Sürdürülebilir kalkınma, sürünen halk
Veysel Ulusoy
Son Köşe Yazıları

Sürdürülebilir kalkınma, sürünen halk

24.09.2023 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Ülkedeki mülteci/misafir sayısını bile bil(e)meyen kurumlarımız Birleşmiş Milletler bünyesinde fikir birliğine varılan Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündemi stratejisini sayfasında yayımlamış.

Hangi kurumlar mı?

Tabii ki başta TÜİK.

Neler yok ki bu strateji, bu planın içinde!

On yıllardan beri ağzımızda sakız gibi çiğnediğimiz hemen her şey var.

Yoksulluğa son, açlığa son, sağlık ve kaliteli yaşam, nitelikli eğitim, toplumsal cinsiyet eşitliği, insana yakışır iş ve ekonomik büyüme, eşitsizliklerin azaltılması, sürdürülebilir şehirler ve topluluklar, iklim eylemi, barış, adalet ve güçlü kurumlar...

Saymakla bitmiyor.

Yüzünüzdeki o acı gülümsemeyi görür, kafanızdaki soruları da duyar gibiyim.

Şu saydığımız ve renkli infografik ile TÜİK sayfasında detaylı bir açıklaması yapılmış bir tek faktörün ülkemizde olumlu hale dönüştürüldüğünü gören varsa bir adım öne çıksın dediğimizde hangi TÜİK yetkilisini göreceğimi merak ediyorum. 

Büyüme mi, sürdürülebilir şehirler mi?

Toplumsal cinsiyet eşitliği mi?

Ya da “İnsana yakışır...” diye başlayan faktör mü?

Ülkenin biriktirdiği tüm değerlerin yok edilmesi mi yoksa?

Tüm bu soruların yanıtlarını esasında aynı TÜİK sayfalarında biraz detaya indiğinizde görebilirsiniz.

Buyurun onu yapalım.

BÜYÜME VERİLERİ VE YAŞAM KALİTESİ

Fazla uzaklara gitmeye gerek yok. Büyüme verilerine karşılaştırmalı bakmak sanırım tüm fotoğrafı ortaya koyar. 

Bildiğimiz üzere ekonomik büyümenin en temel kaynağı çalışan başına sermaye miktarındaki değişimdir. Diğer bir ifadeyle fiziksel sermaye birikimi ile onun yıllık değişimi en gözde göstergedir. 

Bu sentezi ayrıntılı incelersek çarpıklığı, insana yakışır bir iş ekonomik büyümenin ne demek olduğunu açıkça görebiliriz.

Temmuz ayında ülkemiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7.4 büyürken (nasıl olduysa!) sanayi üretimi aylık bazda yüzde 0.4 azalmış. Grafikte de görüldüğü gibi zikzaklarla geçen son yıllardaki sanayi üretiminin içler acısı halini daha ayrıntılı tartışmak lazım.

Ortalama eğilime baktığımızda sıfır büyümenin etrafında dalgalanan, hiç büyüme kaydı olmayan sanayi sektörünün ekonomik büyümeye katkısını da tartışmak gerçekten çok zor bir durum.

Daha acısı, sanayi üretiminin son 12 aylık ortalama büyüme hızının yüzde 1 bile olmaması… Yılbaşından bu zamana kadar ise yüzde yarımlık bir büyüme ile yolumuza devam etmeye çalışıyoruz.

Aylık değişimde de durum neredeyse aynı. 

Revizyonlarla yukarı gidiyor hissi verilen üretim gücünün en son görünümü rasyonel verilerle tam da bu. Diğer bir ifadeyle, görünen köyde işlerin daha da olumsuz olmasına karşın verileri pozitif alanda tutma gayreti ortada sırıtıyor. 

Fakirliğin açlığa dönüştüğü ve barınma sorunu ile yüksek enflasyon oranlarının artık kalıcı olduğu bir ortamda, büyümemenin ne demek olduğunu saklamak sahte siyasetin bir yöntemidir. 

Belkemiğimiz olan imalat sanayisinin üretimde aldığı pay düşerken ve tarım sektörü daralırken, Birleşmiş Milletler stratejilerini ballandırarak anlatmak fakirliği çözmüyor. Aksine lezzetli yemek afişlerine bakarak karın doyurmayı anımsatıyor.

Yazarın Son Yazıları

Emekli

Çalışma hayatları boyunca ödedikleri prim ve vergiler karşılığında, üretim sürecinden çekildikten sonra ekonomik anlamıyla ertelenmiş gelir elde eden kişilerdir emekliler.

Devamını Oku
11.01.2026
Yeni teknoloji, eski ekonomi politikaları

Yeni bir döşümün eşiğindeyiz.

Devamını Oku
28.12.2025
Hangi devlet?

Devlet, insanın doğal gelişiminin son ve en olgun aşamasıdır.

Devamını Oku
14.12.2025
Vasat siyaset tuzağı

Bir ülkede orta gelir seviyesine ulaştıktan sonra, teknolojik gelişme için yapılan harcamaların birim maliyetleri düşürmemesi ve diğer girdi maliyetlerdeki artışın getirdiği ekonomik yavaşlamaya paralel olarak büyüme modellerinin uygulanmasında aksaklıklar ortaya çıkar.

Devamını Oku
30.11.2025
Hukukun üstünlüğü, ekonomik büyüme... Osimhen ve Mario Lemina örneği

Bir ülke adının veya devletin önüne sıfat koyup onu tanımlarken çok dikkatli olmak gerekir.

Devamını Oku
16.11.2025
Yapısal değişim ve ithal ikamesi: Açık ama korumacı bir model

Türkiye’de kendini sadece öğretici değil, aynı zamanda topluma karşı sorumlu hisseden ekonomistler uzun zamandan beri yapısal değişimin gerekliliğini vurguluyor.

Devamını Oku
02.11.2025
Enflasyon normalleşmedi, tabelası değişti

Son aylarda Türkiye’de enflasyonun düşme trendine girmesine dair anlatı daha çok ölçüm ve etiketlemedeki değişimle ilgilidir.

Devamını Oku
19.10.2025
Türkiye ekonomisinde fiyat düzeyi-gelir uyumsuzluğu: Pahalı ama fakir paradoksu

Enflasyon ülkemiz dışında çoğu ülkede artık bir sorun olmaktan çok uzaktadır.

Devamını Oku
05.10.2025
Bir ekonomi politikası hikâyesi...

Ekonomi politikaları toplumun sosyal refahını daha yukarılara çıkarmak ya da sıkıntılı zamanlarda piyasa dengelerini yeniden ayarlamak için kullanılır.

Devamını Oku
21.09.2025
Yapısal çürüme

Devletteki çürüme kurumsal çöküş ile son noktaya evrilir.

Devamını Oku
07.09.2025
Bir temiz vurgun: döviz kuru korumalı mevduat

Ekonomimizde tarif edilemez bir yalancı mutluluk yaşanıyor bugünlerde. Yanlış anlamayın...

Devamını Oku
24.08.2025
Sahte profesör, sahte ekonomi

Ahlaki çöküntü toplumsal bir olgu haline geldiğinde onun elinden kurtulmak yıllar alır.

Devamını Oku
10.08.2025
Sözde büyüme, gerçekte fakirleşme: Bir derecelendirme hikâyesi

Sizi yönetenlerin ülke notumuz yükseldi kelimesi kapsamında sevindiklerine bakmayın.

Devamını Oku
27.07.2025
KTV-karbon tüketim vergisi, terörsüz Türkiye ve eğitim kalitesinin ortak noktası

Ekonomik ve siyasal sürecin sanki önümüzdeki pazar günü seçim olacak fikri üzerine kurulu olduğu ülkemizde yeni proje diye yapılan tanıtımların sayısında ivme artışı gözlemliyoruz son günlerde.

Devamını Oku
13.07.2025
Asgari ücret ve enflasyon… ya döviz kuru!

Asgari ücretteki artış enflasyon oranını yukarılara taşır mı? Bu soru çoğu ekonomist tarafından ampirik olarak incelenmiş ve sorunun sade bir yanıtının olmadığı, etkileşimin çeşitli nedenlere ve olgulara bağlı olarak değiştiği gözlemlenmiş ve veri analizleri ile ortaya konmuştur.

Devamını Oku
29.06.2025
İstanbul Üniversitesi: Bir diploma iptali oyunu ve yarattığı maliyet

Sahnenin en çarpıcı bölümü ise sanki tüm yanlışlıkları ve usulsüzlükleri sadece bir siyasi partinin kamu yöneticileri yapıyormuş algısının vurgulandığı kısımdır.

Devamını Oku
15.06.2025
Hastalıklı büyüme

Ulusal gelirimiz 2025 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2 arttı. Bunu TÜİK söylüyor.

Devamını Oku
01.06.2025
Jeoekonomik ticaret politikası

ABD-Çin arasında tarife yani uluslararası ticarette ithalatta alınan vergilerin artırılması ile yeniden başlayan ekonomik savaşlar tedarik zincirindeki kırılmaları tetiklemeye devam ediyor.

Devamını Oku
18.05.2025
Buğday ve döviz kuru

Buğday ve döviz kuru

Devamını Oku
04.05.2025
Orta gelir-siyasi tuzak

Orta gelir-siyasi tuzak

Devamını Oku
20.04.2025
Boykot

Boykot

Devamını Oku
06.04.2025
Özel çıkar grubu

Özel çıkar grubu

Devamını Oku
23.03.2025
Gıda enflasyonu

Gıda enflasyonu

Devamını Oku
09.03.2025
İnsan sermayesi, yolsuzluk...

İnsan sermayesi, yolsuzluk...

Devamını Oku
23.02.2025
Merkez Bankası ve ekonomik durum

Merkez Bankası ve ekonomik durum

Devamını Oku
09.02.2025
Yapay zekâ ve bizdeki zekâ

Yapay zekâ ve bizdeki zekâ

Devamını Oku
26.01.2025
Tehlikenin farkına varmak

Tehlikenin farkına varmak

Devamını Oku
12.01.2025
Ekonomik büyüme ve refah

Ekonomik büyüme ve refah

Devamını Oku
29.12.2024
Silkeleme

Silkeleme

Devamını Oku
15.12.2024
Fakirsiniz çünkü...

Fakirsiniz çünkü...

Devamını Oku
01.12.2024
Çaput

Çaput

Devamını Oku
17.11.2024
Neden sürekli kriz içindeyiz?

Neden sürekli kriz içindeyiz?

Devamını Oku
03.11.2024
Bir çöküşün hikâyesi

Bir çöküşün hikâyesi

Devamını Oku
20.10.2024
Kurnaz ekonomik politikaları ve döviz kuru

Kurnaz ekonomik politikaları ve döviz kuru

Devamını Oku
06.10.2024
Eğitim, eğitim kurumlarında hijyen ve gelişmişlik

Eğitim, eğitim kurumlarında hijyen ve gelişmişlik

Devamını Oku
22.09.2024
Ekonomi programının anatomisi

Ekonomi programının anatomisi

Devamını Oku
08.09.2024
Çiftçi

Çiftçi

Devamını Oku
25.08.2024
Körüğe gerek yok

Körüğe gerek yok

Devamını Oku
11.08.2024
Tecrübe ederek öğrenme

Tecrübe ederek öğrenme

Devamını Oku
28.07.2024
Verilerle soyulan halk

Verilerle soyulan halk

Devamını Oku
14.07.2024