Duyarlı olmak
Adnan Binyazar
Son Köşe Yazıları

Duyarlı olmak

09.10.2026 04:00
Güncellenme:
Takip Et:

Kişi, yalnız kendini değil, ilişki kurduğu insanı da iyi tanırsa onunla ilişkisini sağlam kurmuş olur. O durumda yalnız algılarını değil, ilişkisine duyarlığını da katar. Böyle bir durumda bile, tutumunu düşünceden geçirmelidir.

Kitaplarında çocuk gelişimini bilimsel verilerle besleyen Prof. Dr. Sedat Sever bu soruna da açıklık getiriyor:

“Çocuklar, kendi gerçekliklerine seslenen, düzeylerine uygun, nitelikli kitaplarla etkileşime girerek toplumsal ilişkilere yönelik deneyimler edinir, görsel ve dilsel anlatımın gücünü tanır. Bu süreç, çocukların duyu algılarının ve düşünce güçlerinin gelişmesine olanak sağlar.”

Görüldüğü gibi, Sever, algılamayı geliştiren kaynaklara yönlendirerek varıyor sonuca: Çocuk, daha küçük yaşlarda kendi düzeyindeki kitaplarla kaynaştırılmalıdır. 

KAYNAK

“Bebeklik döneminden başlayarak renk, çizgi ve sözcüklerin anlatım olanaklarıyla iletişime yönelen çocukların, kavramsal birikimlerine koşut olarak dilsel ve bilişsel gelişimleri de ivmelenir. Bu ivmelenme, onların anlama ve anlatma becerilerini geliştirmelerine; çevreleriyle etkili iletişim kurmalarına, sorun çözme denemelerine, okul başarılarına yönelik doğal öğrenme ortamları yaratır.”

Sever bunu şimdi de okul dışında uyguluyor. Okulda yıllarca uyguladığı öğretim uygulamalarını WhatsApp sayfasına girerek her gün, çocukların ilgisini çekecek fotoğrafları anlamlı kılacak verileri kullanarak orada hemen herkesin yararlanacağı bir öğrenim alanı yaratıyor.

UYGULANIM

Sever, seçtiği görüntüleri öyle bırakmıyor, her resmin başına “Günaydın” yazıyor. Örneğin, o gün bir kurtuluş günü ise onu kutluyor. Bunu gerçekleştirmek için onu ilgi çekici verilerle üzerinde düşünülecek verilerden besliyor. Konuya uygun düşerse özdeyiş, öykü, şiir, anılar, tarihsel bir olay gibi alanlardan yararlanıyor. Örneğin, sağlık ve mutluluk dilediği bir öğrencinin toplandığı bir resme şöyle bir söz yakıştırıyor:  

“Vatanı korumak çocukları korumakla başlar.”

Güllerin bulunduğu bir bahçeyi anlatırken de Gülten Akın’ın “Sardunya” başlıklı şiirinden alıntı yapıyor:

Yasadır, anımsatalım

Tohum ekenlerin, fide dikenlerin

Kimse durduranmz yağmurunu

Güneşini kimse kesemez.

Bir “Günaydın”a da Albert Camus’den yaşam gerçeğiyle özdeşleşen bir sözle başlıyor:

“Her sabah gözlerini açtığında, hâlâ yaşıyor, nefes alabiliyor, düşünebiliyor, duyabiliyor, dokunabiliyor ve sevebiliyor olmanın ayrıcalığını düşün.” Bir başka resimde 30 Ağustos “Zafer Bayramı kutlu olsun” sözünün altına Atatürk’ün bir sözünü ekliyor: “Bazı zaferler vardır sadece bir milletin değil, insanlığın da kaderini değiştirir.”

SONUÇ

1) “Gününüz aydın olsun”/Bir anne güzel bir havada -biri kız, biri oğlan- çocuklarıyla bir arada görülüyor. Anne ocakta büyük bir kazan içinde pişen yemeği karıştırıyor, büyük kız başka bir kaba domates doğruyor. Küçük kız annesine yardım ediyor, oğlanın elinde salatalık var.

2) “Sağlık ve mutluluk diliyorum”/Yine güzel bir havada, başları kapalı dört kadın, ırmak kenarında çamaşır yıkıyor.

3) “Günaydın”/Kadın, elinde bir kitapta karşısına oturan çocuğuna bir yeri gösteriyor. Beğeni duygusu yüksek Sedat Sever, her sabah seçtiği resimlerle ülkemizin insan manzaralarını çiziyor. Her resim, duyarlı olana çok şey anlatıyor. Bu yolla duyarlık, resimleri izleyenlere de aktarılıyor. Öyle resimler seçiyor ki kimine bakarken insan orada kendini aramaya başlıyor. 

Yazarın Son Yazıları

Duyarlı olmak

Kişi, yalnız kendini değil, ilişki kurduğu insanı da iyi tanırsa onunla ilişkisini sağlam kurmuş olur.

Devamını Oku
09.10.2026
Genç duyarlığı

Toplumca gösterilen eylemlerde duyarlıklı gençlerin sayısı yüksektir.

Devamını Oku
02.10.2026
Bir kardeşlik öyküsü

Gereksinimlerin dijital araçlarla, cep telefonlarıyla karşılandığı bir dünyada insanlar arasındaki bağlantılar, dayanışmalar da giderek kopuyor.

Devamını Oku
25.09.2026
Kadınlar...

Almanya’da ilgili kişiler bir soruyu kadın erkek ortaklaşa tartışır.

Devamını Oku
18.09.2026
Öğrenciden mektup

İyi akşamlar sayın ve sevgili öğretmenim.

Devamını Oku
11.09.2026
Okuma kültürü

Doksanını bulan nenem, okuduğumu görünce, “Gözüne yazık!” der, kitabı elimden alıp atardı.

Devamını Oku
04.09.2026
Kavramlarla düşünmek

Kavramlar, düşünenlerin üreti kaynağıdır. Onları okuyanlar da kendilerini o kaynağın çevresinde bulur. İşte örnekleri...

Devamını Oku
28.08.2026
İzlenimler

Uzunca süren yaz tatilimde, güzel davranışlarla karşılaştım.

Devamını Oku
21.08.2026
Etkili sözler

Diyarbakır’ın uzun süren yaz gecelerinde yataklar damlara çıkarılırdı.

Devamını Oku
10.07.2026
Köy Enstitüleri

Köy Enstitülerinin kurulmasıyla, bakan buyruğuyla “öğretmen okulu”na dönüştürülmesi birkaç ay içinde gerçekleştirildi.

Devamını Oku
03.07.2026
Süt kuzusu dönemi

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin, süt kuzusu dönemindeki öğrencileri özenle beslemek istediklerini okuyunca sütün insan yaşamındaki önemi konusunda bilgi edinmeye çalıştım.

Devamını Oku
26.06.2026
Atatürk’ten görüşler

Bir ülkenin kültürel yönden gelişiminin kaynağı eğitimdir. Atatürk de bir ülkenin çağdaşlaşmasını kültüre bağlar.

Devamını Oku
19.06.2026
Düşünceye sığınmak

Eski politikacılardan biri, mutlak butlan deyip ortalarda bir ülke işgal etmişlerin sevinciyle dolaşmaya başlayınca seslisi sessizi siyasete uzaktan bulaşanlar bile herkes yürekten vurulmuşa döndü.

Devamını Oku
12.06.2026
Atatürk’ün Bursa Nutku

Atatürk bütün konuşmalarında, üstünden yüzyıllar da geçse belleğe kazınan unutulmaz sözler bırakmıştır.

Devamını Oku
05.06.2026
Gençlerin eğitimi

Gençler, onlara özgür ortamlar yaratıldığında eğitime kendileri koşar.

Devamını Oku
29.05.2026
Düşünceden düşünceye

Daraldığım anlarda kendimi kitapların dünyasına atıp düşünceden düşünceye, duyarlıktan duyarlığa atarak içimde yeni bir dünya yaratıyorum.

Devamını Oku
22.05.2026
Uyur iken uyarılmak

Kimi zaman ozanların deyişleri, yazarların sözleri birden canlanıverir belleğimde.

Devamını Oku
15.05.2026
Gençliğe güven

Bir toplumda anaların babaların güven kaynağı olan gençlerin arasından öğretmenlerini, arkadaşlarını tabancalarla öldürenler çıkmışsa o ülkenin geleceği karanlıktır.

Devamını Oku
08.05.2026
Çizgiler-renkler

Yazı bulunmadan önce, onun yerini birtakım görüntüler alıyordu.

Devamını Oku
01.05.2026
Yazar-okur dayanışması

17.04.26 günlü “Miguel de Cervantes” başlıklı yazımda “Komşunuzun çatısı camdansa ona taş atmayın” sözünün tümünü yansıtan İsmail Sefa İpşir’den uyarıcı bir ileti aldım.

Devamını Oku
24.04.2026
Miguel de Cervantes

Sıkıntılar içinde bunalıp kaldığımda, Miguel de Cervantes’in Don Kişot adlı kitabının sayfaları arasına sığınırım.

Devamını Oku
17.04.2026
Aklın iç kalesi

Üzerinden 30 yıl geçti.

Devamını Oku
10.04.2026
Bir atılım daha!

Buca Belediyesi gene önemli bir atılımda bulunuyor.

Devamını Oku
03.04.2026
Sevda şiirleri

Daha üzerinden gün geçmedi, adam cebinden çıkardığı tabancayı yılların eşine çevirip tetiğe bastı.

Devamını Oku
27.03.2026
Sanat barış yoludur

Yeryüzünde insan çoğaldıkça ortaya daha azgın savaşlar çıktı.

Devamını Oku
20.03.2026
Buca’nın üzüm bağları

Gelişme atılımla olur. Atılımın ilk adımını İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu atmıştı. Yuvalar, öğrencilerin sığınacağı yapılar kurmasının yanında, Mustafa Kemal, İstanbul, Köy Enstitüleriyle ilgili yaratıcı kaynakları kültür dünyasına kazandırmıştı.

Devamını Oku
13.03.2026
Mavi gözlü sarı saçlı çocuk

Bir öyküsü de Japonya’da lise ders kitaplarına alındı. Oxford University Press’in 1992 yılından beri ortaöğretimde okutulan bir antolojisinde ve iki kitabında öyküleriyle yer aldı.

Devamını Oku
06.03.2026
Ağaçların sesi

“Ayna” köşemdeki yazılarıma yönelik görüş bildirenler oluyor. Yazdıklarımın arasında onlardan gelenlere de yer verdiğim oluyor. Kimi yazılarımı da onların uyarılarıyla oluştururum. Bugünkü yazım da düşüncelerini kültürle donatan Yusuf Gezgör’ün ürünüdür.

Devamını Oku
27.02.2026
Eskileri yenilemek

Sanatsal anlatı, Shakespeare’de olduğu gibi, insanın ölümsüz ürünler ortaya koyması, yaratıcı yeteneğin içinde belirir. Öyle bir gelişmeyi de ancak eğitimden geçenler duyumsar.

Devamını Oku
20.02.2026
Öğrenciye yönelik eğitim

Çocukların maruz kaldığı ihmal, istismar, şiddet, yoksulluk ve sosyal risklerin çoğu zaman ilk görünür olduğu yerin okullar olduğunu vurgulayan uzmanlar, çocuk koruma sisteminin güçlendirilmesi için okul sosyal hizmetinin kurumsal olarak yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor. Nirengi Derneği de zaten bu amaçla kurulmuş.

Devamını Oku
13.02.2026
Atatürk’ün Cumhuriyeti

(Bu yazının tümüne notlarımın arasında rastladım...)

Devamını Oku
06.02.2026
Önemli kültür kaynakları

Dünyada neler olup bittiğini öğrenmek, insanda bilgi alanını daha da genişletmek amacıyla klasik kitapların Türkçeye çevrilmesi için Tercüme Bürosu’nun kurulmasını önermiştir.

Devamını Oku
30.01.2026
Atatürk gençliği

Devlet dediğimiz oluşum, temelinde her kesimden insanı birbiriyle kaynaştıran bir adalet anlayışıyla ayakta tutar. O nedenle topluma yönelik bir konuda karar verirken, ilgili kişi, düşüncelerini süzgeçten geçirerek kamuya açmalıdır. O durumdaki kişilerin saplantısı olmamalıdır.

Devamını Oku
23.01.2026
Masaldan romana geçiş

Kars’ta dünyaya gelen Yücel Feyzioğlu Cilavuz İlköğretmen Okulu’nu bitirdikten sonra Almanya’da Goethe Enstitüsü’nde dil eğitimi gördü.

Devamını Oku
16.01.2026
Eğitilmek

Senaca yüzyıllar önce soruyor, sorduğunun yanıtını da gene kendisi veriyor...

Devamını Oku
09.01.2026
Kitapla yaratılan dünyalar

2025 yılının son günlerini her an özlemini çektiğim İstanbul’da yaşadım.

Devamını Oku
02.01.2026
Geçmişi güncel kılmak

Can Yayınları Sait Faik Abasıyanık’ın öykü kitaplarını yeniden yayımlamaya başladı.

Devamını Oku
05.12.2025
Hayvan koruyucu

Tanımadığım kişilerden de kitap aldığım oluyor.

Devamını Oku
28.11.2025
Erken yaşta okur yetiştirmek

Okuma kültürünün yetkin kişilerinden Prof. Dr. Sedat Sever, 13 Kasım 2025 günkü Cumhuriyet’teki “Erken yaşta okur yetiştirmek” başlıklı yazısına şu görüşle başlıyor...

Devamını Oku
21.11.2025
Sonsuzluğa açılan pencere

Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’nda yattığı odanın pencereleri boğaza bakıyor.

Devamını Oku
14.11.2025