Atom modeli keşfeden kaşif
Einstein’in buluşlarının dünyayı sarstığı yıllarda ülkemizden de böyle bir bilim insanı çıkabilir miydi? Türkiye’deki bilim camiası tarafından anlaşılmadığını söyleyen Ömer Sıtkı Işıksal’ın savunduğu görüşleri ve buluşları daha önce bir çoğunuzun duymadığı bir “ya olsaydı” hikâyesinin kapısını aralıyor.
Açlıkla yüzleşen komşuya yardım eli: Kurtuluş
Atina’da her gün onlarca insanın açlıktan öldüğü 1941 kışında, İstanbul’dan kalkan bir gemi umudun adı oldu. Kurtuluş vapuru, tonlarca erzakla birlikte "yaşama sevincini" de karşı kıyıya taşıdı.
Atatürk’ün bilinmeyen şarkısı
Gazi Mustafa Kemal’in bugüne dek pek duyulmamış bir yönü, tozlu sayfalardan gün yüzüne çıkıyor. Piyano başına geçen, şarkı sözlerindeki kelimeleri değiştiren ve hatta bizzat şarkı kaleme alan bir liderin müzik devrimine eşlik eden kişisel tutkusu.
Şarlo’nun Türkiye serüveni
Atatürk’ün "hayatımda bu kadar gülmedim" dediği Şarlo’nun Türkiye’deki izleri ve onun yerli taklitçisi Şarlo Şükrü’nün "Gülün" soyadıyla biten hüzünlü hikâyesi...
Çamurdan anıtlara bir Cumhuriyet portresi
Atatürk’ün evliliklerine bizzat vesile olduğu, büstünü gördüğünde “İşte bu benim!” dediği Kenan Yontunç bir Türk sanatçı tarafından yapılan ilk Atatürk büstünün de yaratıcısıdır. İnönü’nün ilk büstüne, kumbaralardan kent meydanlarındaki dev anıtlara kadar 87 yaşına kadar elinden keskisi düşmeyen büyük ustanın “ilklerle” dolu yaşam öyküsü.
Dergâhtaki casus, laboratuvardaki yurtsever
Atatürk yaşamı boyunca pek çok suikast girişimiyle karşı karşıya kaldı. Bunalr arasında belki de pek bilinmeyenlerden biri, henüz Ankara’da meclis açıldıktan birkaç ay sonra yapılan girişimdi. İngilizler adına çalışan Mustafa Sagir tarafından düzenlenen suikast girişimi, bir kimyager tarafından ortaya çıkarılacaktı. Bu kimyager, sonradan İsmet İnönü’ye de ders verecek olan Avni Refik Bekman’dı.
Atatürk’ün son yılbaşı gecesi
Ulu önder için balolar yalnızca bir eğlence değil, Türk kadınının sosyal yaşamda yer alması için bir örnekti. Bu yüzden olsa gerek sık sık balolara katılır ve halkla bir araya gelirdi. Bu yaşam biçimiyle ilgili ilk kez Sofya’da askeri ateşelik yaptığı dönemde filizlenen fikirleri Cumhuriyet Ankara’sında bir toplumsal devrime dönüşmüştü. Ancak Atatürk, yaşamda geçirdiği son yılbaşı gecesinde Türk milletinden uzakta istirahat etmek zorundaydı...
Gülümser Yücel: ‘Babamın adı Ali değil Âli’
Ulu önder öldüğünde Hasan Âli Yücel, onun tabutunu taşıyan milletvekilleri arasındaydı. Kızı Gülümser Yücel, “Belki o gün babam, Atatürk’e bir söz vermişti” diyor. Yücel’e göre o söz Atatürk’ün eğitim alanındaki atılımlaırnı sürdürmek için babasına güç vermişti.
Celal İnce’yi hatırlar mısınız?
“Amerika amerika / Türkler dünya durdukça / Beraberdir seninle / Hürriyet savaşında.” 1950’li yıllarda radyodan yankılanan bu dizelerin sahibi Celal İnce’ydi. Türkiye, Soğuk Savaş’ta tercihini Stalin’e karşı ABD ve NATO ittifakından yana kullanırken İnce’nin bestelediği bu “Dostluk Şarkısı” da onu ilerleyen yıllarda tartışmalı bir siyasi zeminin aktörlerinden biri yapıverdi. Öte yandan bugün unutulmuş olsa da İnce belki de ülkemizin ilk pop yıldızıydı diyebiliriz. Onun dilinden dökülen tango nağmeleri Bir dönemin müziğine yön vermişti.
Karakolda biten maç
19 Nisan 1935 günü Fenerbahçe ve Avusturya’nın FC Libertas Wien arasında oynanan dostluk maçı futbol sahalarımızda o güne kadar görülmemiş olaylara sahne olur. Misafir futbolcuların yaşadığı ve karakolda biten olaylar genç Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası alandaki imajını sarsacak bir hal alır.
Yurtsever bir Diyanet İşleri başkanı
Cumhuriyet’in ilk Diyanet İşleri Başkanı Börekçizade Mehmet Rifat Efendi, yalnızca bir din adamı değil Milli Mücadele’nin görünmez kahramanlarındandı. Atatürk’e kefen parasını vermekten, İstanbul’a karşı Ankara fetvasını kaleme almaya uzanan bu hikâye, yurtseverliğin sessiz ama derin bir ifadesi.
Nobel Ödülü'ne aday gösterilen ilk Türk kadını Neva Çiftçioğlu Ankara'da
3 Ekim 2025 Cuma günü Ankara Kent Konseyi Sergi Salonu’nda Nobel Tıp Ödülü'ne aday gösterilen ilk ve tek Türk kadın bilim insanı olan Neva Çiftçioğlu Ankaralılarla bir araya geldi.
Mario Frangoulis Ankara’da sevenleriyle buluştu
Dünyaca ünlü Yunan tenor Mario Frangoulis sanat hayatının 35. yılı dolayısıyla bir dizi konser için ülkemizi ziyaret etti.
Bir operadan da öte
Ankara Halkevi’nde 1941’de sahnelenen “Tosca”, yalnızca bir opera değil Atatürk’ün Sofya yıllarından taşıdığı anıların ve Türk operasının doğuşunun simgesiydi.
Rumeli’nin sesi, Milli Mücadele’nin neferi
Atatürk’ün emir subayı, istihbaratçı, milletvekili… Aynı zamanda Duygu Asena’nın dedesi olan Ali Şevket Öndersev Atatürk’e vefasından Rumeli türkülerini, kaybolmamaları için notaya kaydettirmişti.
Atatürk için canını hiçe sayan saraylı: Mevhibe Celaleddin.
II. Abdülhamit’in yeğeni, Kurtuluş Savaşı’nda Mustafa Kemal’e istihbarat taşıyan gizli bir direnişçi, Cumhuriyet’in ilk kadın tiyatrocularından biri… Mevhibe Celaleddin’in yaşamı, Osmanlı sarayının ihtişamından işgal altındaki İstanbul’un karanlığına, tiyatro sahnelerinden santral memurluğuna uzanan, unutulmuş ama etkileyici bir direniş öyküsü.
Afife Jale’nin trajik öyküsü
Aşkı şarkılarda ölümsüzleşti, cenazesi kimsesiz kalktı. Sahne yasağı, morfin ve büyük bir sevdanın gölgesinde Afife Jale'nin trajik portresi.
Ömer Seyfettin’in kızı: Güner Elgen
Ömer Seyfettin’in uzun süre gizli kalan kızı Güner Elgen’in yaşamı, bir edebiyatçının çocuğu olmanın ötesinde, modern Cumhuriyet kadınının erken dönem portresi gibi okunabilir.
Harf devriminin provası
Bir devrimin el yazısı: Atatürk’ün 1914’te Latin harfleriyle yazdığı mektup.
Umudun ismi 19 Mayıs: Bir milletin ayağa kalktığı gün
İstanbul’dan Samsun’a uzanan riskli bir yolculuk, işgal altındaki bir ülkede kaderi değiştiren bir adım… 19 Mayıs 1919’un arka planında hangi gizli istihbaratlar, hangi kararlar vardı?
Çocukları koruyan ruh: 23 Nisan’ın unutulan kahramanı Umay
O Türk çocuklarının kahramanıydı. İçlerinde sanatıyla tüm dünyada ismini duyuran isimlerin de olduğu pek çok çocuğun eğitim için yurtdışına gönderilmesi onun sayesinde olmuştu. Mehmet Fuat Bey, Atatürk’ün verdiği soy ismiyle Umay yani Kazakçadan gelen anlamıyla “çocukları koruyan ruh” “Cumhuriyet kimsesizler kimsesidir” sözünü gerçek kılmak için yaşamının sonuna kadar çalıştı.
Gayya kuyusunda bir gülmeyen adam
Türk müzikli tiyatrosuna Batılı eserleri ilk kez getiren isim olan Cemal Sahir, bir gün Muhlis Sabahattin’in “Zühre” operetinde oynamaktaydı. Rol gereği cehennemin dibindeki gayya kuyusuna düşmesi gerekiyordu... O düşüş hiç yaşanmamalıydı.
Agatha Christie’nin izini sürdüğü cinayet
Gizemini bugün bile koruyan, bir istihbarat faaliyeti sonucu olduğu düşünülen ve Ankara valisi Nevzat Tandoğan intiharına neden olan 1940’lar Türkiyesi’nin unutulmaz olayı Ankara cinayetine bugün açığa çıkmış bilgiler eşliğinde yeniden bakalım.
İdama mahkum bir yazar
Hâlâ sırrı tam olarak çözülememiş bir olay sonucu idama mahkum oldu. Denildiğine göre İsmet Paşa’nın sözüyle ipten alındı. Sıra dışı kitap tanıtımlarıyla İstanbullular onu konuştu. Zar zor kazandığı paraları garibanlarla paylaştı... Sıra dışı yaşamıyla Orhan Veli’nin kardeşi Adnan Veli’yi yakından tanıyalım.
Nobel’e aday ilk Türk
Bugünlerde ismi pek anılmasa da genç Cumhuriyet’in bir neferi Kemal Cenap Berksoy zorlu koşullarda yaptığı çalışmalarla Nobel’e aday gösterilmişti.
Dostlarının anılarıyla Sait Faik
O İstanbul’un sesiydi. Edebiyat dünyasındaki dostları da ondan kalan anılara ses oldu.
29 Ekim 1923, Ankara’da Hacıbayram’da bir sokak...
29 Ekim 1923, Ankara’da Hacıbayram’da bir sokak. Küçük bir çocuk şaşkınlıkla dışarıdan gelen seslere kulak kabartır:
Atatürk’ün özel fotoğrafçısı
Balkanlardan İstanbul’a uzanan zorlu göç yolu sonrası kendini objektifi ile Ankara’da bulan Ali Rıza Tunçay, Atatürk’ün en çok hatırlanan fotoğraflarından bazılarını çekmişti.
Musiki Muallim Mektebi 100 yaşında
1924’te Ankara’da küçük bir kerpiç evde faaliyetine başlayan Musiki Muallim Mektebi bugün yerini Konservatuvara bırakmış olsa da Türk müzik devriminin unutulmaması gereken kurumlarındandır.
