TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi
Mehmet Şakir Örs
Son Köşe Yazıları

TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi

13.02.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Bugün 13 Şubat, Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kuruluş yıldönümüdür. 13 Şubat 1961’de birinci TİP, 13 Şubat 1967’de de DİSK kurulmuştu. Her iki kuruluşun da, hem TİP’in hem de DİSK’in ülkemizin emek ve toplumsal-siyasal mücadeleler tarihinde çok anlamlı ve önemli yerleri vardır. Onların tarihsel emekleri ve mücadeleleri, hiçbir zaman unutulmaz, unutulmamalıdır. 

Image

TİP’İN İLK KURULUŞU 

TİP, 1961 yılının 13 Şubat’ında tamamı işçi olan 12 kurucu üye tarafından kurulur. Genel başkanlığa Avni Erakalın getirilir. İkinci başkan Kemal Türkler, genel sekreter ise Şaban Yıldız olur. Kuruluş günü yapılan ilk basın toplantısında; TİP’in, Türkiye’de ezilen işçi sınıfının haklarını korumak için kurulduğu ve TİP mensuplarının aydınlarla birlikte sosyal güvenliğin tesisi için çalışacakları ifade edilir. TİP’in örgütlenmesinin güçlenmesi ve yaygınlaşması, 1962’de Mehmet Ali Aybar’ın genel başkanlığa gelişiyle birlikte olur. Sonraki yıllarda partiye katılan Behice Boran, Sadun Aren, Yaşar Kemal, Samim Kocagöz gibi önemli aydınlar, TİP’in bayrağını ülke ölçeğinde yükseltirler. 

İZMİR’DEKİ TİP’LİLER 

İzmir ve Ege Bölgesi de o yıllarda TİP için önemli bir örgütlenme ve etkinleşme alanı olur. Sonraki yıllarda toplumsal mücadeleler içinde tanışıp dost olacağımız DİSK’in eski Ege bölge temsilcilerinden Cemal Kral, İzmir Barosu’nun eski başkanlarından Av. Güney Dinç, Dr. Alparslan Berktay gibi isimler; birinci TİP’in İzmir’deki simge isimleridir. Toplumsal mücadelenin eski tüfeklerinden olan rahmetli kayınpederim gazeteci-yazar Burhan Esen, vefatından önce beni eski arkadaşlarıyla tanıştırmıştı. TİP’in İzmir’deki kurucu il başkanı Av. Nuran Yuluğ, aynı zamanda bir şairdi. 1962’de yayımlanmış şiir kitabını imzalayarak armağan etmişti. Bir başka isim, o yıllarda Barış Derneği davasında yargılanan İzmirlilerin “Foto Balım” olarak tanıdıkları Esat Balım’dı. Artık hiçbiri aramızda olmayan bütün bu isimleri saygıyla anıyoruz. 

DİSK VE EMEK TARİHİ 

1970’li yıllar, Türkiye’de emek ve demokrasi mücadelesinin yükseldiği yıllar oldu. Bu mücadelede işçi sınıfının ve onun sendikal örgütü DİSK’in çok önemli bir rolü vardı. 15-16 Haziran büyük işçi direnişi, DGM direnişi, Tariş işçi direnişi gibi kitlesel direnişler ve pek çok yığınsal grev, bu mücadele tarihinde önemli bir yer tutar. Biz de eski bir DİSK üyesi olarak bu toplumsal ve emek mücadeleleri içinde yer almaktan hep onur duyduk. DİSK’in öncülüğündeki ilk 1 Mayıs kitlesel kutlamalarını coşkuyla yaşadık. Grevci DİSK üyeleri olarak 12 Eylül darbesini grev çadırlarında karşıladık.

 TÜRKLER’İN 100’ÜNCÜ YAŞI 

Bu mücadeleler içinde, dönemin DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler ile genel sekreteri İbrahim Güzelce’yi, ilk kez 1975 yılında İzmir Cumhuriyet Meydanı’nda DİSK’in düzenlediği mitingde görmüş ve dinlemiştik. O zaman henüz daha 19 yaşındaydım. Meğer bu aynı zamanda İbrahim Güzelce’yi son görüşümüzmüş. O büyük 1 Mayıs’ları göremeden aramızdan ayrıldı. 1 Mayıs kutlamalarının unutulmaz simge ismi Kemal Türkler’i de 1980’de faşist bir saldırıda kaybettik. Emek dünyasının sendikal önderi Kemal Türkler’in Ege’den yetiştiğini, Denizli’de doğup büyüdüğünü daha önce bu köşede yazmıştık. İçinde bulunduğumuz 2026 yılı, Kemal Türkler’in 100’üncü doğum yılıdır. Bu nedenle başta doğum yeri Denizli’de olmak üzere, 100’üncü yaşının etkinliklerle kutlanmasını öneriyoruz. Eski bir DİSK üyesi olarak bu konuya dikkat çekmeyi görev biliyoruz. Ülkemizin unutulmaz işçi önderi Kemal Türkler’in 100’üncü yaşını şimdiden kutluyoruz.

***

CHP’nin Manisa’daki zorlu sınavı

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) son 31 Mart 2024 seçimlerinde Ege’de büyük bir başarı kazandı. Bu başarının en önemli ve çarpıcı kenti de yıllar sonra ilk defa CHP’nin merkezde belediye yönetimini kazandığı Manisa oldu. Manisa’nın bu dönem bir başka önemli özelliği, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in memleketi oluşuydu. Alınan sonuç tabii en çok Özgür Özel’i sevindirdi. Neredeyse bütün Ege CHP kırmızısına bürünmüştü. Manisa da bu zaferin başat kenti olmuştu. 

Image

BAŞARIYI SÜRDÜREBİLMEK 

Manisa’da elde edilen sonuç öylesine büyüktü ki yıllardır CHP’nin “amiral gemisi” olarak bilinen İzmir bile Manisa’nın gerisinde kalmıştı. Artık önemli olan bu başarıyı kalıcılaştırmak ve seçim başarısını sürdürülebilir kılmaktı. Manisa merkezindeki seçim başarısında; genel başkan Özel’in yanı sıra il başkanı İlksen Özalper, büyükşehir adayı Ferdi Zeyrek, ilçe adayları Gülşah Durbay ve Semih Balaban ile CHP örgütlerinin-üyelerinin önemli payı vardı.

ZEYREK VE DURBAY UNUTULMAZ 

CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve CHP örgütü, ardı ardına Manisa’da iki büyük acı yaşadı. Önce büyükşehir başkanı Ferdi Zeyrek, talihsiz bir kaza sonucu hayatını kaybetti. Sonra da amansız bir hastalıkla mücadele eden Şehzadeler Başkanı Gülşah Durbay, hastalığa yenik düştü. CHP’nin Manisa’daki başarısında önemli payları olan ve kısa sürede kendilerini tüm Manisa’ya sevdiren, kabul ettiren bu iki başkan, elbette unutulmayacak. Anıları, hizmetleri ve mücadeleleri ile hep yaşayacaklar. 

BAYRAK EMİN ELLERDE 

Şimdi onların bıraktıkları hizmet bayrağını Manisa Büyükşehir’de Besim Dutlulu, Şehzadeler’de de Hakan Şimşek başkanlar taşıyor. Daha önce Besim başkanı büyükşehirde ziyaret etmiş ve kendisine başarılar dilemiştik. Geçtiğimiz hafta da Hakan başkanı ziyaret ettik. Kendisini tanımaktan mutlu olduk. Hakan başkan daha önce CHP’nin Manisa il yönetiminde bulunmuş ve Şehzadeler’de meclis üyeliği yapmış. Gülşah başkanla da yardımcısı olarak çalışmış. Bir kez daha gördük ki Manisa’da hizmet bayrağı emin ellerde. Kaybettiğimiz başkanları sevgiyle anıyor; bu zorlu sınavda nöbeti devralan başkanlara da içtenlikle başarılar diliyoruz.

***

Körfez’i ve kıyıları korumak

Karşıyakalılar, İzmirliler yıllardır Alaybey Tersanesi’nin taşınmasını bekliyor. Körfez’in bu en güzel köşesinin yeşil bir kıyı alanı olarak düzenlenmesini ve halkın kullanımına sunulmasını istiyor. Geçmişte Karşıyaka’da, İzmir’de zaman zaman bu konunun gündeme geldiğini, ama bugüne kadar hiçbir adım atılmadığını görüyoruz. Alaybey Tersanesi bırakın taşınmayı ve küçülmeyi, son günlerde daha da yayılmaya, kapsama alanını genişletmeye başladı. Karşıyaka kıyısına yeni demir kazıklar çakılıyor. Bugünlerde Karşıyaka sahilinde bu işlemin gürültüsünden dolayı neredeyse oturulamaz durumda. Yarattığı çevresel ve görsel kirlilik de cabası. 

Image

İZMİR’İN GERDANLIĞI 

Oysa Körfez İzmir’in gerdanlığıdır. Yıllar önce bu kıyılardan denize girilirmiş. 2011’de Heyamola’dan çıkan “Sen Ne Alâsın Alaybey” kitabımızda, biz de o dönemleri ve o güzelim kıyıları anlatmıştık. Şimdi sahilde, o güzel deniz banyolarının yerinde paslı demir kazıkları gördükçe doğrusu yapılanlara kahroluyoruz. Bunlara ses çıkaran, denetleyen, engelleyen olmayacak mı diye de düşünmeden edemiyoruz. Bütün bunları düşünmemize neden, hem Karşıyaka sahilinde görüp yaşadıklarımız hem de İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın Tersane’den Körfeze yayılan atıklar konusundaki son paylaşımları oldu. 

HURDACI DÜKKÂNI DEĞİL! 

Kıyılar konusunda bir başka olumsuzluk da Urla’da yaşanıyor. Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan ile çevre aktivisti dostumuz Av. Şehrazat Mercan’ın da içlerinde olduğu Urlalı ve Çeşmeli çevreciler, Demircili koyunda sökümü yapılmak üzere getirilen teknenin kaldırılmasını istiyorlar. Bu konuda seslerini yükseltiyorlar. Unutulmamalıdır ki ne Karşıyaka-Alaybey ne de Urla asla hurdacı dükkanı değildir. Buraları İzmir Körfezi’nin en nadide kıyılarıdır. Herkesi İzmir Körfezi’ni ve kıyıları korumaya, bu konuda göreve ve duyarlılığa davet ediyoruz.

Yazarın Son Yazıları

Madenci Kerim’in oğlu Yaşar’ın gözlerindeki çığlık!

Ülkemizde gündem o kadar hızlı değişiyor ki, toplumca acılarımızı bile yeterince yaşayamıyoruz. Soma’da 1 Ekim’de meydana gelen ve beş işçinin yaşamını yitirdiği göçük de işte bu acılarımızdan. Ancak toplumun ne kadarı bu acıyı yüreğinde duyumsadı ya da göçükte kaybettiğimiz işçilerin acısına ortak olabildi? Doğrusu bu soruların yanıtları tartışılır.

Devamını Oku
09.10.2026
İşsizliğin dayanılmaz ağırlığı!

Günümüzde iş ve aş sorunu ülkemizin temel problemi.

Devamını Oku
06.10.2026
Üzümcü bu mağduriyeti ve eziyeti unutmaz

Çekirdeksiz sultaniye üzüm, Gediz havzasının en temel ve önemli tarımsal ürünüdür. Manisa yöresinin adı üzümle birlikte anılır. Bu yörede yıllardır bağcılıkla uğraşan pek çok aile için, üzümün, üzümcülüğün çok büyük anlamı ve değeri vardır.

Devamını Oku
02.10.2026
Mutsuzluğun resmi!

Mutluluk ve mutsuzluk konuları gündeme gelince ister istemez büyük şairimiz Nâzım Hikmet’in o çok bilinen dizeleri usumuza düşüyor.

Devamını Oku
29.09.2026
İzmir duruşu...

“Kurtuluşun ve kuruluşun kenti” İzmir’in, Cumhuriyet ve demokrasi değerleri ile çok özgün bağları var. Bu bağlılık nedeniyle, İzmirli yurttaşların büyük çoğunluğu, her daim Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyetine ve çağdaş demokrasiye sahip çıkıyor. Siyasal tavırlarıyla-duruşlarıyla, ülkenin kritik dönemeçlerinde, belirleyici ve yol gösterici bir rol oynuyor.

Devamını Oku
25.09.2026
Sosyal mesajlar

Son günlerde ülkemizde-yurtdışında, oldukça önemli ekonomik-sosyal ve siyasal gelişmeler yaşanıyor.

Devamını Oku
22.09.2026
Kooperatifçiliğin evrensel barış buluşması

Uluslararası Kooperatifler Birliği’nin (ICA) geleneksel konferansları ve buluşmaları kapsamında düzenlenen uluslararası toplantı, 16-17 Eylül tarihlerinde Panama’da yapıldı. Amerika kıtası kooperatifçilik kuruluşları ile birlikte düzenlenen etkinlik, kıtadaki kooperatif birlikleri arasında görüş ve deneyim alışverişini de hedefliyordu.

Devamını Oku
18.09.2026
Direnişin 50. yılı

Geçtiğimiz günlerde sonsuzluğa uğurladığımız emeğin savunucusu yazarımız Şükran Soner’in ve başta DİSK’in kurucu önderi Kemal Türkler olmak üzere tüm DGM direnişçilerinin anısına...

Devamını Oku
15.09.2026
Üzümcünün çığlığı ve Özgür Özel

Tarımdaki sıkıntılar giderek daha da artıyor. Çiftçi hangi ürüne el atsa işin içinden çıkamıyor. Buğdaydan mısıra, incirden üzüme hemen her üründe sıkıntı var. Üretici bin bir emek ve zahmetle üretmeye çalıştığı her üründen zarar ediyor.

Devamını Oku
11.09.2026
Kurtuluşa doğru...

İçinde bulunduğumuz günler Ege’de kurtuluş günleridir.

Devamını Oku
08.09.2026
Fuar’a 95. merhaba!

İzmir Enternasyonal Fuarı (İEF), bu yıl 95. kez kapılarını açıyor. Yarın Kültürpark’ta törenle açılacak fuar, 13 Eylül tarihine kadar açık kalacak ve konuklarını ağırlayacak. Eski coşkulu yıllarından epeyce güç yitirmiş olsa da, İEF; İzmir, Ege ve ülkemiz için önemli bir anlam taşıyor. Bilindiği gibi geçmişte uluslararası fuarlar, ülkelerin, kentlerin adeta dünyaya açılan ışıklı pencereleriydi. Bulundukları yerlerin, yörelerin sosyo-ekonomik yaşamını yansıtır ve ticari ilişkilerini canlandırırdı.

Devamını Oku
04.09.2026
Barışı savunmak

Bugün 1 Eylül “Dünya Barış Günü”.

Devamını Oku
01.09.2026
Ege’de, kurtuluşun izinde...

Ege’de, kurtuluşun izinde...

Devamını Oku
28.08.2026
Siyasallaşan toplum, toplumsallaşan siyaset

Türkiye zorlu bir siyasal süreçten geçiyor.

Devamını Oku
25.08.2026
İklim krizi de ekonomik kriz de yurttaşı zorluyor

Başta Ege ve Akdeniz bölgeleri olmak üzere, ülkemizin önemli bölümünde sıcak bir yaz mevsimi yaşıyoruz. İklim krizi, Avrupa’nın birçok yerleşim alanı ile birlikte ülkemizi ve insanımızı da olumsuz etkiliyor. Pek çoğumuz günlük yaşamımızda bunu derinden duyumsuyoruz.

Devamını Oku
21.08.2026
Ekmek, adalet ve demokrasi

Siyaset çoğunlukla yapay ve zorlama gündemlerle oyalanıyor.

Devamını Oku
18.08.2026
Üzümde hasat zamanı

İçinde bulunduğumuz dönem üzümde hasat zamanıdır. Üzüm üreticilerinin, aylardır gelişiminin her aşamasına tanık oldukları ve gözleri gibi baktıkları bağları, asmaları ve üzüm salkımları için; artık bıçak vurma zamanı gelmiştir. Bağcının gözü üzüm salkımında, kulağı da üzüm fiyatındadır.

Devamını Oku
14.08.2026
Demokrasisiz barış olur mu?

Çerçeve yasa uzun süredir kamuoyunu meşgul ediyor.

Devamını Oku
11.08.2026
Kıyılar ve ormanlar kamusaldır, ticarileştirilemez!

Yaz mevsimlerinde Cumhuriyet Ege ekimizin artık klasik hale gelmiş iki önemli gündem maddesi vardır. Bunlardan birisi kıyı işgalleri, diğeri de orman yangınlarıdır. Bu konular, bizim için yaşadığımız dönemin başat konularıdır. Elbette kıyılar ve ormanlar her daim göz bebeğimizdir.

Devamını Oku
07.08.2026
‘Durduramayacaklar halkın coşkun akan selini’

Başlıkta yer alan dize, 1970’li yıllarda Ankara Sanat Tiyatrosu’nda (AST) izlediğimiz, Maksim Gorki’nin ünlü eseri Ana’dan sahneye uyarlanmış oyunun şarkılarında yer alır.

Devamını Oku
04.08.2026
YENİ Parti, Ege ve ‘Tarihin doğru tarafında olmak’

Ülke siyasetinde yaşanan gelişmelerin İzmir ve Ege’deki yansımaları izdüşümleri, yerel gündemde önemli yer tutuyor. Ege Bölgesi’nin son 2024 yerel seçimlerinde, neredeyse tümüyle ana muhalefeti tercih etmiş olduğu dikkate alınırsa; Ege’de yaşanan konuyla ilgili gelişmelerin boyutları daha iyi kavranır.

Devamını Oku
31.07.2026
Umut hareketi

Ülkemiz siyasal yaşamı ilginç ve tarihi günlerden geçiyor.

Devamını Oku
28.07.2026
Gıda enflasyonu krizi!

Geçtiğimiz günlerde gazetemize özel bir demeç veren ana muhalefet lideri Özgür Özel, gıda enflasyonuna dikkat çekti ve şöyle dedi: “En büyük krizimiz gıda enflasyonu. Dünyada beşinciyiz. Gayri safi milli hasılanın yüzde 1’nin tarıma verilmesi lazım. Bütçeye koydukları binde iki. Ama gayri milli hasılanın yüzde 3.5’ini silahlanmaya vermeye çalışıyorlar.”

Devamını Oku
24.07.2026
Siyasal etik

Son dönemde hayatın birçok alanında sosyal bir çöküş yaşanıyor.

Devamını Oku
21.07.2026
CHP’de seçilmişler dışarı, atanmışlar içeri!

İzmir ve Ege’nin CHP siyasetindeki önemini, her zaman yazılarımızda, siyasal analizlerimizde vurguluyoruz. Hele son 2024 yerel seçimlerinde, Özgür Özel liderliğindeki CHP, neredeyse tüm Ege’yi baştan başa CHP kırmızısına boyadı.

Devamını Oku
17.07.2026
Cambaza bak!

Ülkeyi yönetenlerle ve siyasetçilerle halkın gündemi giderek daha da ayrışıyor.

Devamını Oku
14.07.2026
'Kıyılar halkındır!'

Her yaz döneminde deniz kıyısı kentlerde yaşanan sıkıntılarproblemler nedeniyle birçok yazı ve haber yayımlıyoruz. İnsanların kıyılardan özgürce yararlanamayışı, bizim neredeyse klasikleşmiş gündem konumuz haline geldi. Yapılan eleştirilere, uyarılara karşın, maalesef benzer sıkıntılar, sorunlar her yaz yineleniyor.

Devamını Oku
10.07.2026
Kızılçullu’nun anlattığı...

Ülke ve halk olarak bugünlerde adeta NATO ile yatıp kalkıyoruz!

Devamını Oku
07.07.2026
Bafa Gölü’nün balıkları ve balıkçıları

Beşparmak Dağları eteğinde yer alan Bafa Gölü, Ege’nin en önemli göllerindendir. Gölün kıyısında Herakleia antik kenti ve Kapıkırı Köyü bulunur. Tarih, turizm ve doğa açısından da yöre büyük önem taşır.

Devamını Oku
03.07.2026
Ege efesi...

CHP lideri Özgür Özel, gittiği her yerde halkla kol kola girerek, onlarla kucaklaşarak içtenlikli siyaset yapıyor.

Devamını Oku
30.06.2026
Butlancıların İzmir’e ve İzmirliye teşekkürü (!)

Butlan yönetiminin CHP Genel Merkezi’nde yarattığı olumsuz görüntülerin üzüntüsü daha geçmeden, şimdi de geçtiğimiz pazar gecesi İzmir il binasında yaşanan olumsuz görüntüler gündeme düştü. Doğrusu bu görüntüler CHP’ye ve İzmir örgütüne hiç yakışmadı.

Devamını Oku
26.06.2026
ABD izlenimleri

Geçtiğimiz günlerde ailecek ABD’deydik. İki hafta boyunca ABD’nin birçok kentini dolaştık.

Devamını Oku
23.06.2026
Hukuk ve demokrasi olmadan ne ekonomi düzelir ne de yatırım gelir!

Neredeyse iki yıldır Manisa ve Manisalılar, Çinli yatırımcı tarafından kente kurulacak otomobil fabrikasını bekliyordu. İlk elde 5 bin kişinin istihdam edileceği yatırımın, kent ve bölge ekonomisine önemli katkılar sağlayacağı düşünülüyordu.

Devamını Oku
19.06.2026
15-16 Haziran’ın yıldönümünde emeğin durumu

Bugün 16 Haziran; 1970 yılındaki büyük işçi direnişinin 56. yılı.

Devamını Oku
16.06.2026
‘Silkeleme’nin sonuçları

İçinde bulunduğumuz döneme damga vuran sözcüklerden biri “silkeleme”. Bu sözcükle ifade edilen uygulama, kentin ve kentlinin günlük yaşamında çok önemli işleve sahip yerel yönetimlerde -özellikle de muhalif belediyelerdeadeta kâbusa dönüşüyor.

Devamını Oku
12.06.2026
Darbenin anatomisi

Ülkemizin siyasal yaşamında fırtınalar yaratan “mutlak butlan” kararının etkileşimleri sürüyor.

Devamını Oku
09.06.2026
Ege, Özgür Özel’e sahip çıkıyor

Uzun süren bayram tatili günlerinin ulusal ve yerel gündemdeki başat konusu, CHP’ye yönelik mutlak butlan kararı oldu. Mutlak butlana karşı ilk tepkiler de İzmir’den, Ege’den yükseldi. Ege, her zaman olduğu gibi siyasal duyarlılığını ve tepkisini ortaya koydu.

Devamını Oku
05.06.2026
Yıkım ve inşa

Dünyada önemli ekonomik, sosyal ve siyasal gelişmeler yaşanıyor.

Devamını Oku
02.06.2026
Kemeraltı’nın öyküleri tükenmez

İzmir’in simgelerinden olan Kemeraltı, biz İzmirliler için çok anlamlıdır, değerlidir. Hemen her İzmirlinin ve Egelinin geçmişinde olduğu gibi, bizim de geçmişimizde Kemeraltı’dan önemli anılar-izler vardır.

Devamını Oku
29.05.2026
Cumhuriyet ve demokrasi

Son dönemlerde muhalefet çevrelerinde kimilerinin Cumhuriyet kavramını, kimilerinin de demokrasi kavramını öne çıkardıklarına tanık oluyoruz.

Devamını Oku
26.05.2026