Cumhuriyet her yerde
Mehmet Şakir Örs
Son Köşe Yazıları

Cumhuriyet her yerde

25.10.2024 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Türkiye Cumhuriyeti’nin onurlu yurttaşları olarak, Cumhuriyetimizin 101. yaşını kutlamaya hazırlanıyoruz. Ulusal bayramlarımız içinde 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nın apayrı bir yeri ve önemi var. Cumhuriyet bayramı, bir bakıma ‘başat bayram’ olarak kabul ediliyor. Bu bağlamda da onu taşıdığı anlama uygun görkemlilikte kutlamak gerekiyor.

101. YILA COŞKULU KUTLAMA

Cumhuriyet bayramı kutlamaları denince aklımıza ister istemez geçtiğimiz yıl yaşadığımız kutlamalar geliyor. Cumhuriyete ve Cumhuriyet değerlerine yeterince sahip çıkmayanlar, Cumhuriyetin 100. yılını unutturmak ve adeta halktan kaçırmak istemişlerdi!

Ama halk doğrudan kendisi Cumhuriyete sahip çıkmıştı. Unutma, unutturma ve sönümlendirme çabalarını elinin tersiyle itmesini bilmişti. Yurttaşlar, Cumhuriyetin 100. yaşını kendi girişimleri ile coşkuyla kutlamıştı. Doğrusu, 100. yılda İzmir’de yaşadığımız güzellikleri hiç unutmuyoruz. Biliyor ve inanıyoruz ki halkımız, 101. yılı da aynı coşkuyla kutlayacak.  

KURTULUŞ VE KURULUŞTA EGE

İzmir ve Ege, ülkemizin ulusal kurtuluş sürecinde önemli mücadelelere ev sahipliği yapmış bir bölge... Bu niteliğiyle de birçok yönden öne çıkıyor. Her ortamda ve zeminde, Cumhuriyeti ve onun kurucu değerlerini titizlikle savunuyor.

Esasen ulusal kurtuluş mücadelesinin pek çok acısı ve zorluğu, çoğunlukla bu topraklarda yaşanmış. Nice acı olaya tanıklık etmiş bu güzelim yöre... İşte bunun için de kurtuluşa ve genç Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna, bir anlamda bu bölgenin damgası vurulmuş!

İZMİR, AYDINLANMANIN KENTİ

İşgali ve kurtuluşu en çarpıcı biçimde yaşayan İzmir’in, elbette bu süreçte çok önemli bir rolü ve işlevi var. İzmir, kurtuluş günlerinde yanmış, yıkılmış; ama aynı zamanda küllerinden yeniden doğmuş ve ayağa kalkmayı bilmiş bir kent. İşte o nedenle de Cumhuriyetin kuruluşunda etkin roller üstlenmiş.

İktisat Kongresi’nin İzmir’de toplanmış olması elbette tesadüfi değil. İşte o nedenle de İzmir geçmişte ve günümüzde, ‘aydınlanmanın kenti’ olarak kabul ediliyor. Bütün bu tarihi ve siyasal gerçekler ışığında, ülkemizin en coşkulu cumhuriyet kutlamaları bu coğrafyada yapılıyor. İzmirliler ve Egeliler, ‘Cumhuriyet her yerde’ diyerek, Cumhuriyetin 101. yaşını coşkuyla kutlamaya hazırlanıyor.

***

Zeytin zamanı...  

İçinde bulunduğumuz zaman dilimi, Ege’de zeytin zamanıdır. Başta Ege kıyıları olmak üzere Ege Bölgesi’nin geniş bölümünde, zeytincilik önemli bir uğraşıdır. Bu bölgede pek çok aile, bir şekilde zeytincilikle ilişkilidir. Bu aileler, zeytin ve zeytinyağı ihtiyacını kendi olanakları ile karşılamaya çalışır. Bağda, bahçede, birçok tarımsal alanda zeytin yetiştirilir... 

Bu dönemde zeytinliklerden her geçişimizde ve zeytin ağaçlarını her görüşümüzde, belleğimizde ve bilincimizde Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun dizeleri ses bulur; ‘Sitem’ isimli şiirinin her dizesi zeytin dalı ve her sözcüğü zeytin danesi olup yüreğimize düşer: “Önde zeytin ağaçları arkasında yar / Sene 1946 / Mevsim / Sonbahar / Önde zeytin ağaçları neyleyim neyleyim / Dalları neyleyim. / Yar yollarına dökülmedik dilleri neyleyim…”

ZEYTİNLİ ANILAR

Bugünlerde eğer yolunuz özellikle Ege ve Akdeniz’in kıyı kesimlerine düşerse, zeytin bahçelerinde, zeytinliklerde hummalı bir çalışmaya tanık olursunuz. Zeytin ağaçlarının altında çullarını sermiş, düzeneklerini kurmuş, zeytin silken ve zeytin toplayan üretici ailelerini görürsünüz.

Bizim de geçmişimizde, çocukluğumuzda ve ilk gençlik yıllarımızda, zeytinliklerde ve üzüm bağlarının içinde bulunan zeytin ağaçlarının altında çok zeytin toplamışlığımız vardır. O anılarımızı ve geçmişte çekilen sıkıntıları / zorlukları hiçbir zaman unutmayız, her daim hatırlarız…

ZEYTİNCİLİK DESTEKLENMELİ

Zeytin ve zeytinyağı üretimini ifade eden zeytincilik, aynı zamanda bir kültür ve yaşam biçimidir. Zeytin alanlarının korunması, yaşatılması ve geliştirilmesi, her daim güncel ve yaşamsal bir konudur. Günümüzde zeytinciliğin içinde bulunduğu tarımsal ve ekonomik koşullar, üreticiyi de tüketiciyi de memnun etmemektedir. Zeytine, zeytinyağına ve bu değerli ürünleri yetiştiren üreticilere sahip çıkılmalı, zeytincilik desteklenmelidir. 

Zeytin ve zeytinyağı, özellikle sağlık açısından çok değerli ve önemli gıda ürünleridir. Bu değerleri giderek daha çok anlaşılmakta ve yaygınlaşmaktadır. Ama onların ağaçtan ve bahçeden soframıza gelişi, oldukça uzun ve zahmetli bir emek zincirinin halkalarını oluşturur.

ÖLMEZ AĞAÇ

Zeytin ağacı ‘ölmez ağaç’ olarak bilinir. Bu yönüyle de uzun yaşamı simgeler ve ölümsüzlüğü çağrıştırır. Aynı zamanda zeytin ağacı üstüne pek çok mitolojik öykü vardır. Zeytin ağacını, zeytini, doğadaki diğer ağaçlardan ve bitkilerden ayıran özellikleri sıralamaya kalksak, yazımızın boyutları yetersiz kalır.

Ancak zeytinin, zeytin dalının, hayatın içinde ifade ettiği / çağrıştırdığı bir büyük güzelliği ifade etmeden geçemeyiz. O da zeytin dalı ile barış düşüncesinin buluşmasıdır. Zeytin dalı, tarih boyunca barışın ve barış düşüncesinin simgesi olmuştur.

ÜRETİCİ DE, TÜKETİCİ DE MUTSUZ

Zeytincilik sektöründe yeni bir hasat dönemi yaşanırken, var olan tarımsal / ekonomik / ticari koşullar, üreticiyi ve tüketiciyi memnun etmekten çok uzaktır. Tarımsal üretimdeki maliyet artışları, hemen her üründe olduğu gibi zeytin ve zeytinyağını da derinden etkilemektedir.

Üretici ürününü değer fiyata satamadığından yakınırken, tüketici de içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar nedeniyle, ürüne erişemediğini ifade etmektedir. Zeytinyağı ihracatına zaman zaman getirilen bazı kısıtlamalar da sektör temsilcileri tarafından sıkça eleştirilmektedir. Zeytincilik sektörünün gündemden hiç düşmeyen bir başka temel sorunu da zeytin ağaçlarının ve alanlarının korunmasıdır. Bu mücadele her ortam ve koşulda sürdürülmektedir.

***

Manisa modeli

31 Mart yerel seçimlerinde büyük başarı gösteren CHP Manisa İl Örgütü, Anadolu’daki CHP örgütleri için adeta ‘rol model’ olmaya hazırlanıyor. Bu çabalarında da hemşehrileri CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in tam desteğini alıyorlar. Özel, onca yoğunluğunun arasında, doğrusu memleketi Manisa’yı hiç ihmal etmiyor. Her fırsatta Manisa’ya geliyor ve destek veriyor.

ZEYREK’İN İLK 6 AYI

Geçtiğimiz hafta sonu Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek, düzenlediği toplantıyla ilk 6 aydaki çalışmalarını Manisa’nın kanaat önderlerine ve örgütüne anlattı.

Bu toplantıya Genel Başkan Özel de katıldı ve Başkan Zeyrek’e çalışmaları için teşekkür etti. Özel ve CHP’li başkanlar, ertesi gün geleneksel Manisa maratonuna da katılarak birliktelik mesajı verdiler.

İLKSEN VE SEMİH BAŞKANLAR

Biz daha önce büyükşehir başkanı Ferdi Zeyrek’i makamında ziyaret edip kutlamıştık. Bu hafta başında da CHP Manisa İl Başkanı İlksen Özalper’i ve Yunusemre Belediye Başkanı Semih Balaban’ı ziyaret edip başarılar diledik.

Her iki başkan da Manisa’daki seçim zaferinin nasıl kazanıldığını anlattılar. Birlik ve beraberliğin bu başarının temel çimentosu olduğunun özellikle altını çizdiler. Öyle anlaşılıyor ki Manisa örgütü; çalışkan il başkanıyla, başarılı belediye başkanlarıyla ve örgütleriyle, CHP’de örnek bir model oluşturmaya hazırlanıyor.    

Yazarın Son Yazıları

Kurtuluşun ve kuruluşun ‘İktisat Kongresi’

17 Şubat tarihi ve içinde bulunduğumuz hafta; “Medeni Yasa”nın 100. “İktisat Kongresi”nin de 103. yılını simgeler. Ulusal kurtuluş ateşinin daha dumanı tüterken İzmir’de toplanan kongre, kurtuluştan kuruluşa uzanan sürecin çok önemli bir dönemecidir.

Devamını Oku
20.02.2026
Prekaryalar...

Son dönemde, büyük alışveriş merkezlerinde çalışan ya da oralara hizmet üreten depo işçisi, kurye ve benzeri kesimlerin hareketlenmesi dikkatinizi çekiyor mu?

Devamını Oku
17.02.2026
TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi

Bugün 13 Şubat, Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kuruluş yıldönümüdür. 13 Şubat 1961’de birinci TİP, 13 Şubat 1967’de de DİSK kurulmuştu.

Devamını Oku
13.02.2026
Elveda liberalizm!

Dünya önemli bir altüst oluşu yaşıyor.

Devamını Oku
10.02.2026
Tarımı bitirmeye kararlı mısınız?

İçinde bulunduğumuz hafta Ege’de tarımla ilgili önemli etkinlikler vardı. İzmir’de “Tarım ve Hayvancılık Fuarı”, Ödemiş’te ise “Küçük Menderes Çiftçi Buluşması” yapıldı. Kısacası, tarım ve gıda konuları gündemdeydi.

Devamını Oku
06.02.2026
Deprem gerçeği

İçinde bulunduğumuz hafta, 2023’te Hatay yöresinde ve Güneydoğu’da yaşanan 6 Şubat depreminin üçüncü yıldönümüdür.

Devamını Oku
03.02.2026
Tariş direnişi unutulmaz

İçinde bulunduğumuz günler tarihi Tariş işçi direnişinin 46. yıldönümüdür. Bundan tam 46 yıl önce bugünlerde, Tariş çalışanları iş ve can güvenliği için direnişe geçmişti. Biz de o yıllarda hem üniversitede okuyan ve hem de fabrikada çalışan DİSK üyesi genç bir emekçi olarak, direnişin içinde aktif olarak yer almıştık.

Devamını Oku
30.01.2026
Silivrizedeler

Silivri denince artık ister istemez akla öncelikle cezaevi geliyor.

Devamını Oku
27.01.2026
İzmir; ‘üvey’ mi, yoksa ‘hasım’ mı?

2026 yılı merkezi idare yatırım programı açıklandı. Bu yıl da yatırım programından İzmir’in payına sembolik rakamlar düştü. Kısacası, İzmir altyapı yatırımları ile ilgili makus talihini yine değiştiremedi. Hele son olarak İzmir belediyesine ait tarihi binalara vakıflar eliyle el konmak istenmesi de doğrusu işin tuzu biberi oldu.

Devamını Oku
23.01.2026
Çürümüşlük ve tükenmişlik

Günümüzde nereye el atılsa hemen her yerden ortalığa olumsuzluk saçılıyor.

Devamını Oku
20.01.2026
Ege’nin toplumcu ve muhalif damarı

Anadolu coğrafyasında yüzyıllar önce yaşanmış önemli bir toplumsal hareket var. Osmanlı’nın baskısına, zulmüne karşı eşitliğin, kardeşliğin ve dayanışmanın türküsünü söyleyenlerin öğretisi, geçmişten günümüze kadar ulaşıyor. Biz de onları ve mücadelelerini tüm yönleriyle kavramaya çalışıyoruz.

Devamını Oku
16.01.2026
Toplumsal mücadele

Hayatın o durdurulamaz akışında bir yılı daha geride bıraktık

Devamını Oku
13.01.2026
Ege’de muhalefet arayı açıyor

PİAR Araştırma, bölgelerde yaptığı siyasi parti oy tercihi anketinin sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Buna göre Ege Bölgesi’nde iktidar partisi ile ana muhalefet CHP arasındaki oy farkı oranı yüzde 17.7 olarak belirlendi.

Devamını Oku
09.01.2026
Emperyalizm...

Son dönemlerde birçok siyasal çevre “emperyalizm” tanımını artık kullanmaz olmuştu.

Devamını Oku
06.01.2026
Bir Ege güzellemesi

Bir Ege güzellemesi

Devamını Oku
02.01.2026
Zor ve zorlu yıl

Her yılın sonunda yeni bir yıla girerken geçmiş yılın toplu bir değerlendirmesini yapmak gelenektendir.

Devamını Oku
30.12.2025
İktidar İzmir'i kilitliyor!

Güzel İzmir, birçok bakımdan Türkiye’nin öncü kentidir. Yakın siyasal ve sosyal tarihimizde birçok ilk bu güzel kentte yaşanmıştır. O nedenle de her fırsatta, “İzmir Türkiye’nin batıya açılan kapısıdırpenceresidir” diyoruz.

Devamını Oku
26.12.2025
Emekliler...

Geçim ve barınma kaygısıyla ucuz otel odalarına sığınmak zorunda kalan emeklilerin durumu, günlerdir yüreklerimize kor düşürdü!

Devamını Oku
23.12.2025
‘Kooperatifler daha iyi bir dünya kurar’

ooperatifçilikle güçlü bir gönül bağımız var. Kuşaklar boyu üzüm üreticiliği ile uğraşmış ailemizin adeta genlerinde kooperatifçilik var. Biz de yıllar boyu hem bir çalışan hem de bir üretici olarak tarım kooperatifçiliğinin ve toplumsal mücadelelerin içinde bulunduk.

Devamını Oku
19.12.2025
Niobe’nin gözyaşları

Manisa’da dün gözyaşı adeta sel olup aktı!

Devamını Oku
16.12.2025
Tarım SOS veriyor!

Ülkemizin ekonomik-sosyal yaşamında yaşanan olumsuzluklardan en çok etkilenen kesimlerin başında tarım kesimi geliyor. Bu olumsuzluklar kırsaldan kente, üreticiden tüketiciye uzanarak gıda zincirinin tüm halkalarını kapsıyor.

Devamını Oku
12.12.2025
Emeğin asgarileşmesi

Ülkemizin kendine özgü ekonomi-politiği bağlamında; yılın son günlerinde çalışanları ve emeklileri maaş artış beklentisi sarar.

Devamını Oku
09.12.2025
Egeliler ‘Hadi gari’ diyor!

Ege ve Egeli ile özdeşleşmiş bir ifade vardır. Egeliler günlük yaşamda çok sık “Hadi gari” sözcüklerini kullanırlar. Bu ifade, içinde bulunulan duruma göre bazen bir hayret ifadesidir bazen de bir hareketlenme çağrısıdır.

Devamını Oku
05.12.2025
Halkın bütçesi

Bütçe görüşmeleri ve tartışmaları, ekonomi-politik değerlendirmeler açısından büyük önem taşır.

Devamını Oku
02.12.2025
CHP kurultayı ve Ege

Cumhuriyetin kurucu ve ülkemizin birinci partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 39. olağan kurultayı, bugün Ankara’da toplanıyor. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde neredeyse bütün Batı Anadolu’yu CHP kırmızısına boyayan Egeli seçmenlerle CHP arasında çok köklü ve güçlü bağlar var.

Devamını Oku
28.11.2025
Umut ve direniş kurultayı

Günlerdir İBB iddianamesini ve CHP’ye yönelik yargısal kuşatmayı tartışıyoruz.

Devamını Oku
25.11.2025
Ekolojik yaşam savunucuları

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP30) Brezilya Belem’de çalışmalarını sürdürürken ülkemizin ekolojik yaşam savunucuları da alanlara çıkıyorlar.

Devamını Oku
21.11.2025
Umudu örgütlemek ve büyütmek

Küresel kapitalizmin neden olduğu ve otoriter siyaset anlayışlarının daha da ağırlaştırdığı iktisadi ve siyasal bunalımlar, bütün dünyada katmerlenerek devam ediyor.

Devamını Oku
18.11.2025
Asfalyalar atmasın!

Kış mevsimi kendini hissettirmeye başladı. Kış mevsiminin oldukça zor ve zorlu koşulları var. Öncelikle ısınma ve giyinme giderleri dar gelirli ailelerin belini büküyor. İçinde bulunduğumuz koşullarda elektrikle ısınmaya çalışmak, aile bütçeleri açısından başlı başına bir yıkım haline geliyor.

Devamını Oku
14.11.2025
Küresel adaletsizlik ve otoriterlik

Emperyalizme karşı duruşun ve mücadelenin simgesi, Kurtuluş Savaşı’nın önderi Mustafa Kemal Atatürk’ü; vefatının 87. yılında saygıyla andık, anıyoruz.

Devamını Oku
11.11.2025
Yerele darbe!

Bir zamanlar yereli güçlendireceğiz, yereli daha çok yetkilendireceğiz diyerek iktidara gelenler, son dönemde tam tersi işlere yöneliyorlar.

Devamını Oku
07.11.2025
CHP ile uğraşmayı bırakın!

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ilk genel başkanı olduğu CHP, Cumhuriyetin kurucu ve ülkemizin birinci partisi.

Devamını Oku
04.11.2025
Doğa ve iklim uyarıyor!

Son dönemde doğa ve iklim koşullarındaki gelişmeler, değişimler günlük hayatımızı derinden etkilemeye başladı. Deprem tehlikesi ve iklim krizi artık hepimizi daha çok ilgilendiriyor. İzmir ve Ege Bölgesi de bütün bu gelişmelerden alabildiğine etkileniyor.

Devamını Oku
31.10.2025
Cumhuriyet ve demokrasi

Demokrasi, Cumhuriyetle birlikte düşünülmesi ve birlikte anılması gereken çoğulcu, halkçı yönetsel sistemdir, anlayıştır. Her ikisi de birbirini bütünler ve tamamlar.

Devamını Oku
28.10.2025
Ege’nin Cumhuriyet sevdası

Yeni bir Cumhuriyet bayramı kutlaması daha yaklaşıyor. Başta Ege ve Egeliler olmak üzere bütün halkımız, Cumhuriyetin 102. yaşını coşkuyla kutlamaya hazırlanıyor.

Devamını Oku
24.10.2025
‘Asgari’ hayatlar

Yıl sonu yaklaşırken çalışanların ve emeklilerin büyük çoğunluğunu yeni yıl maaş artışlarının telaşı sarar.

Devamını Oku
21.10.2025
Tarım ve gıda, temel sorun

Dün 16 Ekim Dünya Gıda Günü’ydü. Bu anlamlı gün nedeniyle uzmanlar ve ilgili kuruluşlar konuyla ilgili açıklamalar yaptılar.

Devamını Oku
17.10.2025
‘Metal fırtına’

Türkiye’nin emek tarihinde metal emekçilerinin çok ayrı bir yeri vardır.

Devamını Oku
14.10.2025
CHP’de il kongrelerinden olağan kurultaya

Türkiye’nin kurucu-ülkenin 1. partisi Cumhuriyet Halk Partisi, kongreler ve kurultay sürecini yaşıyor. Önce mahalle delegelerinin seçimi ile başlayan süreç, ilçe kongreleri ile devam etti. Şimdi sırada il kongreleri var.

Devamını Oku
10.10.2025
Halk siyaseti

TBMM’nin açılışı sonrasında ortaya çıkan fotoğraflar, siyaset çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor.

Devamını Oku
07.10.2025