Yuvarlakçay destanı

14 Haziran 2012 Perşembe
\n

Yaşam alanlarımızı ülke ölçeğinde tehdit eden HES’lere karşı ilk büyük direnişin öyküsü

\n\n\n\n\n

Bu hafta Uygarlıkların İzinde köşemizi yaşam alanlarımızı ülke ölçeğinde tehdit eden HESlere karşı ilk büyük direnişin öyküsüne ayırıyorum. Köyceğiz sevdalısı Yusuf Yavuzun kaleme aldığı destanı özetleyerek yayımlıyorum.

\n

Efsanevi direniş

\n

Bu satırlar, efeler diyarında yaşanan bir direnişin öyküsüdür. Türkiyede yaşam alanlarını tehdit eden HESlere karşı ilk kapsamlı direnişi başlatan Yuvarlakçaylıların efsanesidir.

\n

Yuvarlakçay, Güney Egenin gölüyle ünlü Köyceğiz ilçesine bağlı Beyobası beldesi ve yöredeki pek çok köyü besleyen nehrin adı. Yöre insanıyla etle tırnak gibi birbirine geçmesinin öyküsü var.

\n

Bundan 200 yıl kadar önce, Çiçek Baba Dağının kalbinden Köyceğiz Gölüne akan nehir kurur Yeraltına çekilen nehir, bu sudan beslenen yöre insanını yedi yıl boyunca kuraklık ve fakirlikle terbiye eder.

\n

Çaresizlik içindeki yöre halkıSuyungözüdenilen bölgedeki kutsal çınarların altında toplanarak günlerce sürecek suya şükran duasına başlar Oyunlar oynanır, türküler söylenir, adaklar adanır, dayanışma giderek şölene dönüşür.

\n

Günler böylece akıp giderken, topların patlatıldığıTopgözünden yeryüzüne çıkarak kendini gösteren sular şırıl şırıl akmaya başlar; beklemekten yorgun düşen halkın canına can katar. Bereket saçarak yuvarlana yuvarlana Köyceğiz Gölüne ulaşan sular, burada Yuvarlakçayadını alır.

\n

Suyungözü yeniden yaşam saçmaya başlamıştır

\n

Yuvarlakçaylılar, İşte o zamandan beri Hızırın yetişmesiyle birlikte bereketin getirdiklerine; yani yaşamın kendisine saygımızı sunmak için, yuvarlanan çayın kenarında, Suyungözünde şükranlarımızı sunarızdiye anlatıyorlar o günleri...

\n

Önce ağaçlar kesildi

\n

Ancak aradan geçen uzun zaman içinde çok şey gibi ülkenin suları da satılmaya başlanmıştır... Yuvarlakçayın suları da bundan nasibini alır. Can verdiği yedi köyün ahalisi su kullanım hakkının bir tekele verilmesi tehlikesine karşı yaşam hakkını savunmak için yine çınarların altında, Suyungözünde toplanır.

\n

Ancak verilen sözler tutulmaz, önce ağaçlar kesilmeye başlanır, ardından da iş makineleri vadiye girmeye

\n

‘Yetti gari’ denince

\n

Yetkililere dertlerini anlatamayan Yuvarlakçaylılar, işin başa düştüğünü anlayıp, yetti garidiyerek sularını vermemek için aylarca sürecek olan nöbete başlarlar Çünkü vadideki köylerin hepsi bu su ile yaşamını sürdürmektedir. Önce kesilen ağaçların tomruklarına el koyarlar ve geri vermezler.

\n

Yuvarlakçaylıların su nöbeti, bütün ülkeye örnek olur. Kurdukları kocaman çadırda tam sekiz ay aralıksız direnirler...

\n

Bu arada direnen köylülere karşı davalar açılır. Öyle ki 1121 köylü hakkında sudan sebeplerle soruşturma başlatılır Direnişi kırmak için her türlü yol denenir. Ancak Yuvarlakçaylılar etle tırnak gibi birbirine kenetlenir. Köylüler kendileri için yaşam demek olan sularını vermemek için karşı davalar açarlar... Tüm davaları da kazanırlar. HESlerin bütün izinleri iptal edilir.

\n

En güzel türkü

\n

Her türlü siyasi görüşten insanın, ekmek için, su için, yaşam hakkı için bir araya gelişi, son yıllarda bu topraklarda yakılan en güzel türküdür. Bu türkü hep bir ağızdan söylenmeye başlayınca, HES şirketi 2010 Nisanında Yuvarlakçay projesinden vazgeçer.

\n

Ancak Yuvarlakçaylılar sularına şükran günlerini unutmazlar. Dört yıldır yeniden kenetlenerek yaşamı çekip çeviren kadim su hakkının anlamını dillendirmeyi daha bir coşkuyla sürdürürler...

\n

Çiçek Baba Dağının eteklerinde, Yuvarlakçayın kaynağında her yıl mayısın son pazar günü toplanıp suya şükranlarını sunan yöre halkı, bu yıl 27 Mayıs günü Beyobasında buluşup, çoluk çocuk, kız kızan yine suyun gözünde toplandılar Yine halaylar çekildi, türküler söylendi, zeybekler oynandı. Doğanın onlara verdiklerinin bilinciyle doğaya, yaşama karşı şükranlarını sundular.

\n

‘Halkın gücü’

\n

Beyobası Belediye Başkanı Besim Özbek, yaklaşık 3 bin kişinin bir araya geldiği bu geleneği sonsuza kadar yaşatmak istediklerini söylüyor. Her yıl mayıs ayının son pazar günü tüm Türkiyeyi Suyungözüne davet ediyor.

\n

Yuvarlakçay halkıyla birlikte su nöbeti tutan Başkan Özbekin ülkenin diğer yörelerinde sularını korumak için HESlere karşı mücadele edenlere söyledikleri ise şunlar:Diklenmesinler ama dik dursunlar. Halkın önünde durabilecek hiçbir güç yoktur! Şimdi Yuvarlakçayda hiçbir HES projesi yok. Olsa bile halk buna izin vermez artık...

\n

Evet... Yuvarlakçay artık bir Ege türküsü... uzuuun bir zeybek... Türkiyedeki umutsuzluğa ve sinmişliğe karşı verilmiş en güzel yanıt.

\n

Yolunuz düşerse; Köyceğiz Beyobası Belediyesi sizi karşılamaya hazır. (0252) 272 00 27

\n\n

Yazarın Son Yazıları

Gürhan Tümer... 3 Ekim 2013
Bugün Barış Günü 1 Eylül 2013
En Gencimiz Oktay Akbal 28 Ağustos 2013
Kıyılarda Teftiş! 25 Ağustos 2013
Ahmet Eyüce 21 Ağustos 2013
Eskişehir'deki 'Ergenekon' 14 Ağustos 2013