Cumhuriyet
Atatürk’ün manzumeleri Atatürk’ün manzumeleri Gazi’nin edebiyata ve şiire ilgisi öğrencilik yıllarından başlayıp yaşamı boyunca sürdü. Kimi zaman dizeler dikte etti, kimi zaman bestelenmek üzere güfteler yazdırdı, kimi zaman da çocuklarla birlikte şiir oluşturdu. Ona atfedilen bazı şiirler bugün hâlâ tartışmalı olsa da kaynaklar, Atatürk’ün şiiri yalnızca okuyan değil, zaman zaman üretiminin de parçası olan bir isim olduğunu gösteriyor.
Türk dilinin sessiz mimarı Agop Dilaçar'ın bilinmeyen hikayesi Türk dilinin sessiz mimarı Agop Dilaçar'ın bilinmeyen hikayesi Mustafa Kemal Atatürk ile yolları Birinci Dünya Savaşı esnasında Şam'da kesişen Agop Dilaçar, Türk dilinin sadeleştirilmesi ve modernleşmesinde tarihi bir rol üstlendi. Halep'te bir Türkçe gramer kitabı vesilesiyle başlayan bu tanışıklık, Cumhuriyet döneminde Türk Dil Kurumu'nun kuruluşuna ve Türkçe kelimelerin türetilmesine uzanan köklü bir başarı hikayesine dönüştü.
Yakup Dede’den çok daha fazlası Yakup Dede’den çok daha fazlası Bir rastlantıyla Türkiye’nin en sevilen tangolarından “Bir Martı Gibi”nin söz yazarı olan İhsan Devrim; genç yaşta edebiyat dünyasına girdi, dergiler ve kitaplar yayımladı, yarım yüzyılı aşkın süre tiyatro sahnesinde kaldı, sinema ve televizyonda unutulmaz karakterlere yaşam verdi. “Süper Baba”nın Yakup Dede’si olarak hafızalara kazınan Devrim’in yaşamı, Cumhuriyet kültür tarihinin pek çok durağından geçen renkli bir sanat yolculuğuydu.
'Papatya'nın sesi 'Papatya'nın sesi “Papatya” ile geniş kitlelerin tanıdığı Şecaattin Tanyerli radyodan gazino sahnelerine, plaklardan televizyona uzanan kariyeri boyunca tangoyu Türkiye’nin müzik hafızasına taşıdı. “Tango Kralı” olarak anılan sanatçı, onlarca plak ve unutulmayan yorumuyla bir dönemin duygusunu bugüne bıraktı.
Kurtuluş Savaşı’nın unutulan öğretmeni Kurtuluş Savaşı’nın unutulan öğretmeni Şekibe Ali, Bursa’da öğretmenleri, öğrencileri ve aileleri örgütleyerek Kuvayı Milliye için istihbarat ve propaganda çalışmaları yürütmüştü. Onun, yıllar önce unutulan yaşamı aslında Cumhuriyete uzanan mücadelenin görünmeyen kadın kahramanlarından birinin öyküsü.
Cumhuriyetin öncü kadın doktoru Cumhuriyetin öncü kadın doktoru Henüz 22 yaşındayken Türkiye'nin ilk özel kadın doğum kliniğini açan Pakize İzzet Tarzi, yalnızca başarılı bir hekim değil, Cumhuriyet'in yetiştirdiği öncü kadınlardandı. Atatürk'le genç yaşta tanışan, köy köy dolaşarak kadınları tedavi eden binlerce bebeğin dünyaya gelişine tanıklık eden, ilk havyan hakları derneğinin kurucularından Tarzi'nin yaşamı, Cumhuriyet devrimlerinin kadınlara açtığı yeni ufukların da öyküsü.
Duvarlara kazınan Cumhuriyet Duvarlara kazınan Cumhuriyet Başkentin simge yapılarından biri olan eski Türk Ocağı binası, Cumhuriyet'in kültürel dönüşümüne tanıklık eden önemli adreslerden biriydi. İlk opera gösterilerinden Latin harfleriyle yazılan Gençliğe Hitabe'ye kadar pek çok tarihi adımın izleri bugün de bu yapıda görülebiliyor.
Scorpions İstanbul’u salladı Scorpions İstanbul’u salladı Dünyaca ünlü Alman rock grubu Scorpions, 60. kuruluş yılı turnesi kapsamında İstanbul'da hayranlarıyla buluştu. Beşiktaş Tüpraş Stadyumu'nda on binlerce müziksevere unutulmaz bir gece yaşatan grup, efsane şarkılarının yanı sıra "Wind of Change" parçasındaki güncellenen sözleriyle de dikkat çekti.
‘Muasır medeniyet yolunda bir terakki hamlesi’ ‘Muasır medeniyet yolunda bir terakki hamlesi’ Bir çocuğun merakı, Cumhuriyet tarihinin en önemli girişimcilik öykülerinden birine dönüştü. Vehbi Koç’un ticaret yolculuğu Ankara’daki “Vehbi Koç Ticaret Evi – Muasır Medeniyet Yolunda Bir Terakki Hamlesi” isimli sergiyle yeniden yaşam buluyor.
Ahmet Rasim'in Tatyos'u Ahmet Rasim'in Tatyos'u Türk musikisinin en büyük bestekârlarından Kemani Tatyos Efendi, eserleriyle hafızalara kazındı; ancak yaşamının son yıllarını yoksulluk içinde geçirdi. Geriye ise dostlarının anıları ve hâlâ cevap bekleyen bir soru kaldı: O meşhur keman nerede?
Atatürk’ün hayran kaldığı ses: Unutulmuş bir opera sanatçısı Atatürk’ün hayran kaldığı ses: Unutulmuş bir opera sanatçısı Türkiye’nin ilk kadın opera sanatçılarından Nimet Vahit, Cumhuriyet’in kültür devriminin en önemli figürlerinden biriydi. Ancak kariyeri boyunca alkışlanan bu güçlü ses, yıllar içinde tarihin gölgesinde kaldı.
Tarihe tanıklık eden köşk Tarihe tanıklık eden köşk İnönü ailesinin kuşaklar boyu evi olan Pembe Köşk artık bir müze. Cumhuriyet tarihinin en önemli anılarını barındıran bu evin her metrekaresi bir hikâye anlatıyor. İsmet İnönü’nün kızı Özden Toker ise Pembe Köşk’teki tanıklıklarını anlatmayı, “Bu bana Atatürk’ün verdiği bir görev” sözleriyle tanımlıyor. En büyük isteği ise gençlerin, Cumhuriyet’in kuruluş yılları için çok önemli olan bu mekânı ziyaret etmesi.
Ünlü fotoğraftaki o kız: 365 Meliha Ünlü fotoğraftaki o kız: 365 Meliha Hemen herkesin görmüş olduğu Atatürk’ün Ankara Kız Lisesi’ndeki öğrencilerle çektirdiği o fotoğrafın ilginç bir hikâyesi var. Fotoğraftaki kızlardan birisi, bilgilerine yıllar sonra ulaşılan Meliha Giray Türker...
Atom modeli keşfeden kaşif Atom modeli keşfeden kaşif Einstein’in buluşlarının dünyayı sarstığı yıllarda ülkemizden de böyle bir bilim insanı çıkabilir miydi? Türkiye’deki bilim camiası tarafından anlaşılmadığını söyleyen Ömer Sıtkı Işıksal’ın savunduğu görüşleri ve buluşları daha önce bir çoğunuzun duymadığı bir “ya olsaydı” hikâyesinin kapısını aralıyor.
Açlıkla yüzleşen komşuya yardım eli: Kurtuluş Açlıkla yüzleşen komşuya yardım eli: Kurtuluş Atina’da her gün onlarca insanın açlıktan öldüğü 1941 kışında, İstanbul’dan kalkan bir gemi umudun adı oldu. Kurtuluş vapuru, tonlarca erzakla birlikte "yaşama sevincini" de karşı kıyıya taşıdı.
Atatürk’ün bilinmeyen şarkısı Atatürk’ün bilinmeyen şarkısı Gazi Mustafa Kemal’in bugüne dek pek duyulmamış bir yönü, tozlu sayfalardan gün yüzüne çıkıyor. Piyano başına geçen, şarkı sözlerindeki kelimeleri değiştiren ve hatta bizzat şarkı kaleme alan bir liderin müzik devrimine eşlik eden kişisel tutkusu.
Şarlo’nun Türkiye serüveni Şarlo’nun Türkiye serüveni Atatürk’ün "hayatımda bu kadar gülmedim" dediği Şarlo’nun Türkiye’deki izleri ve onun yerli taklitçisi Şarlo Şükrü’nün "Gülün" soyadıyla biten hüzünlü hikâyesi...
Çamurdan anıtlara bir Cumhuriyet portresi Çamurdan anıtlara bir Cumhuriyet portresi Atatürk’ün evliliklerine bizzat vesile olduğu, büstünü gördüğünde “İşte bu benim!” dediği Kenan Yontunç bir Türk sanatçı tarafından yapılan ilk Atatürk büstünün de yaratıcısıdır. İnönü’nün ilk büstüne, kumbaralardan kent meydanlarındaki dev anıtlara kadar 87 yaşına kadar elinden keskisi düşmeyen büyük ustanın “ilklerle” dolu yaşam öyküsü.
Dergâhtaki casus, laboratuvardaki yurtsever Dergâhtaki casus, laboratuvardaki yurtsever Atatürk yaşamı boyunca pek çok suikast girişimiyle karşı karşıya kaldı. Bunalr arasında belki de pek bilinmeyenlerden biri, henüz Ankara’da meclis açıldıktan birkaç ay sonra yapılan girişimdi. İngilizler adına çalışan Mustafa Sagir tarafından düzenlenen suikast girişimi, bir kimyager tarafından ortaya çıkarılacaktı. Bu kimyager, sonradan İsmet İnönü’ye de ders verecek olan Avni Refik Bekman’dı.
Atatürk’ün son yılbaşı gecesi Atatürk’ün son yılbaşı gecesi Ulu önder için balolar yalnızca bir eğlence değil, Türk kadınının sosyal yaşamda yer alması için bir örnekti. Bu yüzden olsa gerek sık sık balolara katılır ve halkla bir araya gelirdi. Bu yaşam biçimiyle ilgili ilk kez Sofya’da askeri ateşelik yaptığı dönemde filizlenen fikirleri Cumhuriyet Ankara’sında bir toplumsal devrime dönüşmüştü. Ancak Atatürk, yaşamda geçirdiği son yılbaşı gecesinde Türk milletinden uzakta istirahat etmek zorundaydı...
Gülümser Yücel: ‘Babamın adı Ali değil Âli’ Gülümser Yücel: ‘Babamın adı Ali değil Âli’ Ulu önder öldüğünde Hasan Âli Yücel, onun tabutunu taşıyan milletvekilleri arasındaydı. Kızı Gülümser Yücel, “Belki o gün babam, Atatürk’e bir söz vermişti” diyor. Yücel’e göre o söz Atatürk’ün eğitim alanındaki atılımlaırnı sürdürmek için babasına güç vermişti.
Celal İnce’yi hatırlar mısınız? Celal İnce’yi hatırlar mısınız? “Amerika amerika / Türkler dünya durdukça / Beraberdir seninle / Hürriyet savaşında.” 1950’li yıllarda radyodan yankılanan bu dizelerin sahibi Celal İnce’ydi. Türkiye, Soğuk Savaş’ta tercihini Stalin’e karşı ABD ve NATO ittifakından yana kullanırken İnce’nin bestelediği bu “Dostluk Şarkısı” da onu ilerleyen yıllarda tartışmalı bir siyasi zeminin aktörlerinden biri yapıverdi. Öte yandan bugün unutulmuş olsa da İnce belki de ülkemizin ilk pop yıldızıydı diyebiliriz. Onun dilinden dökülen tango nağmeleri Bir dönemin müziğine yön vermişti.
Karakolda biten maç Karakolda biten maç 19 Nisan 1935 günü Fenerbahçe ve Avusturya’nın FC Libertas Wien arasında oynanan dostluk maçı futbol sahalarımızda o güne kadar görülmemiş olaylara sahne olur. Misafir futbolcuların yaşadığı ve karakolda biten olaylar genç Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası alandaki imajını sarsacak bir hal alır.
Yurtsever bir Diyanet İşleri başkanı Yurtsever bir Diyanet İşleri başkanı Cumhuriyet’in ilk Diyanet İşleri Başkanı Börekçizade Mehmet Rifat Efendi, yalnızca bir din adamı değil Milli Mücadele’nin görünmez kahramanlarındandı. Atatürk’e kefen parasını vermekten, İstanbul’a karşı Ankara fetvasını kaleme almaya uzanan bu hikâye, yurtseverliğin sessiz ama derin bir ifadesi.
Nobel Ödülü'ne aday gösterilen ilk Türk kadını Neva Çiftçioğlu Ankara'da Nobel Ödülü'ne aday gösterilen ilk Türk kadını Neva Çiftçioğlu Ankara'da 3 Ekim 2025 Cuma günü Ankara Kent Konseyi Sergi Salonu’nda Nobel Tıp Ödülü'ne aday gösterilen ilk ve tek Türk kadın bilim insanı olan Neva Çiftçioğlu Ankaralılarla bir araya geldi.
Mario Frangoulis Ankara’da sevenleriyle buluştu Mario Frangoulis Ankara’da sevenleriyle buluştu Dünyaca ünlü Yunan tenor Mario Frangoulis sanat hayatının 35. yılı dolayısıyla bir dizi konser için ülkemizi ziyaret etti.
Bir operadan da öte Bir operadan da öte Ankara Halkevi’nde 1941’de sahnelenen “Tosca”, yalnızca bir opera değil Atatürk’ün Sofya yıllarından taşıdığı anıların ve Türk operasının doğuşunun simgesiydi.
Rumeli’nin sesi, Milli Mücadele’nin neferi Rumeli’nin sesi, Milli Mücadele’nin neferi Atatürk’ün emir subayı, istihbaratçı, milletvekili… Aynı zamanda Duygu Asena’nın dedesi olan Ali Şevket Öndersev Atatürk’e vefasından Rumeli türkülerini, kaybolmamaları için notaya kaydettirmişti.
Atatürk için canını hiçe sayan saraylı: Mevhibe Celaleddin. Atatürk için canını hiçe sayan saraylı: Mevhibe Celaleddin. II. Abdülhamit’in yeğeni, Kurtuluş Savaşı’nda Mustafa Kemal’e istihbarat taşıyan gizli bir direnişçi, Cumhuriyet’in ilk kadın tiyatrocularından biri… Mevhibe Celaleddin’in yaşamı, Osmanlı sarayının ihtişamından işgal altındaki İstanbul’un karanlığına, tiyatro sahnelerinden santral memurluğuna uzanan, unutulmuş ama etkileyici bir direniş öyküsü.