Entelektüelliğe sığ bir bakış!
Deniz Ülkütekin
Son Köşe Yazıları

Entelektüelliğe sığ bir bakış!

29.03.2024 14:23
Güncellenme:
Takip Et:

21. yüzyıl entelektüeli nasıl bir tipleme? Gelin bir bakalım…

Bir kere siz onu henüz tam olarak tanımıyorsunuz. Çünkü bugün aydın ve entelektüel olarak ana akım iletişim kanallarından size ulaşanlar önceki yüzyılın pratikleriyle kendilerini geliştirmiş ve donatmış kişiler.

Dolayısıyla düşünce biçimleri, algı becerileri buna göre şekillenmiş. Gördüklerini duyduklarını bu filtrelerden geçirip yorumluyorlar ve size aktarıyorlar.

Peki bu yüzyılın entelektüeli nerede? Onu YouTube’da içerik üretirken, Twitter’da “flood” hazırlarken bulabilirsiniz.

Kalın paragrafları pek sevmez, aktaracağı bilgiyi bölüp parçalayarak, maddeleştirerek sunar.

Okuduğu bilgi külliyatını kendince daraltır, çerçeve çizer, bu kimilerine yüzeysel üzerine emek harcanmamış bilgi gibi görünür.

Oysa onun okuyucuları değil takipçileri vardır. Ve bu takipçiler yüzlerce sayfalık kitapları okumayı, onlara bir video oyunundaymış hissi veren bir serüven değilse istemezler. Hatta bir konu üzerinde 10 dakika bilemedin 20 dakikadan fazla odaklanmak da istemezler. Yaşları düştükçe odaklanma süreleri azalır.

20. yüzyıl onlara “sığ” der. Onlar için bu durum bulundukları kuşağın gerçeğidir.

Aslında kuşaklar arasındaki çatışma yeni değildir. Yeni olan algı eşiklerindeki farklarının büyüklüğüdür.

20. yüzyılın övündüğü akademik değerler, 21. yüzyıl için gelişmenin önündeki engellerdir, günümüz gençlerinin “gelişme” dediği ise öncekiler için “yozlaşma”nın ta kendisidir.

20. yüzyıl entelektüeli ilgilendiği konuya kendini adamıştır. Uzmanlık edinmek için yıllarını vermiştir. O konuda söz söylemek bile çekince olmuştur. Çünkü usta-çırak ilişkisine bağlıdır.

Oysa günümüz algısında bilgi, çoklu yorumlama bileşenlerinin parçalarıdır. Çoklu görevlerle çalışma kültürü ve farklı dalları bir araya getiren laboratuvar çalışmaları öne çıkar.

Bilginin günümüzde büyük değeri var. Ancak bu değer çeşitlenmiş yaklaşımlarla işlenmediği sürece kolay kolay harekete geçemiyor.

Aslında bunun da bir nedeni var, veri akışının ortaya çıkardığı sonuçların bilgisayar teknolojilerinin gelişmesiyle inanılmaz ölçüde hızlanıp artması.

20. yüzyılın damıtılmış, yıllanmış bilgisi, bugünün deneyim odaklı öğrenme yaklaşımıyla karşı karşıya. Bu da entelektüelliğin ölümü mü demek?

Kim bilir, belki de yeniden tanımlanması gereken bir kavramdır. Siz ne dersiniz?

 

Yazarın Son Yazıları

Görünürlük paradoksu

Görünürlük paradoksu

Devamını Oku
27.12.2025
Öfke Yemi

Oxford Sözlüğü tarafından yılın sözcüğü seçilen kavram, sırf dilsel bir yaklaşım değil, aynı zamanda dijital çağa yönelik önemli bir teşhistir.

Devamını Oku
06.12.2025
Pandeminin mirası bir sessiz salgın: Gooning

Pandeminin ardından yalnızlık yeni bir biçime büründü. Ekranların ritmiyle biçimlenen çağda “gooning”, sırf bir cinsel pratik değil, dijital odak ekonomisinin bir yansıması.

Devamını Oku
08.11.2025
Zamanın parçalanmış belleği

Zaman artık yalnızca ölçülebilir bir akış değil belleği, siyaseti ve ekonomiyi biçimlendiren bir iktidar aracı

Devamını Oku
25.10.2025
Samimiyet çağında samimiyetsizlik

Samimiyet, insanlık tarihi boyunca güven ve içtenliğin karaktere yansımış bir göstergesi olarak tanımlanırdı.

Devamını Oku
05.10.2025
Diziler, şarkılar, davalar: Kimin sahnesi?

Diziler, şarkılar, davalar: Kimin sahnesi?

Devamını Oku
21.09.2025
Gündem zehirlenmesi

Artık “Yine ne oldu?” hissiyle uyanmak, politikleşmiş bir yorgunluğa dönüştü.

Devamını Oku
17.08.2025
Kamusal şizofreni

Söylenemeyenlerin çoğaldığı, herkesin birden fazla benlik taşıdığı bir çağda yaşıyoruz. “Kamusal şizofreni” artık siyasetçilerin değil hepimizin hastalığı.

Devamını Oku
26.07.2025
Makbul queer

Makbul queer

Devamını Oku
12.07.2025
Düşünüyorum, öyleyse susayım!

Düşünce artık içerikten çok niyetiyle, sahibinden çok kökeniyle yargılanıyor. Bu sessizlik çağında en büyük özgürlük, hâlâ düşünebiliyor olmak.

Devamını Oku
28.06.2025
1000 > 100 bin

İnfluencer dünyasında artık takipçileriyle derin bağlar kuran içerik üreticileri yani mikro etkileyiciler yüz binlere ulaşan hesaplara göre markaların çok daha fazla ilgisini çekiyor.

Devamını Oku
16.06.2025
Gülerken kızmak: Türkiye’de ofansif mizahın sınırları

Gülerken kızmak: Türkiye’de ofansif mizahın sınırları

Devamını Oku
25.05.2025
Kodlarda gizli erkek bakışı

Kodlarda gizli erkek bakışı

Devamını Oku
10.05.2025
Ne diyorsunuz? Anlamıyorum!

Ne diyorsunuz? Anlamıyorum!

Devamını Oku
03.05.2025
Elveda özgür Avrupa

Elveda özgür Avrupa

Devamını Oku
20.04.2025
Gerçeğin yokluğu

Gerçeğin yokluğu

Devamını Oku
12.04.2025
Umudu yaratanlar

Umudu yaratanlar

Devamını Oku
28.03.2025
Aklın çölleşmesi

Aklın çölleşmesi

Devamını Oku
15.03.2025
Korku ve ecel

Korku ve ecel

Devamını Oku
01.03.2025
Kendini gerçekleştiren kehânet ve Antigone

Kendini gerçekleştiren kehânet ve Antigone

Devamını Oku
23.02.2025
'Yapay zekâ kullanıyorum'

'Yapay zekâ kullanıyorum'

Devamını Oku
08.02.2025
Dünyanın en büyük sorunu (şimdilik)

Dünyanın en büyük sorunu (şimdilik)

Devamını Oku
01.02.2025
İhmalkâr

Bolu’da 78 yurttaşımızı yitirmemizle sonuçlanan otel yangınından beri sık duyduğumuz ve sürekli zihnimde tekrar eden kelime: İhmalkârlık.

Devamını Oku
25.01.2025
Ucubelerin sanatı

Ucubelerin sanatı

Devamını Oku
18.01.2025
Kaliforniya’da suyun başını tutanlar

Kaliforniya’da suyun başını tutanlar

Devamını Oku
10.01.2025
Genel izleyicinin tragedyası

Genel izleyicinin tragedyası

Devamını Oku
02.01.2025
Düş adacıkları

Düş adacıkları

Devamını Oku
30.11.2024
Tepkisiz toplum etkisiz siyaset

Tepkisiz toplum etkisiz siyaset

Devamını Oku
23.11.2024
Tekinsizliğe karışan deli

Birkaç farklı yerde, farklı tonlarda ve farklı cümlelerle bilgi sahibi olduğum bir anektod:

Devamını Oku
17.11.2024
Çaresizliğin zorbalığı

Çaresizliğin zorbalığı

Devamını Oku
08.11.2024
3F’den tek F’ye

3F’den tek F’ye

Devamını Oku
26.10.2024
4K netliğinde bir çaresizlik

4K netliğinde bir çaresizlik

Devamını Oku
05.10.2024
Hibrit kimlik ve sanal töreler

Hibrit kimlik ve sanal töreler

Devamını Oku
29.09.2024
Beyaz yakalı çobanlar

Beyaz yakalı çobanlar

Devamını Oku
22.09.2024
Gölgesinden korkan ülke

Gölgesinden korkan ülke

Devamını Oku
07.09.2024
Hangi geçmiş?

Hangi geçmiş?

Devamını Oku
17.08.2024
X etkisi ve cinsiyet politikası

X etkisi ve cinsiyet politikası

Devamını Oku
10.08.2024
Instagram’daki taşralı hayaleti

Instagram’daki taşralı hayaleti

Devamını Oku
03.08.2024
İdeoloji, adi suçlar ve pozitif ayrımcılık

İdeoloji, adi suçlar ve pozitif ayrımcılık

Devamını Oku
26.07.2024
İç ve dış düşmanlar, gölgeler

İç ve dış düşmanlar, gölgeler

Devamını Oku
19.07.2024