TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi
Mehmet Şakir Örs
Son Köşe Yazıları

TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi

13.02.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Bugün 13 Şubat, Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kuruluş yıldönümüdür. 13 Şubat 1961’de birinci TİP, 13 Şubat 1967’de de DİSK kurulmuştu. Her iki kuruluşun da, hem TİP’in hem de DİSK’in ülkemizin emek ve toplumsal-siyasal mücadeleler tarihinde çok anlamlı ve önemli yerleri vardır. Onların tarihsel emekleri ve mücadeleleri, hiçbir zaman unutulmaz, unutulmamalıdır. 

Image

TİP’İN İLK KURULUŞU 

TİP, 1961 yılının 13 Şubat’ında tamamı işçi olan 12 kurucu üye tarafından kurulur. Genel başkanlığa Avni Erakalın getirilir. İkinci başkan Kemal Türkler, genel sekreter ise Şaban Yıldız olur. Kuruluş günü yapılan ilk basın toplantısında; TİP’in, Türkiye’de ezilen işçi sınıfının haklarını korumak için kurulduğu ve TİP mensuplarının aydınlarla birlikte sosyal güvenliğin tesisi için çalışacakları ifade edilir. TİP’in örgütlenmesinin güçlenmesi ve yaygınlaşması, 1962’de Mehmet Ali Aybar’ın genel başkanlığa gelişiyle birlikte olur. Sonraki yıllarda partiye katılan Behice Boran, Sadun Aren, Yaşar Kemal, Samim Kocagöz gibi önemli aydınlar, TİP’in bayrağını ülke ölçeğinde yükseltirler. 

İZMİR’DEKİ TİP’LİLER 

İzmir ve Ege Bölgesi de o yıllarda TİP için önemli bir örgütlenme ve etkinleşme alanı olur. Sonraki yıllarda toplumsal mücadeleler içinde tanışıp dost olacağımız DİSK’in eski Ege bölge temsilcilerinden Cemal Kral, İzmir Barosu’nun eski başkanlarından Av. Güney Dinç, Dr. Alparslan Berktay gibi isimler; birinci TİP’in İzmir’deki simge isimleridir. Toplumsal mücadelenin eski tüfeklerinden olan rahmetli kayınpederim gazeteci-yazar Burhan Esen, vefatından önce beni eski arkadaşlarıyla tanıştırmıştı. TİP’in İzmir’deki kurucu il başkanı Av. Nuran Yuluğ, aynı zamanda bir şairdi. 1962’de yayımlanmış şiir kitabını imzalayarak armağan etmişti. Bir başka isim, o yıllarda Barış Derneği davasında yargılanan İzmirlilerin “Foto Balım” olarak tanıdıkları Esat Balım’dı. Artık hiçbiri aramızda olmayan bütün bu isimleri saygıyla anıyoruz. 

DİSK VE EMEK TARİHİ 

1970’li yıllar, Türkiye’de emek ve demokrasi mücadelesinin yükseldiği yıllar oldu. Bu mücadelede işçi sınıfının ve onun sendikal örgütü DİSK’in çok önemli bir rolü vardı. 15-16 Haziran büyük işçi direnişi, DGM direnişi, Tariş işçi direnişi gibi kitlesel direnişler ve pek çok yığınsal grev, bu mücadele tarihinde önemli bir yer tutar. Biz de eski bir DİSK üyesi olarak bu toplumsal ve emek mücadeleleri içinde yer almaktan hep onur duyduk. DİSK’in öncülüğündeki ilk 1 Mayıs kitlesel kutlamalarını coşkuyla yaşadık. Grevci DİSK üyeleri olarak 12 Eylül darbesini grev çadırlarında karşıladık.

 TÜRKLER’İN 100’ÜNCÜ YAŞI 

Bu mücadeleler içinde, dönemin DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler ile genel sekreteri İbrahim Güzelce’yi, ilk kez 1975 yılında İzmir Cumhuriyet Meydanı’nda DİSK’in düzenlediği mitingde görmüş ve dinlemiştik. O zaman henüz daha 19 yaşındaydım. Meğer bu aynı zamanda İbrahim Güzelce’yi son görüşümüzmüş. O büyük 1 Mayıs’ları göremeden aramızdan ayrıldı. 1 Mayıs kutlamalarının unutulmaz simge ismi Kemal Türkler’i de 1980’de faşist bir saldırıda kaybettik. Emek dünyasının sendikal önderi Kemal Türkler’in Ege’den yetiştiğini, Denizli’de doğup büyüdüğünü daha önce bu köşede yazmıştık. İçinde bulunduğumuz 2026 yılı, Kemal Türkler’in 100’üncü doğum yılıdır. Bu nedenle başta doğum yeri Denizli’de olmak üzere, 100’üncü yaşının etkinliklerle kutlanmasını öneriyoruz. Eski bir DİSK üyesi olarak bu konuya dikkat çekmeyi görev biliyoruz. Ülkemizin unutulmaz işçi önderi Kemal Türkler’in 100’üncü yaşını şimdiden kutluyoruz.

***

CHP’nin Manisa’daki zorlu sınavı

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) son 31 Mart 2024 seçimlerinde Ege’de büyük bir başarı kazandı. Bu başarının en önemli ve çarpıcı kenti de yıllar sonra ilk defa CHP’nin merkezde belediye yönetimini kazandığı Manisa oldu. Manisa’nın bu dönem bir başka önemli özelliği, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in memleketi oluşuydu. Alınan sonuç tabii en çok Özgür Özel’i sevindirdi. Neredeyse bütün Ege CHP kırmızısına bürünmüştü. Manisa da bu zaferin başat kenti olmuştu. 

Image

BAŞARIYI SÜRDÜREBİLMEK 

Manisa’da elde edilen sonuç öylesine büyüktü ki yıllardır CHP’nin “amiral gemisi” olarak bilinen İzmir bile Manisa’nın gerisinde kalmıştı. Artık önemli olan bu başarıyı kalıcılaştırmak ve seçim başarısını sürdürülebilir kılmaktı. Manisa merkezindeki seçim başarısında; genel başkan Özel’in yanı sıra il başkanı İlksen Özalper, büyükşehir adayı Ferdi Zeyrek, ilçe adayları Gülşah Durbay ve Semih Balaban ile CHP örgütlerinin-üyelerinin önemli payı vardı.

ZEYREK VE DURBAY UNUTULMAZ 

CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve CHP örgütü, ardı ardına Manisa’da iki büyük acı yaşadı. Önce büyükşehir başkanı Ferdi Zeyrek, talihsiz bir kaza sonucu hayatını kaybetti. Sonra da amansız bir hastalıkla mücadele eden Şehzadeler Başkanı Gülşah Durbay, hastalığa yenik düştü. CHP’nin Manisa’daki başarısında önemli payları olan ve kısa sürede kendilerini tüm Manisa’ya sevdiren, kabul ettiren bu iki başkan, elbette unutulmayacak. Anıları, hizmetleri ve mücadeleleri ile hep yaşayacaklar. 

BAYRAK EMİN ELLERDE 

Şimdi onların bıraktıkları hizmet bayrağını Manisa Büyükşehir’de Besim Dutlulu, Şehzadeler’de de Hakan Şimşek başkanlar taşıyor. Daha önce Besim başkanı büyükşehirde ziyaret etmiş ve kendisine başarılar dilemiştik. Geçtiğimiz hafta da Hakan başkanı ziyaret ettik. Kendisini tanımaktan mutlu olduk. Hakan başkan daha önce CHP’nin Manisa il yönetiminde bulunmuş ve Şehzadeler’de meclis üyeliği yapmış. Gülşah başkanla da yardımcısı olarak çalışmış. Bir kez daha gördük ki Manisa’da hizmet bayrağı emin ellerde. Kaybettiğimiz başkanları sevgiyle anıyor; bu zorlu sınavda nöbeti devralan başkanlara da içtenlikle başarılar diliyoruz.

***

Körfez’i ve kıyıları korumak

Karşıyakalılar, İzmirliler yıllardır Alaybey Tersanesi’nin taşınmasını bekliyor. Körfez’in bu en güzel köşesinin yeşil bir kıyı alanı olarak düzenlenmesini ve halkın kullanımına sunulmasını istiyor. Geçmişte Karşıyaka’da, İzmir’de zaman zaman bu konunun gündeme geldiğini, ama bugüne kadar hiçbir adım atılmadığını görüyoruz. Alaybey Tersanesi bırakın taşınmayı ve küçülmeyi, son günlerde daha da yayılmaya, kapsama alanını genişletmeye başladı. Karşıyaka kıyısına yeni demir kazıklar çakılıyor. Bugünlerde Karşıyaka sahilinde bu işlemin gürültüsünden dolayı neredeyse oturulamaz durumda. Yarattığı çevresel ve görsel kirlilik de cabası. 

Image

İZMİR’İN GERDANLIĞI 

Oysa Körfez İzmir’in gerdanlığıdır. Yıllar önce bu kıyılardan denize girilirmiş. 2011’de Heyamola’dan çıkan “Sen Ne Alâsın Alaybey” kitabımızda, biz de o dönemleri ve o güzelim kıyıları anlatmıştık. Şimdi sahilde, o güzel deniz banyolarının yerinde paslı demir kazıkları gördükçe doğrusu yapılanlara kahroluyoruz. Bunlara ses çıkaran, denetleyen, engelleyen olmayacak mı diye de düşünmeden edemiyoruz. Bütün bunları düşünmemize neden, hem Karşıyaka sahilinde görüp yaşadıklarımız hem de İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın Tersane’den Körfeze yayılan atıklar konusundaki son paylaşımları oldu. 

HURDACI DÜKKÂNI DEĞİL! 

Kıyılar konusunda bir başka olumsuzluk da Urla’da yaşanıyor. Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan ile çevre aktivisti dostumuz Av. Şehrazat Mercan’ın da içlerinde olduğu Urlalı ve Çeşmeli çevreciler, Demircili koyunda sökümü yapılmak üzere getirilen teknenin kaldırılmasını istiyorlar. Bu konuda seslerini yükseltiyorlar. Unutulmamalıdır ki ne Karşıyaka-Alaybey ne de Urla asla hurdacı dükkanı değildir. Buraları İzmir Körfezi’nin en nadide kıyılarıdır. Herkesi İzmir Körfezi’ni ve kıyıları korumaya, bu konuda göreve ve duyarlılığa davet ediyoruz.

Yazarın Son Yazıları

TİP’in ve DİSK’in tarihi önemi

Bugün 13 Şubat, Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kuruluş yıldönümüdür. 13 Şubat 1961’de birinci TİP, 13 Şubat 1967’de de DİSK kurulmuştu.

Devamını Oku
13.02.2026
Elveda liberalizm!

Dünya önemli bir altüst oluşu yaşıyor.

Devamını Oku
10.02.2026
Tarımı bitirmeye kararlı mısınız?

İçinde bulunduğumuz hafta Ege’de tarımla ilgili önemli etkinlikler vardı. İzmir’de “Tarım ve Hayvancılık Fuarı”, Ödemiş’te ise “Küçük Menderes Çiftçi Buluşması” yapıldı. Kısacası, tarım ve gıda konuları gündemdeydi.

Devamını Oku
06.02.2026
Deprem gerçeği

İçinde bulunduğumuz hafta, 2023’te Hatay yöresinde ve Güneydoğu’da yaşanan 6 Şubat depreminin üçüncü yıldönümüdür.

Devamını Oku
03.02.2026
Tariş direnişi unutulmaz

İçinde bulunduğumuz günler tarihi Tariş işçi direnişinin 46. yıldönümüdür. Bundan tam 46 yıl önce bugünlerde, Tariş çalışanları iş ve can güvenliği için direnişe geçmişti. Biz de o yıllarda hem üniversitede okuyan ve hem de fabrikada çalışan DİSK üyesi genç bir emekçi olarak, direnişin içinde aktif olarak yer almıştık.

Devamını Oku
30.01.2026
Silivrizedeler

Silivri denince artık ister istemez akla öncelikle cezaevi geliyor.

Devamını Oku
27.01.2026
İzmir; ‘üvey’ mi, yoksa ‘hasım’ mı?

2026 yılı merkezi idare yatırım programı açıklandı. Bu yıl da yatırım programından İzmir’in payına sembolik rakamlar düştü. Kısacası, İzmir altyapı yatırımları ile ilgili makus talihini yine değiştiremedi. Hele son olarak İzmir belediyesine ait tarihi binalara vakıflar eliyle el konmak istenmesi de doğrusu işin tuzu biberi oldu.

Devamını Oku
23.01.2026
Çürümüşlük ve tükenmişlik

Günümüzde nereye el atılsa hemen her yerden ortalığa olumsuzluk saçılıyor.

Devamını Oku
20.01.2026
Ege’nin toplumcu ve muhalif damarı

Anadolu coğrafyasında yüzyıllar önce yaşanmış önemli bir toplumsal hareket var. Osmanlı’nın baskısına, zulmüne karşı eşitliğin, kardeşliğin ve dayanışmanın türküsünü söyleyenlerin öğretisi, geçmişten günümüze kadar ulaşıyor. Biz de onları ve mücadelelerini tüm yönleriyle kavramaya çalışıyoruz.

Devamını Oku
16.01.2026
Toplumsal mücadele

Hayatın o durdurulamaz akışında bir yılı daha geride bıraktık

Devamını Oku
13.01.2026
Ege’de muhalefet arayı açıyor

PİAR Araştırma, bölgelerde yaptığı siyasi parti oy tercihi anketinin sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Buna göre Ege Bölgesi’nde iktidar partisi ile ana muhalefet CHP arasındaki oy farkı oranı yüzde 17.7 olarak belirlendi.

Devamını Oku
09.01.2026
Emperyalizm...

Son dönemlerde birçok siyasal çevre “emperyalizm” tanımını artık kullanmaz olmuştu.

Devamını Oku
06.01.2026
Bir Ege güzellemesi

Bir Ege güzellemesi

Devamını Oku
02.01.2026
Zor ve zorlu yıl

Her yılın sonunda yeni bir yıla girerken geçmiş yılın toplu bir değerlendirmesini yapmak gelenektendir.

Devamını Oku
30.12.2025
İktidar İzmir'i kilitliyor!

Güzel İzmir, birçok bakımdan Türkiye’nin öncü kentidir. Yakın siyasal ve sosyal tarihimizde birçok ilk bu güzel kentte yaşanmıştır. O nedenle de her fırsatta, “İzmir Türkiye’nin batıya açılan kapısıdırpenceresidir” diyoruz.

Devamını Oku
26.12.2025
Emekliler...

Geçim ve barınma kaygısıyla ucuz otel odalarına sığınmak zorunda kalan emeklilerin durumu, günlerdir yüreklerimize kor düşürdü!

Devamını Oku
23.12.2025
‘Kooperatifler daha iyi bir dünya kurar’

ooperatifçilikle güçlü bir gönül bağımız var. Kuşaklar boyu üzüm üreticiliği ile uğraşmış ailemizin adeta genlerinde kooperatifçilik var. Biz de yıllar boyu hem bir çalışan hem de bir üretici olarak tarım kooperatifçiliğinin ve toplumsal mücadelelerin içinde bulunduk.

Devamını Oku
19.12.2025
Niobe’nin gözyaşları

Manisa’da dün gözyaşı adeta sel olup aktı!

Devamını Oku
16.12.2025
Tarım SOS veriyor!

Ülkemizin ekonomik-sosyal yaşamında yaşanan olumsuzluklardan en çok etkilenen kesimlerin başında tarım kesimi geliyor. Bu olumsuzluklar kırsaldan kente, üreticiden tüketiciye uzanarak gıda zincirinin tüm halkalarını kapsıyor.

Devamını Oku
12.12.2025
Emeğin asgarileşmesi

Ülkemizin kendine özgü ekonomi-politiği bağlamında; yılın son günlerinde çalışanları ve emeklileri maaş artış beklentisi sarar.

Devamını Oku
09.12.2025
Egeliler ‘Hadi gari’ diyor!

Ege ve Egeli ile özdeşleşmiş bir ifade vardır. Egeliler günlük yaşamda çok sık “Hadi gari” sözcüklerini kullanırlar. Bu ifade, içinde bulunulan duruma göre bazen bir hayret ifadesidir bazen de bir hareketlenme çağrısıdır.

Devamını Oku
05.12.2025
Halkın bütçesi

Bütçe görüşmeleri ve tartışmaları, ekonomi-politik değerlendirmeler açısından büyük önem taşır.

Devamını Oku
02.12.2025
CHP kurultayı ve Ege

Cumhuriyetin kurucu ve ülkemizin birinci partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 39. olağan kurultayı, bugün Ankara’da toplanıyor. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde neredeyse bütün Batı Anadolu’yu CHP kırmızısına boyayan Egeli seçmenlerle CHP arasında çok köklü ve güçlü bağlar var.

Devamını Oku
28.11.2025
Umut ve direniş kurultayı

Günlerdir İBB iddianamesini ve CHP’ye yönelik yargısal kuşatmayı tartışıyoruz.

Devamını Oku
25.11.2025
Ekolojik yaşam savunucuları

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP30) Brezilya Belem’de çalışmalarını sürdürürken ülkemizin ekolojik yaşam savunucuları da alanlara çıkıyorlar.

Devamını Oku
21.11.2025
Umudu örgütlemek ve büyütmek

Küresel kapitalizmin neden olduğu ve otoriter siyaset anlayışlarının daha da ağırlaştırdığı iktisadi ve siyasal bunalımlar, bütün dünyada katmerlenerek devam ediyor.

Devamını Oku
18.11.2025
Asfalyalar atmasın!

Kış mevsimi kendini hissettirmeye başladı. Kış mevsiminin oldukça zor ve zorlu koşulları var. Öncelikle ısınma ve giyinme giderleri dar gelirli ailelerin belini büküyor. İçinde bulunduğumuz koşullarda elektrikle ısınmaya çalışmak, aile bütçeleri açısından başlı başına bir yıkım haline geliyor.

Devamını Oku
14.11.2025
Küresel adaletsizlik ve otoriterlik

Emperyalizme karşı duruşun ve mücadelenin simgesi, Kurtuluş Savaşı’nın önderi Mustafa Kemal Atatürk’ü; vefatının 87. yılında saygıyla andık, anıyoruz.

Devamını Oku
11.11.2025
Yerele darbe!

Bir zamanlar yereli güçlendireceğiz, yereli daha çok yetkilendireceğiz diyerek iktidara gelenler, son dönemde tam tersi işlere yöneliyorlar.

Devamını Oku
07.11.2025
CHP ile uğraşmayı bırakın!

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ilk genel başkanı olduğu CHP, Cumhuriyetin kurucu ve ülkemizin birinci partisi.

Devamını Oku
04.11.2025
Doğa ve iklim uyarıyor!

Son dönemde doğa ve iklim koşullarındaki gelişmeler, değişimler günlük hayatımızı derinden etkilemeye başladı. Deprem tehlikesi ve iklim krizi artık hepimizi daha çok ilgilendiriyor. İzmir ve Ege Bölgesi de bütün bu gelişmelerden alabildiğine etkileniyor.

Devamını Oku
31.10.2025
Cumhuriyet ve demokrasi

Demokrasi, Cumhuriyetle birlikte düşünülmesi ve birlikte anılması gereken çoğulcu, halkçı yönetsel sistemdir, anlayıştır. Her ikisi de birbirini bütünler ve tamamlar.

Devamını Oku
28.10.2025
Ege’nin Cumhuriyet sevdası

Yeni bir Cumhuriyet bayramı kutlaması daha yaklaşıyor. Başta Ege ve Egeliler olmak üzere bütün halkımız, Cumhuriyetin 102. yaşını coşkuyla kutlamaya hazırlanıyor.

Devamını Oku
24.10.2025
‘Asgari’ hayatlar

Yıl sonu yaklaşırken çalışanların ve emeklilerin büyük çoğunluğunu yeni yıl maaş artışlarının telaşı sarar.

Devamını Oku
21.10.2025
Tarım ve gıda, temel sorun

Dün 16 Ekim Dünya Gıda Günü’ydü. Bu anlamlı gün nedeniyle uzmanlar ve ilgili kuruluşlar konuyla ilgili açıklamalar yaptılar.

Devamını Oku
17.10.2025
‘Metal fırtına’

Türkiye’nin emek tarihinde metal emekçilerinin çok ayrı bir yeri vardır.

Devamını Oku
14.10.2025
CHP’de il kongrelerinden olağan kurultaya

Türkiye’nin kurucu-ülkenin 1. partisi Cumhuriyet Halk Partisi, kongreler ve kurultay sürecini yaşıyor. Önce mahalle delegelerinin seçimi ile başlayan süreç, ilçe kongreleri ile devam etti. Şimdi sırada il kongreleri var.

Devamını Oku
10.10.2025
Halk siyaseti

TBMM’nin açılışı sonrasında ortaya çıkan fotoğraflar, siyaset çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor.

Devamını Oku
07.10.2025
Halk silkeleniyor!

İktidarın muhalif belediyeleri yönetsel açıdan kuşatması ve mali olarak silkelemesinin faturası doğrudan halka çıkıyor. Muhalif belediye başkanlarınca yönetilen kentlerde yaşayanlar, bu silkelemelerden alabildiğine etkileniyorlar.

Devamını Oku
03.10.2025
Derin yoksulluk

Ülkemizde büyük çoğunluğun temel gündemini ekonomik sorunlar oluşturuyor.

Devamını Oku
30.09.2025