30 Ağustos 2015’te kaleme aldığım “Modanisa’dan giyin, Kiralık Aşk’la gevşe!” başlıklı yazıma şirket adına avukat Esma Özer’den bir cevabî mektup geldi. Tekzip değil… Esma Hanım, öncesinde yaptığımız telefon görüşmesinde son derece nazik ve zarif şekilde altını çizdiği, gönderdiği mektupta da tekrar vurguladığı üzere, herhangi bir hukuki girişimden ziyade bizi bilgilendirmek amacıyla hareket etmekte.
Yazıyı okumamış olanlar ve aradan da epey zaman geçtiği için bir özet verelim:
Dindar-muhafazakâr kadınlara yönelik online alışveriş şirketi Modanisa (“Modanisa Elektronik Mağazacılık ve Ticaret A.Ş.”), yaz aylarında ekrana gelip büyük bir başarıyla hâlâ yayında ve zirvede olan “Kiralık Aşk” dizisinin reklam arasında “din ve popüler kültür” ilişkisi üzerine beni bir eleştirel-çözümleme yapmaya kışkırtan tanıtım filmiyle dikkatimi çekmişti. Filmde Füsun Önal’ın 1970’lerde genç olanların zihninde unutulmaz izler bırakmış “Senden Başka” adlı şarkısı, sözleri Modanisa’nın giysi tanıtımına uyarlanmış şekilde kullanılıyordu. Sözgelimi, şarkının “Yaktı bir ateş gibi inan ki/O kor dudakların var ya” dediği yerde reklamda “Bulunmazdı yaz ayı gelince/Uzun kollu tunikler” sözlerini duyuyorduk.
Sanırım yazıdaki bazı yorumlar rahatsızlık yaratmış ve bunun anlaşılır olduğunu düşünüyorum. Mesela şöyle yazmışız:
“Böylece bir dini pratiğe [tesettür] teşvik yolunda ilahiler, salât u selâm veya na’t-ı şerif’ler yerine, katı-mutaassıp dindarları rahatsız etmesi kuvvetle muhtemel bir dekolte pop şarkısı işlerliğe sokuluyor. Dahası bu, kızların eteklerinin bırakın dizüstünü, neredeyse baldır-üstü olduğu bir popüler dizinin içerisinden yapılıyor.”
Yaklaşık 4 buçuk ay sonra da olsa yazıma gelen cevabî metne teşekkür ediyor ve onu paylaşmayı sorumluluk sayıyorum. Avukat Özer’in mektubunun yazdıklarımla alâkalı kısmı, noktasına-virgülüne dokunulmaksızın şöyle:
“Modanisa, ülkemizde üretim yapan firmaları, kendi tasarımını yapıp üretmeye çalışan tasarımcılarımızı, Dünya’ya ulaştırmaktadır. Nitekim Modanisa girişimi başarılı olmuş ve bugün İstanbul’un Anadolu’nun birçok şehrinden tasarımcıların ürünleri Modanisa.com aracılığı ile Amerika, Çin, Fransa gibi Dünya’nın birçok ülkesine ulaştırılabilmektedir.
Bu bağlamda bu amacını gerçekleştirmek için ticari faaliyetlerini yürüten Modanisa geçtiğimiz yıl itibari ile bilinirliğini arttırmak amacı ile küçük çaplı da olsa televizyon reklamı vermeye başlamıştır. Bildiğiniz gibi TV reklamlarını şirketler outsource etmekte ve bu işlemler ajanslar tarafından yürütülmektedir. Ajanslar ise reyting listelerine göre en çok reyting alan anlara reklam eklemektedir.
Modanisa’nın özellikle Kiralık Aşk adlı dizinin fanlarına yönelik bir girişimi bulunmamakta sadece reyting anına denk geldiği için o anda reklamı çıkmaktadır. Bu bağlamda yaptığınız yorum aslında yanıltıcı olabilmektedir, çünkü Modanisa’nın hedefi yanlış bir algı kullanmak değildir. Bir ticari şirket olarak Modanisa ideolojik bir amaç taşımamakta sadece muhafakar giyinen kadınların da ihtiyacı olan kıyafet alışverişi yapmaları için elektronik ticaret platformu oluşturmakta ve yerli bir e-ticaret başarı hikayesi yazmak istemektedir.
Muhafakar giyinen kadınların da günümüz sosyal ortamında bulunduğunu, diğer tüm kadınlarla aynı Dünyayı yaşadığını dolayısı ile aynı hak ve özgürlüklere sahip olması gerektiğini düşünen Modanisa başkaca hiçbir ideolojik ve siyasi düşünce ile hareket etmemektedir. Hal böyle iken şirketi biraz tanıyınca sizin gibi değerli kalemlerimizin de açıkca şirket ismi kullanarak bu ideolojik oluşuma şirketi aracı etmeyeceğini düşünüyorum çünkü bu gerçekten Modanisa için haksızlık ve kişilik hakkı ihlali olur. Sizden bu bilgiler ışığında yazınızı tekrar gözden geçirmenizi istirham ederim.
Bir avukat olarak ülkemizde en çok da bizler basın ve düşünce özgürlüğünü savunuyoruz ve savunmalıyız da. Dolayısı ile yukarıdaki istirhamımı yazınıza yönelik bir yaptırım talebi olarak nitelendirmemenizi rica ederim. Sadece müvekkilimi anlatmak ve yanlış bir yanılgıyı ve hak ihlalini düzeltmek çabasındayım.”
