Bir Ukrayna daha mı?

20 Mayıs 2024 Pazartesi

Gürcistan’da sokaklarda Avrupa Birliği bayraklarıyla yürüyen protestoculara ilişkin haberleri ilk gördüğümde üzerinde durmadım. AB bu ülkeyi kendi nüfuz alanına almak, NATO Rusya’yı çevrelemek amacıyla 2003’ten bu yana durmadan kurcalıyor: “Gül Devrimi”, Rusya ile savaş, istikrarsız, baskıcı, mafya oligark rejimleri derken ülke bir türlü istikrara kavuşmadı. Şimdi de AB yanlısı, NATO’ya katılmaya istekli olduğunu sık sık tekrarlayan ama Rusya ile iyi ilişkiler içinde kalmayı arzulayan “Gürcistan Rüyası” Partisi hükümeti gelirinin yüzde 20’sinden fazlası yurtdışından gelen STK’leri, “Yabancı Ajan” olarak kaydolmaya zorlayan bir yasayı meclisten geçiriyor. Yasaya karşı çıkan STK çevreleri, “Bu yasa Kremlin kaynaklıdır, Gürcistan’ın AB’ye girmesini önlemeye yöneliktir” diyorlar.

“Sıradan işler” diyordum ki X’te paylaşılan bir fotoğraf beni durdurdu: Almanya Dışişleri Komitesi Başkanı Michael Roth, “Yabancı Ajan” yasası tasarısını protesto eden göstericilerle el ele yürüyordu. Fotoğrafı paylaşan “İnanılır gibi değil” diyordu; “Çin dışişleri bakanının Fransa’da ‘Sarı Yeleklilerle’ el ele yürüdüğünü düşünün”...

BİRİ KOMPLO MU DEDİ?

“Michael Roth, çarşamba günü protestoculara katılan Letonya, Litvanya, Estonya, İzlanda dışişleri bakanları orada ne arıyor?” diye araştırmaya başlayınca sandığımdan daha kötü bir resimle karşılaştım. Roth, Tiflis’te göstericilere hitaben yaptığı konuşmada, “Yalanlara ve komplo teorilerine inanmayın. Biz radikal değiliz. Siz de radikal değilsiniz. Sizler sıradan Avrupalılarsınız; Avrupa’nın temsil ettiği demokrasi ve özgürlük için mücadele ediyorsunuz” diyormuş. “Gürcüler Avrupalı mı” sorusu kadar, “3.7 milyon nüfuslu Gürcistan’da aktif 400’dan fazla STK, her biri 10 kişi istihdam etse, aldıkları mali kaynakların açıklanmasını istemeyen AB yanlısı 40.000+ kişi, ülkede ne yapıyor” sorusu da önemli.

Söz konusu yasa meclisten geçti ama protesto gösterileri devam ediyor. Yasayı veto etmeye hazırlanan Gürcistan Devlet Başkanı Salome Zurabişvili bir Fransız vatandaşı, geçmişte Fransa Dışişleri Bakanlığı’nda çalışmış, İtalya’daki Fransız büyükelçiliğinin üçüncü sekreteri, Birleşmiş Milletler’deki Fransız daimi misyonunun ikinci sekreteri, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Fransız büyükelçiliğinin ilk sekreteri, NATO’daki Fransız daimi misyonunun ilk sekreteri ve Avrupa Birliği’ndeki Fransız daimi temsilci yardımcısı olmuş. Zurabişvili 2003 yılında, “Gül Devrimi” sırasında, Fransa’nın Gürcistan’daki olağanüstü ve tam yetkili büyükelçisi olarak atanmış, Mart 2004’te de dönemin Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili tarafından da dışişleri bakanı olarak.

Yasayı veto etmeye hazırlanan, Zurabişvili, 26 Ekim’de yapılacak genel seçimlerle ilgili, CNN’e verdiği demeçte, “Toplumun bu seferberliğini ve siyasi partilerin bu konsolidasyonunu bu seçimleri kazanmak için kullanmalıyız çünkü Avrupa yolu budur’ diyormuş. Roth sözü “komplo teorilerine” boşuna getirmiyor.

FİLLER TEPİŞİRKEN

Ukrayna’da “Meydan” olaylarıyla başlayarak bugüne gelen süreci düşündüm: Ukrayna, NATO-AB bloku ile Rusya arasına sıkışınca çıkan savaşta, 41 milyon nüfuslu ülkede bugüne kadar 50 binden fazla Ukraynalı yaşamını kaybetti, yaklaşık 8 milyon Ukraynalı göç etmek zorunda kaldı. Şimdi de AB ve NATO bloku Rusya’yı güneyden kuşatmak için Gürcistan’ı Batı’nın nüfuz alanı içine almaya çalışıyorlar. Rusya’nın bunu önlemeye kararlı olduğu anlaşılıyor. AB, ekim seçimlerine, eğer yapılabilirlerse müdahale ederek sonuçları belirlemek için elinden geleni yapacak. Rusya da öyle. Seçim sürecinde, sandık başında kim bilir nasıl provokasyonlar yaşanacak, hangi komplolar çarpışacak? Yeni bir vekâlet savaşı, bir “Ukrayna felaketi” olasılığı daha şekilleniyor.

Kapitalizmin yapısal krizinin, içinde büyük güçler arası emperyalist rekabet ve askerisınai-kompleks öne çıktıkça, dış politikada savaşlar sıradanlaştıkça, kısacası bir “küresel savaş rejimi” (Michael Hardt&Sandro Mezzadra) şekillendikçe, “filler” daha sık tepişecek, küçük, orta çaplı (bağımlı) ülkeler, toplumların da siyasi ekonomik istikrarı, iç barışı sağlayamadıkları oranda, tepişen “fillerin” ayakları altında ezilecek.



Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları

En tehlikeli aşama 20 Haziran 2024

Günün Köşe Yazıları