Soru: Eşimin sigortalılık başlangıç tarihi 1/2/1997 olup mevcut durumda 3300 prim gün sayısı bulunmaktadır. Eşimin rahatsızlıkları nedeniyle onkolog yüzde 40, genel cerrah yüzde 20 oranında rapor verdi. Eşimin engellilik durumuna göre emeklilik koşulları nedir? Vergi indirimi kalktı mı? Oran tespitinde yetkili SGK mi? Sağlık kuruluna sevk alırken çalışıyor olma şartı ile prim gün sayısı şartı var mı? Sevk ücretini sigortalı mı ödüyor? Hüseyin Ü.
Sigortalılara malullük sigortası kapsamında aylık bağlanabilmesi için;
- Çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmesi,
- En az 10 yıldan beri sigortalı olması, [Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sağlık kurulunca, sigortalının sürekli başkasının bakımına muhtaç durumda olduğuna karar vermesi halinde bu koşul aranmaz.]
- En az 1800 gün prim ödemiş olması,
gerekmektedir. Çalışma gücünün en az yüzde 60’ının kaybedilmesine ilişkin malullük tespitini sigortalı işten ayrılmadan da yaptırabilmektedir. Dolayısıyla sigortalılığı devam ederken malullük durumunu tespit ettirmek isteyen sigortalıların en son çalıştıkları işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezlerine müracaatı gerekmektedir. SGK’nin ilgili birimince en az 1800 prim gün sayısı bulunan sigortalının sevk işlemleri; maluliyet tespitine ilişkin masraflar kurum tarafından karşılanmak üzere, sigortalıların ikamet ettikleri illerde bulunan Sağlık Bakanlığı tarafından sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye yetkilendirilmiş devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile devlet üniversite hastanelerine yapılmaktadır.
Malullük durumunun tespitini isteyen sigortalının talep tarihinden önceki 6 ay içerisinde kurumca yetkilendirilmiş hastanelerce düzenlenmiş durum bildirir sağlık kurulu raporu var ise sigortalının hastaneye yeniden sevki yapılmadan doğrudan SGK sağlık kurulunca maluliyet değerlendirmesi yapılmaktadır.
İlgili sağlık kuruluşları sigortalıların engellilik oranlarını Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlerken sağlık kuruluşları tarafından hazırlanan bu raporlar, SGK sağlık kurulu tarafından farklı bir yönetmelik olan Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilmektedir. Bu durumda, sağlık kuruluşları tarafından belirlenen çalışma gücü kayıp oranları ile SGK sağlık kurulu tarafından belirlenen oranlar birbirinden farklı olmaktadır.
SGK sağlık kurulunca malul sayılan sigortalı, sürekli olarak başkasının bakımına muhtaç ise sadece 1800 gün, bakıma muhtaç değilse 1800 günle birlikte en az 10 yıllık sigortalılık süresi şartını yerine getirmek ve işten ayrılmak kaydıyla malullük aylığı talebinde bulunabilecektir.
Eşinizin mevcut durumda sigortalılık başlangıç tarihinin 1997 yılı ve prim gün sayısının 3300 gün olması nedeniyle malullük sigortasından aylık talebinde bulunabilecektir.
Diğer taraftan, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan SSK sigortalılarına yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin uygulama, 15/1/2025 tarihi itibarıyla 7538 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmış, engelli sigortalılar hakkında 5510 sayılı kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında çalışma gücü kaybı yüzde 60’ın altında olanlara ilişkin maddenin uygulanması öngörülmüştür.
Çalışma gücü kaybı yüzde 60’ın altında olan SSK sigortalılarına sigortalılık başlangıç tarihine göre kanunda belirtilen sigortalılık süresi ve prim ödeme gün koşullarını da yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. Sigortalılık başlangıç tarihi 2008/Ekim öncesi olan SSK sigortalılarının bu kapsamda sağlık kuruluşuna sevk işlemi yapılırken en az 16 yıllık sigortalılık süresi ve 3700 prim gün sayısının olması şartı aranmaktadır. Bu kapsamda çalışma gücü kaybı tespiti yine SGK sağlık kurulunca Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmaktadır. Mevcut durumda eşinizin 3300 günü bulunması nedeniyle yaşlılık sigortası yönünden hastaneye sevk işleminin yapılması için en az 3700 prim gün sayısını doldurması gerekmektedir. 3700 prim gün sayısı bulunan sigortalının çalışma gücü kaybının tespitine ilişkin masraflar kurum tarafından karşılanmaktadır.
EKSİK GÜN KODU NE OLMALI
Soru: Apartman yönetimi olarak haftada 1 gün 1 saat bayan temizlik hizmeti almak için apartmanımıza işyeri sicil numarası aldık ve kolay işverenlik kapsamında ayda 1 gün olarak sigortalının girişini yaptık. Sigortalının eksik gün nedenini “06” mı yoksa “17” koduyla mı yapmamız gerekiyor? Mebrure M.
Sosyal Güvenlik Kurumu’nca (SGK) belirlenen eksik gün nedenlerinden “17” nolu kod ev hizmetlerinde çalışan sigortalılar için seçilmektedir. Apartman yöneticiliği için kısmi süreli iş sözleşmesi düzenlenerek “06” numaralı koddan bildirim yapılması gerekmekte olup “17” numaralı kod apartman yöneticiliği için uygun değildir.
SORULARINIZ İÇİN
nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.
