ile birlikte yeniden sahneye çıkan Rusya, kendisine bu dengede yer buldu. İran, Humeyni rejiminin kurulmasından bu yana herhangi bir uluslararası oluşuma üye olmuyor ama ŞİÖ ile yakın temas halinde.
Ortadoğu’ya ise Soğuk Savaş döneminde, Batı’ya kuzeyden inecek “kızıl” tehlikeye karşı “bütün” lazımdı o nedenle Arap milliyetçiliği öne çıktı. Soğuk Savaş’tan sonra ise “parçalı” gerekti, mezhepçilik bölgeyi tuz buz etti.

***

İşte bu coğrafyanın ortasındaki Türkiye’nin, en büyük talihsizliği 2000’li yılların başında AKP ile yönetilmesi oldu. AKP, Türkiye’yi uluslararası konumda güçlendirecek hiçbir plan çizemediği gibi, mevcut konumlarında da geri götürdü.
CHP’nin Merkez Ülke Türkiye projesinin ekonomik hedefleri, genel seçim stratejisinin parçası olarak önde tutuldu. Ancak bu proje Soğuk Savaş sonrasında Türkiye’de üretilmiş en iddialı stratejidir. Diplomasiyi, siyaseti ekonomiden ayırmak olanaksız. Ekonominiz güçlüyse daha etkili olursunuz.
CHP’nin merkez ülke projesine daha geniş bir perspektifte bakmak ve projeyi bu gözle değerlendirmek gerekir. CHP, Türkiye’nin kuruluş sürecinden bu yana varlığını sürdüren bir parti olarak başkalaşmadan değişime ayak uydurdu. 20. yüzyıl boyunca kuruluş devrimleri, çok partili yaşama geçiş ve sosyal demokrasi - sosyal devlet olmak üzere üç büyük devrime imza atan CHP, şimdi 4. büyük devrime ha-zırlanıyor.
Bunun adı demokrasi, özgürlük ve ekonomi devrimidir.

Yazarın Son Yazıları

İran ni-Çin hedef?

Haziran 2025’teki 12 günlük İranİsrail (ABD) savaşından sonra bu kez doğrudan ABD-İran savaşı gündemde.

Devamını Oku
21.02.2026
Meclis’ten Meclis’e tavsiyeler!

TBMM çatısı altında ama TBMM’nin genel işleyişi dışında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarını tamamladı.

Devamını Oku
19.02.2026
CHP’nin yüzde 60’lık potansiyeli!

İktidarın elindeki tek seçenek şu: Seçeneğini yok etmek, en azından aşağı çekmek!

Devamını Oku
18.02.2026
Münih meydan savaşı!

62. Münih Güvenlik Konferansı bu yıl sözcüğün tam anlamıyla “güvensizlik” konferansına dönüştü!

Devamını Oku
17.02.2026
Milli ekonomi!

7-8 Şubat’ta Viyana’da 11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi’ne katıldık.

Devamını Oku
14.02.2026
CHP’nin tek seçeneği!

Dün yayımlanan yazımızı gazetelerin zaman akışı gereği önceki gün akşam saatlerinde kaleme almıştık.

Devamını Oku
12.02.2026
Bütün duygularla CHP!

Dün uzunca bir aradan sonra CHP grup toplantısını izlemek için Meclis’e gittik.

Devamını Oku
11.02.2026
Transfer saldırısı!

Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan’ın CHP’den istifa etmesine giden süreç, büyük bir ayıbın içindeyken suçlayarak istifa etme şekli, hemen sonrasında düştüğü durum, her şeyiyle vahim bir çürümeyi gözler önüne seriyor.

Devamını Oku
10.02.2026
O ilk üç gün!

6 Şubat depreminin üzerinden üç yıl geçti.

Devamını Oku
07.02.2026
Emekli Gabar’dı!

Nasrettin Hoca’nın borçlarını ödemek için alacaklısına önerdiği formül malum...

Devamını Oku
05.02.2026
Epstein küre-selleşmesi!

Dünya gündemine oturan Epstein belgeleri bütün “pisliklerin” açığa çıkmasını mı sağlıyor yoksa bu “pislikler” üzerinden başka düzenler mi kuruluyor?

Devamını Oku
04.02.2026
İran’da hedef: Rejim değil, yöneticiler!

Venezuela’daki Trump usulü değişiklikten sonra gözler İran’da!

Devamını Oku
03.02.2026
Prof. Aksoy ve ADD...

Bugün Prof. Dr. Muammer Aksoy’un öldürülüşünün 36. yıldönümü.

Devamını Oku
31.01.2026
Oya Tekin anlatıyor!

Silivri Cezaevi’nden çıkmak kadar girmek de zor!

Devamını Oku
29.01.2026
Yeni bir dünya kurulur!

ABD Başkanı Trump’ın sadece dünyanın değil, kendi ülkesinin dengelerini de değiştiren, ucu açık bir “yeni dünya düzensizliği” denemesinin içindeyiz.

Devamını Oku
28.01.2026
Soğuk denizlere çıkış!

Grönland, Trump’ın ileri geri, yer yer magazin konusu olan çıkışlarından çok daha öte bir anlam ifade ediyor.

Devamını Oku
27.01.2026
Korkak bin kez... Cesur bir kez ölür!

Başlık Uğur Mumcu’nun yeri geldikçe kullandığı, bir bakıma “yaşam felsefesi” edindiği tanımlamalardan biri!

Devamını Oku
24.01.2026
Dünden geleceğe Suriye!

Suriye’de SDG ile Şam, daha önce yapmış olduğu anlaşmadan sonra bir anlaşma daha yaptı!

Devamını Oku
22.01.2026
Zeydan Karalar’ın kardeşleri!

27 Ocak Adana’da “özgürlük” beklentisinin miladı olmuş.

Devamını Oku
21.01.2026
Oyun yeniden kuruluyor!

18 Ocak Pazar Suriye’deki dalgalanmalar açısından yeni bir milat oldu.

Devamını Oku
20.01.2026
İmamoğlu, kazanacağı erken fark edilince tutuklandı!

İkti-dardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) kurucularından, partide, Meclis’te, hükümette sorumluluklar almış Bülent Arınç’ın 13 Ocak’ta Sözcü TV’ye verdiği röportaj, 4-5 manşet barındıracak kadar doluydu.

Devamını Oku
17.01.2026
Yavaş’a saldırının suyu çıktı!

Şu üç sorun yerel-genel iktidar işbirliği yapmadan kalıcı çözüme kavuşturulamaz: Deprem, kuraklık, orman yangınları!

Devamını Oku
15.01.2026
ABD Trump’la aslına dönüyor!

Her sabah güne iki soruya yanıt arayarak başlıyoruz...

Devamını Oku
14.01.2026
İBB 2026’ya sıfır borçla giriyor!

7 Ocak Çarşamba günü Ekrem İmamoğlu ile Silivri’deki görüşmemizin ana konusu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2025-2026 yılı bütçesiydi.

Devamını Oku
13.01.2026
Adana’dan Silivri’ye!

Çarşamba Silivri’deydik, bugün Adana’dayız!

Devamını Oku
10.01.2026
AKP transfer-fer arıyor!

AKP, emekliye zam oranını artıramayınca Meclis’teki temsil oranını artırmak için harekete geçti.

Devamını Oku
08.01.2026
Kontrolsüz güç, güç değildir!

Başlık klasikleşmiş bir anlatım.

Devamını Oku
07.01.2026
Dünya söyleniyor, Trump eğleniyor!

ABD’nin Venezüella Devlet Başkanı Maduro’yu eşiyle birlikte New York’a kaldırması, dağa kaldırmaktan daha kaba bir operasyon!

Devamını Oku
06.01.2026
İran’da çarşı karıştı!

Yeri geldikçe vurguluyoruz, Türkiye dünya ile komşu!

Devamını Oku
03.01.2026
2026: Çoktan seçmeli!

Halının altı o kadar çok yükseldi ki 2026’yı zor görüyoruz!

Devamını Oku
01.01.2026
2025’te yitenler!

2025’in son gününde, geçen 365 güne bakınca hayıflanmadan edemiyoruz...

Devamını Oku
31.12.2025
Topraklarımızda 10 bini aşkın IŞİD’li!

Yılın son pazartesi gündemini tahmin etmek zor değildi.

Devamını Oku
30.12.2025
Çöp bidonu sofra olmuşsa...

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın’ın 9 Aralık’ta TBMM’de mülakat eleştirileri yöneltip “Utanmıyor musunuz” sorusuna AKP’li mevkidaşının yanıtı şu olmuştu...

Devamını Oku
27.12.2025
Kevgir kubbe!

Libya Genelkurmay Başkanı Muhammet Ali el Haddad’ın Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaretten sonra ülkesine dönerken uçağının düşmesi sonucu heyetiyle birlikte ölümü, pek çok soru işaretinin doğumuna neden oldu.

Devamını Oku
25.12.2025
Kırılma-karılma süreci!

2025, 2026’ya hayli karışık, yeniden biçimlenmelere açık, seçenekleri bol bir siyasal gündem devrediyor.

Devamını Oku
24.12.2025
Gündeme uyuşturucu verdiler!

Toplumda ciddi sarsıntı yaratan operasyonlar için sık kullanılan cümlelerden biri şudur: Zamanlama manidar!

Devamını Oku
23.12.2025
Utanmazlar!

9 Aralık’ta TBMM Genel Kurulu’nda CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, “ayrıcalıklı” işe girenleri sıraladı.

Devamını Oku
20.12.2025
Taht oyunları!

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan, son günlerde bazen konuşmuyor!

Devamını Oku
18.12.2025
Gülşah Durbay’ın bıraktığı iz...

Ne zaman, zamansız bir ölüm haberi alsam aklıma ilk Yunus Emre’nin dörtlüğü gelir...

Devamını Oku
17.12.2025
Denetim elemanları...

Gündemde asgari ücret var.

Devamını Oku
16.12.2025