Önce Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın mesajını hatırlatayım:
“Son birkaç gündür Ege’nin Yunanistan tarafında yaşanan sarsıntılar, hem yaptığımız çalışmaların değerini hem de depreme hazırlık konusunun ülkemiz için bir beka meselesi olduğunu bizlere tekrar hatırlatmaktadır. İstanbul başta olmak üzere şehirlerimizi süratle depreme dayanıklı hale getirmek dışında bir seçeneğimiz bulunmuyor.”
Erdoğan sonra sözü belediyelere getirdi ve ekledi:
“Yerel yöneticilerin de artık bu konuya hak ettiği önemi vermesi, siyasi ikbal peşinde koşmak yerine kentsel dönüşüm projeleriyle yönettikleri şehirleri depreme hazırlaması gerektiğini bugün tekrar ifade etmek istiyorum.”
Şimdi...
Arka Bahçe’nin takipçileri bilir; Darphane’nin İstanbul’un Kartal ilçesindeki binasının depreme dayanıksız olduğunu yazdım. Lakin sonra öğrendim ki meğer Darphane’nin merkezi olan Beşiktaş’taki bina da büyük tehlike altında.
Masamdaki 15 Mayıs 2023 tarihli, 288 sayfalık raporu okuyorum. Darphane’nin merkez binasına dair bakın o raporda neler yazıyor:
“1) Beton analiz ortalamalarının düşük olması (C17). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne (TBDY2018) göre minimum beton sınıfı C25 olmalıdır.
2) Donatı tipi S220 olarak belirlenmiştir. TBDY 2018’e göre S420 kullanılmalıdır. Ayrıca donatılarda korozyon gözlemlenmiştir.
3) Taşıyıcı sistem etriye aralıkları çok yüksektir. (20-25 cm aralıklar mevcuttur). Ortalama 10 cm aralıklar tercih edilir.
4) Etriyelerde 135 derecelik kanca yapılmamıştır. Mevcut kancalar 90 derecedir.
5) Bazı aks açıklıkları çok fazladır.
6) Mevcut bazı kolon ve kiriş boyutları yetersizdir.”
Ve...
Bakın, bilirkişiler Darphane’nin merkezi için ne diyor:
“Mevcut yapının güçlendirilmesi veya yıkılıp yeniden inşa edilmesi tavsiye edilmektedir.”
Aynı tespit Kartal’daki Darphane binası için hazırlanan 18 Mayıs 2023 tarihli ve 598 sayfalık raporda da geçiyor.
Kartal’daki bina için görüştüğüm Darphane yetkilileri, “Ne yapacağımız konusunda karar vermeye çalışıyoruz. Ancak somut bir gelişme ve kararımız yok maalesef henüz” demişti.
Gelin görün ki “depreme dayanıksız” diyen raporun üzerinden neredeyse iki yıl geçti. Ve bu iki yıl içinde yüzlerce Darphane çalışanı her an ölümle karşı karşıya çalışmak zorunda kaldı.
Demem o ki...
Cumhurbaşkanı Erdoğan, belediyelere yaptığı uyarının benzerini Darphane’nin bağlı olduğu Hazine ve Maliye Bakanlığı’na da yapsa keşke. Öyle ya, paradan kimliğe bu toprakları ülke yapan en kritik varlıklarımız orada basılıyor. İçindeki yüzlerce can da ölüm korkusu yaşıyor.
